fizikkattaliklar va birliklari

PPTX 13 pages 599.9 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 599.9 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

fizik kattaliklar va ularning birliklari. xatoliklar nazariyasi. fizik kattaliklar va ularning birliklari. xatoliklar nazariyasi. reja: fizik kattalik va birliklar xalqaro birliklar tizimi va uning kattaliklari. sining old qo‘shimchalari xatoliklar nazariyasi fizik kattalik va birliklar fizik kattaliklar odatda sonlar va birliklar yordamida ifodalanadi.birlik bu miqdorning shunday bir yaqqol ajratib ko‘rsatilgan qiymati bo‘lib,undan tayanch nuqta sifatida foydalaniladi; son esa, katalikning muayyanmiqdorining, uning o‘lchov birligiga nisbatini ifodalaydi. muayyan kattalikuchun, ko‘plab turli xil o‘lchov birliklari ishlatilishi mumkin. misol uchun, tezlik v ning, ba’zan v=25 m/soniya = 90 km/soat tarzida ifodalanishida, metr taqsim soniya hamda, kilometr taqsim soat birliklari, aynan bitta fizikkattalik – tezlik uchun o‘zaro muqobil (teng kuchli) bo‘lgan o‘lchov birliklaridir. xalqaro birliklar tizimi - si, singari birliklar tizimlarini amalda joriy etish uchun avvalo, biz asosiy birliklar deb yuritadigan bir necha kattaliklarni tanlab olib, so‘ngra, ular asosida, boshqa barcha kattaliklar uchun, asosiy kattaliklarning o‘zaro nisbatlaridan keltirib chiqariladigan, (biz odatda hosilaviy birliklar deb ataydigan) birliklarni …

2 / 13

ligi — radian (rad), fazoviy burchak birligi — steradian (ster). xalqaro birliklar tizimi va uning kattaliklari. xatoliklar nazariyasi. har qanday fizik kattalikni qanchalik aniq o‘lchamaylik uning haqiqiy qiymatini topish mumkin emas. tajribada o‘lchangan qiymat faqat taqriban haqiqiy qiymatga teng. haqiqiy qiymat bilan o‘lchangan qiymat orasidagi farq (ayirma) o‘lchamning xatoligi deyladi. tajriba vaqtida olingan o‘lchamlarga qanday faktorlar va nima uchun farq qilishini va ular o‘lchamini aniqlash darajasiga qanchalik ta’sir ko‘rsatishini xatoliklar nazariyasi o‘rganadi. tajribalar o‘lchamiga bir qancha faktorlar ta’sir qiladi: foydalanadigan qurilmalarning sifati, temperatura, namlik, o‘lchash usuli, eksprementatorning shaxsiy xususiyatlari va h.k. yuqorida sanalgan faktorlar tajriba natijasiga salbiy ta’sir qiladi va haqiqiy qiymatni aniqlashni qiyinlashtiradi. hatto tajriba o‘tkazish sharoiti yaxshilanganda, aniq sezgir qurilmalardan foydalanilgan holda ham, ayrim xatodan holi bo‘lish qiyin. buning sababi turlicha bo‘lishi mumkin. xatoliklar nazariyasi. shtangensirkul shtangensirkul santimetr va millimetrlarda darajalangan, hamda bir tomoni qo‘zg‘almas oyoqchadan iborat bo‘lgan metall chizig‘chdir. chizg‘ich bo‘ylab suriluvchi ikkita oyoqcha, aniqroq o‘lchamlar uchun …

3 / 13

di va 5 - rezbali qo‘zg‘almas nay, ya’ni barabanli shkala bilan biriktirilgan bo‘ladi. barabanli shkalaning esa 50 ta bo‘linmasi bo‘lib, qo‘zg‘almas nay atrofida joylashgan. 6 - tirildoq buragich – doimo kuch bilan jismni ushlab turish uchun va jismda deformatsiya yuz bermasligi uchun xizmat qiladi. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.emf image7.emf image8.emf image9.png image10.jpeg image11.png image12.png image13.jpeg o‘ rtacha arifmetik qiymat. tajribalar natijasida hosil b o‘ lgan tasodifiy xatoliklarni bir xil ehtimollik bilan o‘ lchanayotgan qiymatni uning haqiqiy qiymatidan u yoki bu tomonga o g‘ diradi va yetarlicha tajribalar sonida bu xatoliklar bir – birini o‘ zaro kompensatsiyalaydi. bu hollar kattalikning o‘ rtacha arifmetik qiymati bilan ehtimolligini k o‘ rsatadi va u quyidagi formula bilan hisoblanadi. n x n x x x x n i n n        1 2 1 ..... bu yerda x - o‘ rtacha arifmetik qiymat, x 1 , x …

4 / 13

nisbiy xatolik foizlar bilan ifo dalanadi: d     % 100 x x tajribalar natijasining haqiqiy qiymatlari – aniqlangan xatoliklar orali g‘ ida yotadi. masalan: l - uzunlik bir qancha o‘ lchangan b o‘ lsin. uzunlikning o‘ rtacha qiymati l=23,4mm ga absolyut xatolikning o‘ rtacha qiymati l  =0,5 mm b o‘ lsa, u holda uzunlikning haqiqiy qiymati mm l haq ) 5 , 0 4 , 23 ( . 1   va , ) 5 , 0 4 , 23 ( . 2 mm l haq   yoki 22,9< l haqiqiy. <23.9 mm b o‘ ladi. hisoblashlar natijasini quyidagi umumiy k o‘ rinishda yozish qabul qilingan. mm l l l haqiqiy ) (    . ) 5 , 0 4 , 23 ( mm l haqiqiy   /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 13

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fizikkattaliklar va birliklari"

fizik kattaliklar va ularning birliklari. xatoliklar nazariyasi. fizik kattaliklar va ularning birliklari. xatoliklar nazariyasi. reja: fizik kattalik va birliklar xalqaro birliklar tizimi va uning kattaliklari. sining old qo‘shimchalari xatoliklar nazariyasi fizik kattalik va birliklar fizik kattaliklar odatda sonlar va birliklar yordamida ifodalanadi.birlik bu miqdorning shunday bir yaqqol ajratib ko‘rsatilgan qiymati bo‘lib,undan tayanch nuqta sifatida foydalaniladi; son esa, katalikning muayyanmiqdorining, uning o‘lchov birligiga nisbatini ifodalaydi. muayyan kattalikuchun, ko‘plab turli xil o‘lchov birliklari ishlatilishi mumkin. misol uchun, tezlik v ning, ba’zan v=25 m/soniya = 90 km/soat tarzida ifodalanishida, metr taqsim soniya hamda, kilometr taqsim soat birliklari, aynan bitta ...

This file contains 13 pages in PPTX format (599.9 KB). To download "fizikkattaliklar va birliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: fizikkattaliklar va birliklari PPTX 13 pages Free download Telegram