davlat va huquqning kelib chiqishi

PPTX 20 pages 95.1 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 95.1 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

davlat va huquqning kelib chiqishi davlat va huquqning kelib chiqishi reja: jamiyat tushunchasi jamiyat mavjud bo‘lishi shakllarining xilma-xilligi jamiyat rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar davlatgacha bo‘lgan jamiyatlarda ijtimoiy normalar va ijtimoiy hokimiyat davlat — jamiyat mavjud bo‘lishining muhim shakli sifatida davlat va huquqning vujudga kelishi to‘g‘risidagi nazariyalar jamiyat tushunchasi jamiyat - bu tarixiy taraqqiyotning muayyan bosqichida vujudga kelgan ijtimoiy munosabatlar mahsulidir. jamiyat so‘zininglug‘aviy ma’nosini tahlil qiladigan bo'lsak, u «jam bo‘lish», «uyushish» kabi tushunchalarni anglatadi. 0 ‘z navbatida, jamiyat tushunchasiga tor va keng ma’noda yondashish mumkin. tor ma’noda jamiyat - bu kishilarning ma’lum bir maqsad yo'lida birlashgan uyushmasidir. masalan, oila, siyosiy partiyalar, mehnat jamoalari, ijodiy uyushmalar va boshqalar. jamiyat - bu kishilar o'rtasidagi o‘zaro turli xil (iqtisodiy, oilaviy, ma’naviy, jamoaviy, diniy va boshqa) munosabatlar va aloqalarning murakkab tizimi. jamiyatga ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy va ma’naviy munosabatlar mahsuli sifatida qarash quyidagilarni tushunishga yordam beradi: birinchidan, unga tarixiy-huquqiy nuqtai nazardan yondashish turli xil ijtimoiy-iqtisodiy formatsiyalarni ajratib …

2 / 20

kelib chiqadi. obyektiv omillar sifatida tabiatni, unda kechadigan jarayonlarni, aholining qaysi hududda yoki iqlim sharoitida yashashligini ko'rsatib o‘tish mumkin. ilk jamiyatlar va sivilizatsiyalar yirik suv havzalari bo'yida yuzaga kelgan (misr, katta xorazm va boshqalar), shuningdek dehqonchilik va chorvachilikning rivojlanishi ham aynan hududiy va iqlim omili bilan bevosita bog‘liq. subyektiv omillar sifatida xalq, ijtimoiy guruhlar va tarixiy shaxslarning ongli faoliyatini ko‘rsatib o‘tish mumkin. muayyan bir siyosiy partiya va kuchlarning hokimiyat tepasiga kelishi mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy jihatdan rivojlanishiga yoki tanazzulga uchrashiga sabab bo‘ladi. masalan, fashistlarning germaniyada hokimiyat tepasiga kelishi nafaqat ushbu mamlakat, balki dunyo hamjamiyati uchun ham juda' katta talafotlarni keltirib chiqardi. aksincha, progressiv ^kuchlarning hokimiyat tepasiga kelishi jamiyatning rivojlanishida muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. davlatgacha bo‘lgan jamiyatlarda ijtimoiy normalar va ijtimoiy hokimiyat jamiyat shakllanishining dastlabki davrida amalda bo‘lgan ijtimoiy normalar quyidagilar bilan tavsiflanadi: 1) mazmunan sodda va murakkab bo‘lmagan ijtimoiy munosabatlarni tartibga solgan. masalan, urug‘doshlar ichida kimga olovni uzatish vazifasining …

3 / 20

t hayotini tartibga solish insoniyat hayotida eng muhim yutuqlardan biri hisoblanadi. ularnjjig barcha uchun qat’iy qilib o‘rnatilganligi va unga amal qilishning ta’minlanishi jamiyatni tartibga keltiradi. qoidalar qanchalik hayotiy, adolatli bo‘lsa va ularni amalga oshirilishi ta’minlansa, bunday jamiyatda ijtimoiy tartib yuksak darajada bo‘ladi. ijtimoiy hokimiyat va boshqaruv jihatidan ibtidoiy jamiyatning quyidagi xususiyatlarini ko‘rsatib o‘tish mumkin - ibtidoiy jamoa tuzumida kishilarning urug‘ yoki qabilaga mansubligi ularning qon-qarindoshligiga qarab aniqlangan; - ijtimoiy hokimiyat to‘laligicha jamiyatning o‘ziga tegishli bo'lgan, bunda urug‘ uchun eng muhim bo'lgan masalalar yuzasidan boshqaruv qarorlari urug‘ a’zolarining umumiy yig'inida qabul qilingan. boshqaruv ishlarida urug‘ning barcha katta yoshli a’zolari - erkaklar ham, ayollar ham teng ishtirok etganlar; - ibtidoiy jamoa tuzumida davlatga xos bo'lgan xususiyatlar (hokimiyat tuzilmalari, armiya, huquqni muhofaza qiluvchi organlar va boshqa muassasalar) mavjud bo‘lmagan. ijtimoiy boshqaruv urug‘ oqsoqollari, sarkardalar, umumiy yig‘in doirasida amalga oshirilgan; - ijtimoiy faoliyat ustidan joriy rahbarlikni jamoa tomonidan saylangan urug‘ oqsoqoli amalga oshirgan. favqulodda …

4 / 20

alarini va muayyan ziddiyatli holatlarni hal etgan. 2. harbiy boshliqlar. ular urug‘ning yosh a’zolari o'rtasida harbiy tayyorgarlikni tashqil qilgan hamda urush vaqtlarida ular ustidan qo‘mondonlikni amalga oshirgan. 3. umumiy (urug‘) yig‘in. unda urug‘ning voyaga yetgan barcha ayol va erkak a’zolari teng ravishda ishtirok etgan. urug‘ yig‘inida dohiylar va harbiy boshliqlar saylangan hamda urug‘ hayotining eng muhim masalalari hal etilgan. urug‘ yig'inida, shuningdek urush va sulh masalalari, ommaviy ko‘chish va ziddiyatlarni hal etishga qaratilgan qarorlar qabul qilingan. 4. kohinlar. ular turli xil diniy rasm-rusumlar va marosimlarni o'tkazish tartiblarini hamda diniy tusdagi qoidalarni sh^kllantirgan. shuningdek, diniy sudlovni amalga oshirganlar davlat — jamiyat mavjud bo‘lishining muhim shakli sifatida davlatning jamiyat mavjud bo‘lishining bir shakli sifatidagi o‘rnini belgilashda quyidagi jihatlarga e’tibor qaratish lozim: - davlat jamiyat bilan bir vaqtda yuzaga kelgan emas; - davlat ijtimoiy rivojlanishning mahsuli sifatida vujudga kelgan; - davlat tarixiy taraqqiyotning muayyan bosqichida shakllangan; - davlatning yuzaga kelishiga bir qator omillar, …

5 / 20

‘z qarashlarining isboti sifatida ko'pincha dunyoning o'zlariga ma’lum bo'lgan hududlarinigina misol tariqasida keltirgan. masalan, german qabilalarida davlatning kelib chiqishida harbiy omil muhim bo‘lsa, sharq xalqlarida esa davlat suv inshootlarini barpo etish jarayonida shakllangan. to‘rtinchidan, boshqa fanlar yutuqlaridan ruhlangan mutafakkirlar ko‘pincha bu natijalarni ijtimoiy fanlarga qo'llashga uringan, xususan, u yoki bu fan yutuqlariga asoslanib, davlatning vujudga kelish jarayoniga boshqacha qaray boshlagan va shu bilan jamiyat rivojlanishiga boshqa omillarning ta’sir ko'rsatishini e’tibordan chetda qoldirgan; beshinchidan, nazariyalar mualliflarining qarashlariga ularning falsafiy va g‘oyaviy yondashuvlari ham muayyan darajada ta’sir qilganligini aytib o‘tish joiz. demak, muayyan nazariya orqali barcha xalqlarda davlatning yuzaga kelishini izohlash mumkin emas. nazariyalar o‘z navbatida, davlat kelib chiqishining «osiyocha» va «yevropacha» yo'llari mavjudligini ko'rsatib o‘tish mumkin. «osiyocha» yo‘l. osiyoda dastlabki davlatlar bundan besh ming yillar oldin nil, tigr, hind, ganga, yanszi, yevfrat kabi yirik daryolarning havzalarida yuzaga kelgan. ushbu hududlarda davlat vujudga kelishining asosiy omillari sifatida quyidagilar e’tirof etiladi: - sug'orma …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "davlat va huquqning kelib chiqishi"

davlat va huquqning kelib chiqishi davlat va huquqning kelib chiqishi reja: jamiyat tushunchasi jamiyat mavjud bo‘lishi shakllarining xilma-xilligi jamiyat rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar davlatgacha bo‘lgan jamiyatlarda ijtimoiy normalar va ijtimoiy hokimiyat davlat — jamiyat mavjud bo‘lishining muhim shakli sifatida davlat va huquqning vujudga kelishi to‘g‘risidagi nazariyalar jamiyat tushunchasi jamiyat - bu tarixiy taraqqiyotning muayyan bosqichida vujudga kelgan ijtimoiy munosabatlar mahsulidir. jamiyat so‘zininglug‘aviy ma’nosini tahlil qiladigan bo'lsak, u «jam bo‘lish», «uyushish» kabi tushunchalarni anglatadi. 0 ‘z navbatida, jamiyat tushunchasiga tor va keng ma’noda yondashish mumkin. tor ma’noda jamiyat - bu kishilarning ma’lum bir maqsad yo'lida birlashgan uyushmasidir. m...

This file contains 20 pages in PPTX format (95.1 KB). To download "davlat va huquqning kelib chiqishi", click the Telegram button on the left.

Tags: davlat va huquqning kelib chiqi… PPTX 20 pages Free download Telegram