hozirgi o`zbek adabiy tili

PPTX 12 pages 90.8 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 90.8 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

“hozirgi o`zbek adabiy tili” fanining maqsadi va vazifalari.til lison va nutq munosabatlari.lisoniy paradigma. “hozirgi o`zbek adabiy tili” fanining maqsadi va vazifalari. til, lison va nutq munosabatlari. lisoniy paradigma. reja 1. fanning maqsad va vazifalari. 2. til, lison va nutq munosabatlari. 3. lisoniy paradigma. fanning maqsad va vazifalari “hozirgi o’zbek adabiy tili” fanining maqsadi bo’lajak filologlarga hozirgi o’zbek tilining lisoniy imkoniyatlari hamda nutqiy qo’llanishi masalalari bo’yicha sistemali ilmiy-nazariy ma’lumot berishdan iborat bo’lib, ta’lim oluvchilardan qatd etilgan masalalar bo’yicha bilim, ko’nikma va malakalarni shakllantirish uning asosiy vazifalarini tashkil etadi. hozirgi o’zbek adabiy tili maqsadi 1. davlat boshqaruvi, zamonaviy va innovatsion texnologiyalar, sanoat, bank-moliya tizimi, huquqshunoslik, diplomatiya, tibbiyot va boshqa sohalarda davlat tilining imkoniyatlaridan to’liq va to’g’ri foydalanishni ta’minlash. 2. ta’lim muassasalarida davlat tilini o’rgatish va uni bilish darajasini baholash tizimini yanada takomillashtirish, davlat tilining ilm-fan tili sifatidagi nufuzini oshirish. 3. davlat tilining xalqaro miqyosdagi o’rni va nufuzi, uning boshqa tillar bilan aloqalari …

2 / 12

i 25.0% ilm-fan va texnologiya tili 25.0% xalqaro mavqe til, lison va nutq munosabatlari til – tafakkurni shakllantirish va rivojlantirishga, borliq haqidagi bilimlarni xotirada qat’iy sistema sifatida saqlashga, axborot uzatish va qabul qilishga xizmat qiluvchi muhim (birlamchi) ijtimoiy-ruhiy kommunikatsiya vositasi bo‘lib, u o‘z ichiga umis va ahvolarni ham, umisning ahvoga aylanish qonuniyatlarini ham qamrab oladi. lison– ma’lum bir til jamiyatning barcha a’zolari uchun ajdodlar tomonidan tayyor holga keltirib qo‘yilgan, umumiy va majburiy, fikrni shakllantirish, ifodalash, uzatish va boshqa maqsadlar uchun xizmat qiladigan vosita (birlik) lar hamda ularning o‘zaro birikish qonuniyatlarining ongdagi sistemasi. ajdodlar tomonidan bizga tegishli fonemalar, leksemalar, iboralar, morfemalar hamda ularning o‘zaro birikish qoidalari qoldirilgan. ular bizning ongimizda nutqda qo‘llanish uchun shay holatda turadi. lisonga xos birliklar lisoniy birlik deyiladi. nutq lisoniy birlikning jamiyat a’zolari ongida o‘rnashganme’yor asosida muayyan moddiy (yozma, og‘zaki va boshqalar) shakllardan birida voqelanishidir. masalan, a fonemasi og‘zaki nutqda eshitiladigan tabiatga ega bo‘ladi, bu eshitilish tovushning …

3 / 12

tizimi va boshqalardan iborat. 2. lison — bu insonning til orqali o‘z fikrini ifoda qilish qobiliyati, ya'ni tildan foydalanish jarayonining o‘zi. bu so‘z ko‘proq nazariy tilshunoslikda qo‘llanadi. masalan, bir kishi o‘zbek tilida gaplashadi, lekin uning talaffuzi yoki uslubi boshqacha bo‘lishi mumkin — bu lisonning o‘ziga xosligi. 3. nutq — bu tilning amaliy namoyon bo‘lishi, ya'ni odamning og‘zaki yoki yozma shakldagi real ifodasi. nutq jonli, individual va vaziyatga bog‘liq bo‘ladi. masalan, darsda o‘qituvchining tushuntirishi yoki do‘stlar o‘rtasidagi suhbat — bular nutqning turli shakllari til (umumiy tizim) lison (til orqali fikr ifoda qilish qobiliyati) nutq (real voqea) lisoniy paradigma umumiy belgisi asosida birlashgan va bir-birini taqozo etadigan, ammo har biri o‘ziga xos belgisi bilan boshqasiga qarama-qarshi turuvchi lisoniy birliklar sistemasi paradigma deyiladi (paradigma grekcha paradeigma “misol”, “namuna” degan ma’nolarni bildiradi). har qanday lisoniy sistema, bir vaqtning o‘zida, lisoniy paradigma sanaladi. grammatik kategoriyalar ham lisoniy paradigma ko‘rinishlaridan biri. paradigmani tashkil etuvchi lisoniy birlik …

4 / 12

ntonimik, graduonimik qatorga birlashgan leksemalar sistemasi, alohida lug‘aviy guruhlar leksik paradigmalardir. ular yuqorida paradigmaga qo‘yilgan talablarga to‘la javob beradi. lug‘aviy-mavzuiy to‘da, lug‘aviy mazmuniy maydon, so‘z turkumlari ham yirik (makro) paradigmani tashkil etadi. 5. morfologik kategoriya (morfologik shakllar sistemasi) – morfologik paradigmadir. 6.sintaktik qoliplar sistemasi sintaktik paradigmani tashkil etadi. sintaktik paradigma ikkiga – gap paradigmasi va so‘z birikmasi paradigmasiga bo‘linadi. gap paradigmasining o‘zi ikki – sodda gap qoliplari va qo‘shma gap qoliplari ichki (mikro) paradigmasiga bo‘linadi. 1. morfologik paradigma bu tur so‘zlarning shakllanishi va o‘zgarishiga taalluqlidir. misol: ot paradigmasi: "kitob" – kitoblar, kitobning, kitobga, kitobda. fe’l paradigmasi: "yozmoq" – yozaman, yozasan, yozadi, yozdik, yozdingiz, yozishadi 2. sintaktik paradigma gap tuzilishida so‘zlar o‘rin almashtirilganda hosil bo‘ladigan variantlar.misol: "men kitob o‘qidim." → "kitobni men o‘qidim." → "o‘qidim men kitobni." 3. semantik paradigma so‘zlarning ma’no jihatidan guruhlanishi. misol: sinonimlar: go‘zal – chiroyli – dilbar – latofatli. antonimlar: katta – kichik, issiq – sovuq. 4. …

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hozirgi o`zbek adabiy tili"

“hozirgi o`zbek adabiy tili” fanining maqsadi va vazifalari.til lison va nutq munosabatlari.lisoniy paradigma. “hozirgi o`zbek adabiy tili” fanining maqsadi va vazifalari. til, lison va nutq munosabatlari. lisoniy paradigma. reja 1. fanning maqsad va vazifalari. 2. til, lison va nutq munosabatlari. 3. lisoniy paradigma. fanning maqsad va vazifalari “hozirgi o’zbek adabiy tili” fanining maqsadi bo’lajak filologlarga hozirgi o’zbek tilining lisoniy imkoniyatlari hamda nutqiy qo’llanishi masalalari bo’yicha sistemali ilmiy-nazariy ma’lumot berishdan iborat bo’lib, ta’lim oluvchilardan qatd etilgan masalalar bo’yicha bilim, ko’nikma va malakalarni shakllantirish uning asosiy vazifalarini tashkil etadi. hozirgi o’zbek adabiy tili maqsadi 1. davlat boshqaruvi, zamonaviy va innovatsion texnologiy...

This file contains 12 pages in PPTX format (90.8 KB). To download "hozirgi o`zbek adabiy tili", click the Telegram button on the left.

Tags: hozirgi o`zbek adabiy tili PPTX 12 pages Free download Telegram