umumiypsixologiyafanidantayyorlagantaqdimoti

PPTX 24 pages 43.9 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.9 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

navoiy davlat pedagogika instituti “umumiy pedagogika va psixologiya” kafedrasi o’qituvchisi odilova yoqutxon islomovnaning umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti. mavzu: navoiy davlat universiteti “umumiy pedagogika va psixologiya” kafedrasi o’qituvchisi odilova yoqutxon islomovnaning umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti. mavzu:diqqat reja: 1.diqqat to‘g‘risida tushuncha. 2.diqqatning fiziologik mexanizmlari. 3.diqqqat turlari. 4.diqqat xususiyatlari va ong. idrokning aniqligi va samaradorligiga bevosita aloqador bo‘lgan psixik jarayonlardan biri — diqqatdir. demak, diqqat — shunday psixik jarayonki, uning yordamida ongimiz o‘zimiz uchun ahamiyatli bo‘lgan narsalar, hodisalar, predmetlar mohiyatiga qaratiladi. ya’ni, diqqat — ongning yo‘nalganligini tushuntiruvchi psixik jarayondir. diqqat har qanday faoliyatning muhim shartidir. diqqatsiz hatto eng oddiy ishlarni ham bajarish mumkin emas. diqqat mehnatning barcha jarayonida, ijodiy faoliyatda, o`qishda ayniqsa katta ahamiyatga ega. k.d.ushinskiy «diqqat ruhiy hayotimizning shunday yagona bir eshigidirki, ongizgizga kiradigan narsalarning barchasi shu eshik orqali o`tib kiradi», - deb yozgan edi. diqqatning nerv – fiziologik mexanizmini i.p pavlovning yozishicha oriyentirovka refleksi tashkil etadi. buni pavlov «bu …

2 / 24

tashqi olamdan oladigan taasurotlari va ularni ongda tartiblashtirish qobiliyatlari har xil bo‘larkan. ikkinchi tomondan, shunday kasb - korlar borki, u shaxsdagi u yoki bu sifatlarning mukammalashib borishiga imkon beradi. masalan, yirik avtomatik boshqaruv tizimlarida ishlaydigan operator o‘z diqqatini har qanday mayda o‘zrgarishlarga ham qaratishga o‘rgansa, konstruktor mavhum matematik hisob - kitoblarga usta bo‘lib boradi. iqtisodchi - moliyachi pulning har bir tiyinidan foyda olishga o‘rgansa, shoir tabiatan barcha hodisa va voqealarni badiiy bo‘yoqlarda, o‘ziga xos idrok qilishga moyilligi oshadi. demak, odamning tashqi olam xossa va xususiyatlarini ongida aks ettirishi uning iqtidori o‘sishi va professional malakalari rivojlanganligiga bog‘liq tarzda kechadi. shuning uchun har ongning muhim aks ettirish shakllari bo‘lmish bilish jarayonlari - idrok, sezgilar, xotira, diqqat, tafakkur, iroda va hissiyotlarning inson hayoti va professional o‘sishidagi roliga to‘xtab o‘tamiz. diqqatsizlik diqqat beixtiyor ixtiyoriy ixtiyoriy diqqat shaxs ongining bevosita o‘zi uchun ahamiyatli ob’yektlarga ataylab jalb etishi , masalan, ma’ruzani to‘la tushunish uchun talabaning urinishlari. …

3 / 24

da uni albatta biror fondan ajratib olamiz. masalan, gul bozorida aynan qip-qizil atirgul sizga yoqib qolib, o‘shani xarid qilasiz, qolgan gullar fonday ongingiz aktiviga o‘tmaydi. shunday qilib, idrok - bu bilishimizning shunday shakliki, u borliqdagi ko‘plab, xilma-xil predmet va hodisalar orasida bizga ayni paytda kerak bo‘lgan ob’yektni xossa va xususiyatlari bilan yaxlit tarzda aks etishimizni ta’minlaydi. ya’ni, idrokning asosida narsa va hodisaning yaxlitlashgan obrazi yotadiki, bu obraz boshqalaridan farq qiladi. idrok o‘ziga nisbatan soddaroq bo‘lgan sezgi jarayonlaridan tashkil topadi. masalan, olmaning shaklini, xidini, mazasini, rangini sezamiz, ya’ni alohida - alohida xossalar ongimizda aks etadi. bu - sezgilarimizdir. sezgilar yaxlit tarzda idrok jarayonini ta’minlaydi. lekin olimlar idrokni sezgilarning oddiygina, mexanik tarzdagi birlashuvi, degan fikrga mutloq qarshilar. chunki idrok ongli, maqsadga qaratilgan murakkab jarayon bo‘lib, unda shaxsning u yoki bu ob’yektga shaxsiy munosabati va idrokdagi faolligi asosiy rol o‘ynaydi. masalan, buni isboti uchun ko‘pincha rubin figurasi tavsiya etiladi. unda ikkita qora profil …

4 / 24

da tarqatilgan «mish-mish» yoki «shov-shuvlar» alohida ayrim shaxslarning ham diqqat markaziga tushadi. bilish jarayonlari. inson ongi bir qarashda yaxlit narsa, aslida u ayrim alohida jarayonlardan iborat. shuning uchun ham atrof - muhitni, o‘zimizni bilishimizga imkon beruvchi ongni o‘rganish uchun uni alohida psixik jarayonlarga bo‘lib o‘rgana boshlaganlar. bu jarayonlar - sezgilar, idrok, xotira, diqqat, tafakkur, nutq va boshqalardir. bu jarayonlar shu qadar bir - birlari bilan bog‘liqki, birini ikkinchisiz tasavvur qilishning o‘zi qiyin. masalan, ko‘rib idrok qilib turgan narsangizni fikrlamay ko‘ringchi, uning mohiyatini bilasizmi? diqqat bilan ko‘rgan yoki o‘qigan tekstingizni eslab qolasiz. yoki biror narsa to‘g‘risida fikrlash uchun bizga bir vaqtda ham ilgarigi idrok obrazlari, ham eslab qolish mahoratimiz, ham ichki nutqimiz, irodamiz va diqqat kerak bo‘ladi. xattoki, tasodifan qo‘limizga kirib ketgan zirapchaga bergan reaksiyamiz ham emosiyalardan tashqari, o‘sha narsaning bu erda qanday paydo bo‘lganligi kabi qator tafakkur jarayonlarini keltirib chiqaradi. murakkab kompyuter texnikasi chiqqandan keyin odamning o‘z psixik jarayonlariga qiziqishi …

5 / 24

ob’yektning o`zi o`zgarmaydigan bo`lsa va uni turli jihatdan o`rganib bo`lmasa, u holda bu ob’yektga uzoq vaqt mobaynida diqqatni jalb etish o’ta mushkul, chunki bir xillik diqqatni susaytirib qo`yadi. ob’yektning murakkablanishi va shaxsning faolligi diqqatning barqarorligiga olib keladi. diqqatni ko`chishi diqqatni ko`chishi sub’yektning bir faoliyatdan ikkinchi faoliyatga, bir ob’yektdan ikkinchi ob’yektga, bir harakatdan ikkinchi harakatga ataylab o`tishidan namoyon bo`ladi. diqqatning ko`chirilishida individual farqlar mavjud. ba’zi odamlar bir faoliyatni kurib, ikkinchisini bajarisha oladi, boshqalar uchun bu ancha vaqt va kuch –g`ayrat sarflashga olib keladi. diqqatni bo’linishi diqqatning bo`linishi – psixik faoliyatning shunday tashkil qilinishiki, bunda aynan bir vaqtning o`zida diqqatimiz ikkita va undan ortiq narsalarga qaratiladi. diqqat haqiqatan ham bo`linadimi? bu sohada ko`plab tajribalar o`tkazilgan. natijada, ayrim tadqiqotchilar diqqat bo`linadi desalar, boshqalari u bo`linmaydi, aksincha bir faoliyatdan ikkinchi faolyatga tez ko`chadi degan xulosaga kelganlar. albatta, diqqatning bo`linishi uchun bajarayotgan ishlarimiz ma’lum darajada avtomatlashgan bo`lishi lozim. masalan, rulga yangi o`tirgan haydovchi tormozni bosaman …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiypsixologiyafanidantayyorlagantaqdimoti"

navoiy davlat pedagogika instituti “umumiy pedagogika va psixologiya” kafedrasi o’qituvchisi odilova yoqutxon islomovnaning umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti. mavzu: navoiy davlat universiteti “umumiy pedagogika va psixologiya” kafedrasi o’qituvchisi odilova yoqutxon islomovnaning umumiy psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti. mavzu:diqqat reja: 1.diqqat to‘g‘risida tushuncha. 2.diqqatning fiziologik mexanizmlari. 3.diqqqat turlari. 4.diqqat xususiyatlari va ong. idrokning aniqligi va samaradorligiga bevosita aloqador bo‘lgan psixik jarayonlardan biri — diqqatdir. demak, diqqat — shunday psixik jarayonki, uning yordamida ongimiz o‘zimiz uchun ahamiyatli bo‘lgan narsalar, hodisalar, predmetlar mohiyatiga qaratiladi. ya’ni, diqqat — ongning yo‘nalganligini tushuntiruvchi ps...

This file contains 24 pages in PPTX format (43.9 MB). To download "umumiypsixologiyafanidantayyorlagantaqdimoti", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiypsixologiyafanidantayyorl… PPTX 24 pages Free download Telegram