kognitiv psixologiya

PPTX 30 pages 100.1 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 100.1 KB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

slayd 1 kognitiv psixologiya kognitiv psixologiya (sognitio (lot.) - bilim, idrok) aqshda 20-asrning 50-yillarida paydo bo'lgan. kognitiv psixologiya zamonaviy ko'rinishida paydo bo'lishidan oldin, psixologlar allaqachon bilish muammolari bilan shug'ullanishga harakat qilishgan. ko'p yillar oldin fikrlashni, ham falsafiy, ham ilmiy usullarni o'rganishga birinchi urinishlar bo'lgan. dekart, xyum va kant kabi faylasuflar zamonaviy kognitiv psixologiyaning rivojlanishida asosiy rol o'ynagan. dekart g'oyasiga ko'ra, aqliy tuzilishning inson o'z psixikasini o'rganishning tadqiqot uslubiga olib keldi. empirist xyum g'oyalar birlashish qonunlarini o'rnatishga harakat qildi va aqliy jarayonlar tasnifini ishlab chiqdi. kant uchun aql - bu tuzilish, tajriba - bu tajribani to'ldiruvchi faktlar. u bilishni o'rganishda aqliy tuzilmalarning uch turini ajratib ko'rsatdi: o'lchovlar, toifalar va sxemalar. ushbu faylasuflar kognitiv psixologiyaning yagona ustunlari deb o'ylash noto'g'ri bo'lib, nafaqat faylasuflar, balki boshqa bilim sohalari olimlari ham kognitiv psixologiyaning shakllanishi va rivojlanishiga hissa qo'shdilar. kognitiv psixologiya - odamlar dunyo haqida ma'lumotni qanday qabul qilishlarini, bu ma'lumotni inson tomonidan qanday taqdim …

2 / 30

ki, ularning mualliflari bilim qalbda - bu qarashni yunon faylasufi aristotel ham qo'llab-quvvatlagan, ammo aflotun fikrni markazida aynan miya bor deb hisoblagan. psixologiya tarixidagi barcha haqiqiy yangiliklar singari, kognitiv psixologiya ham noldan paydo bo'lmagan. uning kelib chiqishi avvalgi tushunchalar bilan bog'lash urinlidir. ba'zi tadqiqotchilarning fikriga ko'ra, kognitiv psixologiya tarixdagi eng yangi va eng qadimgi psixologiya hisoblanadi. demak, ong muammosiga qiziqish paydo bo'lgan kundan boshlab tarixda mavjud bo'lgan. ong muammosi aflotun va arastu asarlarida muhokama qilingan. shuningdek, empirik va assotsiativ maktablarning zamonaviy vakillarining tadqiqotlarida ilmga aylanishidan ancha oldin yuzaga kelgan. psixologiya mustaqil fan sifatida shakllanganda, ong muammosiga qiziqish saqlanib qoldi. vilgelm vundni kognitiv psixologiyaning namoyondalaridan biri deb hisoblash mumkin, chunki u ongning ijodiy mohiyatini bir necha bor ta'kidlagan. strukturalizm va funktsionalizm ong bilan ham shug'ullanadi: birinchisi uning elementlari bilan, ikkinchisi esa ishlash bilan bog'liq. va faqat bixeviorizm bu an'anadan uzoqlashdi, deyarli 50 yil davomida ong mavzusini psixologiya sohasidan chetlashtirdi. 50 yil …

3 / 30

. kognitiv harakatning o'tmishi e.s. tolman bilan bog'liq. ushbu tadqiqotchi kognitiv o'zgaruvchilarni ko'rib chiqishning muhimligini anglab etdi va stimulga javob berish usulini rad etishga katta hissa qo'shdi. tolman kognitiv xaritalar g'oyasini kiritdi, maqsad kategoriyasining hayvonlarning harakatlari bilan bog'liqligini asoslab berdi va ichki, kuzatib bo'lmaydigan holatlarni aniqlash uchun oraliq o'zgaruvchilardan foydalanish zarurligini ta'kidladi. j.piaje shuningdek, bolalar psixologiyasida bolaning kognitiv rivojlanish bosqichlarini o'rganish nuqtai nazaridan bir qator juda muhim tadqiqotlarni o'tkazdi. kognitiv yondashuv amerikada yoyila boshlagach, j.piaje ishining ahamiyati darhol sezilib qoldi. piaje "ilmga qo'shgan ulkan hissasi" mukofotini olgan birinchi evropalik psixolog edi. hatto bu holat j.piaje asarlarining asosan bolalar psixologiyasiga bag'ishlanganligi kognitiv yondashuvning qo'llanilish doirasini yanada kengaytirishga yordam berdi. 1970 yildan beri ko'p yillar davomida kognitiv psixologiya tadqiqot va terapevtik amaliyotning taniqli yo'nalishi sifatida paydo bo'ldi. u energetik ravishda ongning markaziy elementlari bilan shug'ullanadi, xuddi v. jeyms psixologiya deb nomlangan ilmiy fanni yaratgan bo'lganiga qaramasdan kognitiv psixologiya shaxs haqidagi nazariyasi emas. …

4 / 30

y jarayonlarni qamrab oladi. kognitiv psixologiya psixologiyaning ko'plab sohalariga kirib keldi. shaxs nazariyasi, shu jumladan, kognitiv psixologiya aqlning qanday ishlashini tahlil qilishga va inson xatti-harakatlarining xilma-xilligi va murakkabligini baholashga imkon beradi. agar biz qanday o'ylayotganimizni yaxshiroq tushunsak, kuzatish, diqqatni jamlash va eslash orqali biz ushbu korporativ bilish bloklari qo'rquv va xayolotga, ijodga va bizni kimligimizga olib keladigan barcha xatti-harakatlar va aqliy yo'nalishlarga qanday hissa qo'shishini aniqroq anglaymiz. kellining so'zlariga ko'ra, hamma odamlar olimlardirlar. ular o'zlarining shaxsi va boshqa odamlar haqidagi nazariyalar va gipotezalarni shakllantiradi, va olimlar kabi - professionallardir. kellining kognitiv nazariyasi shaxslarning atrofdagi hodisalarni idrok etish va talqin qilish uslubiga asoslanadi. o'zining yondashuvini shaxs konstruktsiyalari nazariyasi deb atab, kelli odamlarning hayotidagi voqealarni tartibga solish va tushunishga imkon beradigan psixologik jarayonlarga e'tibor qaratdi. ushbu yo'nalishdagi asosiy kontseptsiya "qurish" dir. ushbu kontseptsiya barchaga ma'lum bo'lgan bilish jarayonlarining xususiyatlarini (idrok, xotira, fikrlash va nutq) o'z ichiga oladi. konstruktsiyalar tufayli inson nafaqat dunyoni …

5 / 30

i mos emas, ammo "yaxshi - yomon" konstruktsiyasi deyarli barcha holatlarga mos keladi. odamlar nafaqat konstruktsiyalar soni, balki ularning joylashuvi bilan ham farq qilishadi. ongda tezroq amalga oshirilgan konstruktsiyalar yuqori darajali, sekinrog'i esa bo'ysunuvchi deyiladi. masalan, bir kishi bilan uchrashib, u aqlli yoki ahmoq ekanligi bilan baholanadi va shundan keyingina - yaxshi yoki yomon, keyin "aqlli - ahmoq" konstruktsiyasi o'ta ustun, "yaxshi - yomon" konstruktsiyasi esa unga bo'ysunadi. kellining fikriga ko'ra, shaxsda iroda erkinligi cheklangan. uning hayoti davomida insonda shakllangan konstruktiv tizim ma'lum cheklovlarni o'z ichiga oladi. biroq, u inson hayoti to'liq aniqlanganiga ishonmadi. har qanday vaziyatda ham odam muqobil bashoratlarni tuzishga qodir. tashqi dunyo na yovuzlik, na mehribonlik emas, balki uni bizning boshimizga qanday qurishimiz kerakdir. oxir oqibat, kognitivistlarning fikriga ko'ra, insonning taqdiri uning qo'lida. insonning ichki dunyosi sub'ektivdir va uning o'zi yaratgan narsadir. har bir inson tashqi haqiqatni o'z ichki dunyosi orqali anglaydi va sharhlaydi. shunday qilib, kognitiv …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kognitiv psixologiya"

slayd 1 kognitiv psixologiya kognitiv psixologiya (sognitio (lot.) - bilim, idrok) aqshda 20-asrning 50-yillarida paydo bo'lgan. kognitiv psixologiya zamonaviy ko'rinishida paydo bo'lishidan oldin, psixologlar allaqachon bilish muammolari bilan shug'ullanishga harakat qilishgan. ko'p yillar oldin fikrlashni, ham falsafiy, ham ilmiy usullarni o'rganishga birinchi urinishlar bo'lgan. dekart, xyum va kant kabi faylasuflar zamonaviy kognitiv psixologiyaning rivojlanishida asosiy rol o'ynagan. dekart g'oyasiga ko'ra, aqliy tuzilishning inson o'z psixikasini o'rganishning tadqiqot uslubiga olib keldi. empirist xyum g'oyalar birlashish qonunlarini o'rnatishga harakat qildi va aqliy jarayonlar tasnifini ishlab chiqdi. kant uchun aql - bu tuzilish, tajriba - bu tajribani to'ldiruvchi faktlar. u bil...

This file contains 30 pages in PPTX format (100.1 KB). To download "kognitiv psixologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: kognitiv psixologiya PPTX 30 pages Free download Telegram