yengil sanoat buyumlari materialshunosligi

DOCX 11 pages 64.7 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 64.7 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

to‘qimachilik tolalarining uzunligini aniqlash usullari reja: 1. kirish. to‘qimachilik tolalari haqida asosiy ma’lumotlar 2. tolalarning klassifikatsiyalanishi 3. to‘qimachilik materiallarining asosiy tuzilish elementlari. 4. to‘qimachilik tola va iplarning sinflanishi. 5. polimerlarning tuzilishi. yengil sanoat buyumlari materialshunosligi amaliy fan bo‘lib, materiallarning tuzilishi va xossalarini o‘rganadi. materialshunoslikni taraqqiyoti oddiydan murakkabga qarab borgan materiallarni tashqi ko‘rinishini umumiy tasvir berishdan mikro va makro tuzilishini hozirgi zamon ta’rifigacha; organoleptik (ko‘rish va qo‘l bilan ushlash) baholashdan hozirgi zamon texnikasi yordamida fizik va kimyoviy usullar bilan materialni tekshirishgacha va shunga o‘xshash. materialshunoslik barcha ishlab chiqarish sohalari uchun juda muhim ahamiyatga ega. har qanday texnologiya avvalom bor, materialshunoslik masalalarini yechishdan boshlanadi: buyumlarni vazifasi va ularni ishlab chiqarilishiga qarab tanlanadigan materialga ishlov berish rejimi va yo‘l qo‘yiladigan parametrlari aniqlanadi. materiallarni tuzilishi va xossalarini chuqur va har tomonlama o‘rgangan holda hozirgi zamon texnologiyasini tuzish va yuqori sifatli buyumlarni ishlab chiqarish mumkin. kimyo, fizika, matematika va boshqa fanlarni muvaffaqiyatlari, yangi va aniq …

2 / 11

t buyumlari materialshunosligi ajraldi. bu fanlar bir-biri bilan chambarchas bog‘liqdir. yengil sanoat buyumlari materialshunosligi sohada ishlatiladigan materiallarini tuzilishi va xossalarini, tikuvchilik jarayonlarida turli faktorlar ta’sirida va foydalanishda kelib chiqadigan o‘zgarishlarni, shuningdek materiallarning assortimenti va ularni sifatini aniqlaydigan usullarini o‘rganadi. yengil sanoatda ishlatiladigan materiallar vazifasiga qarab olti guruhga bo‘linadi: a) asosiy materiallar - tikuvchilik buyumni usti sifatida qo‘llaniladi (gazlama, trikotaj va noto‘qima polotno, tabiiy va sun’iy charm va mo‘yna, kompleks va plyonkali materiallar); b) astarli va qistirma materiallar; v) isituvchi materiallar - issiqni saqlovchi sifatida qo‘llaniladi (momiq paxta, vatin, porolon, tabiiy va sun’iy mo‘yna); g) buyum qismlarini biriktiruvchi materiallar (tikuv ipi, yigirilgan ip, yelim materiallar); d) bezash materiallari (tasma, tur, shnurlar va boshqa); ye) furnitura- yordamchi material (tugma, molniya, ilmoqlar, knopka va boshqa). tikuvchilik buyumlarni aksariyati to‘qimachilik materiallardan tayyorlanadi: gazlama, trikotaj va noto‘qima polotnolardan tikuv va yigirilgan iplar, momiq, vatin va boshqalarni qo‘llagan holda. bu materiallarning asosiy qismi to‘qimachilik tolalardan tashkil …

3 / 11

oydalaniladi: 1. asosiy materiallar – mahsulotning yuzasi va asosiy qismlari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, ular trikotaj, noto‘qima matolar, to‘da (kompleks), sun’iy va tabiiy mo‘yna kabi gazlamalardan iborat. 2. astarlik materiallar – miyona (qistirma) materiallar: bortovka, tukli gazlama, kolenkor, flizelin va hokazo; issiq tutuvchi materiallar-momiq paxta, vatin, vatilin, porolon, mo‘yna; kiyim qismlarini biriktirish materiallari – tikuv g‘altak irlari va yelim; kiyim furniturasi – tugmalar, pistonlar, ilgaklar va hokazo; pardoz materiallari – jiyaklar, tasmalar, to‘rlar va boshqalar. tikuvchilik materiallaridan samarali foydalanish va yuqori sifatli buyumlar ishlab chiqarish uchun, yengil sanoat xodimlari bu materiallarning xossalari va assortimentini yaxshi bilishlari lozim. turli to‘qimachilik materiallarining xossalari ular qanday tolalar va iplardan tayyorlanganligiga, materiallarning tuzilishi va ularga qanday pardoz berilganligiga bog‘liq. yengil sanoat aholini sifatli va bejirim kiyim-kechak bilan ta’minlashi lozimengil sanoat buyumlari ishlab chiqarishni ko‘paytirish va assortimentini kengaytirish to‘qimachilik sanoatining rivojlanishiga bog‘liq, chunki asosiy tikuvchilik materiallari bo‘lmish ip gazlama, jun, ipak va zig‘ir tolali gazlamalarni ana …

4 / 11

igiyenik talablar – inson sog‘lig‘ini saqlashga qaratilgan talablar. havo o‘tkazuvchanligi, gigroskopligi, issiqdan himoya qilish xossalari, kirchilligi, suv o‘tkazmasligi va hokazolar kiyimning asosiy gigiyenik ko‘rsatkichlaridir. gigiyenik talablar buyumning nimaga mo‘ljallanganligiga bog‘liq. ichki kiyim va yozgi kiyimlarning havo o‘tkazuvchanligi va gigroskopligi yaxshi bo‘lishi, ularni kiyib yurish qulay bo‘lib, osonlikcha yuvilishi kerak. qishki kiyimlar issiq bo‘lishi, plashlar suv o‘tkazmasligi kerak. texnik talablar – tikuvchilik materiallarining sifatiga va kiyimlar tayyorlashga qo‘yiladigan talablar. tikuvchilik materiallari va tayyor tikuvchilik buyumlari davlat standartlariga mos kelishi shart. estetik talablar esa zamonaviylik bilan bog‘liq. iqtisodiy talablar kiyimning narxi bilan belgilanadi. to‘qimachilik materiallarining deyarli barchasi to‘qimachilik tolalaridan iborat. turli xil materiallarning tashqi ko‘rinishi, xususiyatlari ularni tashkil etuvchi tolalarning xossalariga bog‘liq. to‘qimachilik tolasi deb, egiluvchan, ma’lum uzunlik va mustahkamlikka ega bo‘lgan, ko‘ndalang kesim yuzasi kichik, to‘qimachilik mahsulotlarini tayyorlashda qo‘llaniladigan jismga aytiladi. bo‘ylamasiga shikastlanmasdan ajralmaydigan to‘qimachilik tolasiga tanho tola deyiladi. bir necha tanho tolalarning bo‘ylamasiga qo‘shilishidan hosil bo‘lgan tolalar birikkan (kompleks) tola …

5 / 11

ni tashkil qiladi . kompleks tola va iplar - buylama birlashtirilgan elementar tola yoki iplardan tashkil topgan. to‘qimachilik materiallarida juda ko‘p va turli kimyoviy tarkib, tuzilish va xossalarga ega bo‘lgan tola va iplar qo‘llanadi. ularni o‘rganishni yengillashtirish uchun sinflashtiradilar. sinflashtirishning asosida - tolalarning kelib chiqishi (olinish usuli) va kimyoviy tarkibi kuyilgan. kelib chiqishi bo‘yicha hamma tolalar tabiiy va kimyoviyga bo‘linadi. tabiiy tolalarga o‘simliklar, jonivorlar va minerallardan olinadigan tolalar kiradi. ularni o‘simlik urug‘idan (paxta), poyasidan (zig‘ir, kanop, jut va boshqalar) va bargida (abaka, sezal) oladilar. jonivorlardan olinadigan tolalar oqsillardan tashkil topgan : keratin (jun), fibroin va seritsindan (ipak). kimyoviy tolalarni –zavodlarda tabiiy yoki sintetik yuqori molekulali birikmalardan (yumb) shakllantirish usuli bilan olinadi. o‘simlik tolalari sellyulozadan tashkil topgan. agar tola tabiatda mavjud bo‘lgan yuqori molekulali birikmalardan olinsa, u sun’iy tola deb ataladi. tola olish uchun ishlatiluvchi yuqori molekulali birikmalar oddiy moddalarni sintezlash yo‘li bilan olinsa, bunday tolalar sintetik tola deb ataladi sun’iy …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yengil sanoat buyumlari materialshunosligi"

to‘qimachilik tolalarining uzunligini aniqlash usullari reja: 1. kirish. to‘qimachilik tolalari haqida asosiy ma’lumotlar 2. tolalarning klassifikatsiyalanishi 3. to‘qimachilik materiallarining asosiy tuzilish elementlari. 4. to‘qimachilik tola va iplarning sinflanishi. 5. polimerlarning tuzilishi. yengil sanoat buyumlari materialshunosligi amaliy fan bo‘lib, materiallarning tuzilishi va xossalarini o‘rganadi. materialshunoslikni taraqqiyoti oddiydan murakkabga qarab borgan materiallarni tashqi ko‘rinishini umumiy tasvir berishdan mikro va makro tuzilishini hozirgi zamon ta’rifigacha; organoleptik (ko‘rish va qo‘l bilan ushlash) baholashdan hozirgi zamon texnikasi yordamida fizik va kimyoviy usullar bilan materialni tekshirishgacha va shunga o‘xshash. materialshunoslik barcha ishlab chiqar...

This file contains 11 pages in DOCX format (64.7 KB). To download "yengil sanoat buyumlari materialshunosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: yengil sanoat buyumlari materia… DOCX 11 pages Free download Telegram