psixologik jarayonlar haqida tushuncha

DOC 27 стр. 141,0 КБ Бесплатная загрузка

27 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 141,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 27

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 27

diqqat va sezgining inson psixikasida tutgan o'rni. reja: 1. psixik xodisalar, xolatlar, jarayonlar haqida tushuncha. 2. bilish jarayonlari haqida tushuncha. 3. diqqat va uning turlari 4. sezgi, idrok, tafakkur, xayol jarayonlari, ularning o`xshashligi va farqlari. 5. xotira va uning funktsiyasi, turlari. psixik jarayonlar tashqi olamni ongda aks ettirish, unga javob reaktsiyalarini berish bilan bog`liq jarayonlarning barchasini o`z ichiga oladi. psixik jarayonlar ongning o`zida paydo bo`lib, ongning o`zida tugallanadi degan fikrni sechenov mutlako noto`g`ri fikr deb hisoblagan edi. psixik xodisa xali yuzaga kelmagan natijadan ham darak beradi. psixik jarayonlar signal yoki boshqaruv funktsiyasini bajarib, sharoitga moslashtirishga yoki javob reaktsiyasini berishga xizmat qiladi. psixik jarayon, ma'lumki o`ziga emas balki, miyaning mohiyati, uning tegishli bo`lmalari funktsiyasi sifatida olam haqidagi axborotlarning qayoqqa ketishi, qaerda saqlanishi va qayta ishlanishini ko`rsatuvchi javob reaktsiyasining boshqaruvchisidir. psixik jarayonlar o`z navbatida bilish jarayonlari, emotsional jarayonlar, shaxsning irodaviy xolatlari va shaxsning individual xususiyatlari deb nomlangan qismlarga bo`lib o`rganiladi. psixik xodisalar–bu …

2 / 27

rsatadi. psixik jarayonlarda i signallar tizimi bilan bir qatorda odam uchun xos bo`lgan ii signallar tizimi ham ahamiyatlidir. xoxlagan psixik jarayonning sodir bo`lishi va davom etishi shunday bir ruhiy xodisaga bog`liqki u barcha jarayonlarda ishtirok etadi, uning samaradorligiga ta'sir o`tkazadi. bu diqqatdir. diqqat ongning bir nuqtaga qaratilishi bo`lib, shaxsning aktivligini hamda uning ob'ektiv borliqdagi narsa va xodisalarga tanlovchi munosabatini xarakterlaydi. diqqat bo`lmasa, aniq maqsadga qaratilgan faoliyat ham bo`lmaydi. diqqatning uch turi bor: ixtiyorsiz, ixtiyoriy, ixtiyoriydan so`nggi diqqat turi. diqqatning quyidagi xususiyatlari bor: diqqat ko`lami, davomiyligi, taqsimlanishi, chalg`ishi, ko`chishi, mazmuni va diqqat barcha kasb egalari uchun ham birday zarurdir. ilm olish, kasb egallash, sifatli mahsulot ishlab chiqarish, el–yurt xurmatiga sazovor bo`lish uchun ongni bir nuqtaga to`plab faoliyat ko`rsatish zarur. sezgilar. tevarak atrofdagi olamning boyligi haqida, tovushlar va ranglar, xidlar va xarorat, miqdor va boshqa ko`plab narsalar to`g`risida biz sezgi a'zolari vositachiligida axborotlarga ega bo`lamiz. sezgi deb sezgi a'zolarimizga bevosita ta'sir etib …

3 / 27

4. miyadan javob impulslarini uzatuvchi yo`l (efferent nerv). bitta sezgi apparatini tashkil qiladigan qismlarni i. p. pavlov analizator deb atagan. sezgi mohiyatiga ko`ra ob'ektiv olamning sub'ektiv siymosidir. lekin sezgilarning hosil bo`lishi uchun organizm moddiy kuzg`atuvchining tegishli ta'siriga berilishi kifoya qilmaydi, balki organizmning o`zi ham qandaydir ish bajarishi darkor. sezgilar muayyan davr mobaynida retseptorga ta'sir o`tkazayotgan qo`zg`otuvchining o`ziga xos quvvatini nerv jarayonlari quvvatiga aylanish natijasida hosil bo`ladi. sezgilarning hosil bo`lishida kuchli ta'sir qiladigan jarayonlarning ishtirokini o`rganishga bag`ishlangan ko`plab va ko`p qirrali tadqiqotlar olib borilgan. sezgi a'zolari faqat moslashuvchanlik, ijro qilish funktsiyalarini bajaribgina qolmasdan, balki axborot olish jarayonlarini bevosita ishtirok etadigan harakat organlari bilan mustahkam bog`langandir. analizator. sezgi nerv sistemasining u yoki bu qo`zg`atuvchidan ta'sirlanuvchi reaktsiyalari tarzida hosil bo`ladi va har qanday psixik xodisalar kabi reflektorlik xususiyatiga egadir. qo`zg`atuvchining aynan o`ziga o`xshaydigan analizatorga ta'siri natijasida hosil bo`ladigan nerv jarayoni sezgining fiziologik negizi hisoblanadi. analizator uch qismdan tarkib topadi: 1) tashqi kuvvatni nerv …

4 / 27

ishda ham xuddi shu jarayonni kuzatishimiz mumkin: nog`ora parda va miyadagi aks sado. sezgining hosil bo`lishi uchun hamma analizatorlar yaxlit bir narsa sifatida ishlashi darkor. qo`zg`atuvchining retseptorga ta'siri qo`zg`alishning yuz berishiga olib keladi. analizator nerv jarayonlarining yoxud reflektor yoyining butun yo`li manbai va eng muhim qismini tashkil etadi. reflektor yoyi retseptordan, ta'sirni miyaga olib boruvchi afferent nerv yo`llari va efferent nervlardan tarkib topgandir. reflektor yoyi elementlarining o`zaro munosabati murakkab organizmning tevarak atrofdagi olamda to`g`ri mo`ljal olishining, organizmning yashash sharoitlariga muvofiq tarzdagi faoliyatning negizini ta'minlaydi. sezgilarning tasniflanishi. aks etish xususiyatiga va retseptorlarning joylashgan o`rniga qarab sezgilar odatda uch guruhga ajratiladi: 1. tashqi muhitdan narsalar va xodisalarning xususiyatlarini aks ettiradigan hamda retseptorlari tananing yuzasida joylashgan ekstrotseptiv sezgilar; 2. tananing ichki a'zolarida va to`qimalarida joylashgan hamda ichki a'zolarining xolatini aks ettiradigan interotseptiv sezgilar; 3.retseptorlari mushaklarda va paylarda o`rnashgan propriotseptiv sezgilar; ular gavdamizning harakati va xolati haqida axborot berib turadi. harakatni sezadigan propriotseptiv sezgi …

5 / 27

illimikron doirasida bo`ladi va ko`rish analizatorida nerv jarayoniga aylanadi. eshitish sezgilari–retseptorlarga tebranish tezligi (chastotasi) 16 dan 20 ming gertsgacha bo`lgan tovush to`lqinlari ta'sirining aks etish natijasidir. ta'sir kuchi shundan past bo`lsa ham, baland bo`lsa ham sezgi paydo bo`lmaydi. taktil sezgilar mexaniq qo`zg`atuvchining teri yuzasiga ta'siri natijasida hosil bo`ladi. sezgilarning sifat, jadalligi, davomiyligi, joylarda yuz berish kabi xususiyatlari bor. sifat–mazkur sezgining asosiy xususiyati bo`lib, uni boshqa sezgi turlaridan farqlaydi va ayni shu sezgi turi doirasida o`zgartirib turadi. jumladan eshitish sezgisi past–balandligi, mayinligi, zo`rligi bilan, ko`rish sezgisi boyligi, ranglarning tusi bilan farq qiladi va xokazo. sezgining jadalligi–uning miqdorini ifoda etadigan xususiyati bo`lib, ta'sir qilayotgan qo`zg`atuvchining kuchi retseptorning funktsional xolati bilan belgilanadi. sezgining davomiyligi uning vaqtinchalik xususiyati hisoblanadi. qo`zg`atuvchi sezgi a'zosiga ta'sir qilishi bilanoq hosil bo`lmaydi, balki, bir oz vaqt o`tgach hosil bo`ladi. bu sezgining latent (yashirin) davri deb ataladi. latent davri har xil sezgi turi uchun har xil: masalan, taktil sezgilar uchun …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 27 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "psixologik jarayonlar haqida tushuncha"

diqqat va sezgining inson psixikasida tutgan o'rni. reja: 1. psixik xodisalar, xolatlar, jarayonlar haqida tushuncha. 2. bilish jarayonlari haqida tushuncha. 3. diqqat va uning turlari 4. sezgi, idrok, tafakkur, xayol jarayonlari, ularning o`xshashligi va farqlari. 5. xotira va uning funktsiyasi, turlari. psixik jarayonlar tashqi olamni ongda aks ettirish, unga javob reaktsiyalarini berish bilan bog`liq jarayonlarning barchasini o`z ichiga oladi. psixik jarayonlar ongning o`zida paydo bo`lib, ongning o`zida tugallanadi degan fikrni sechenov mutlako noto`g`ri fikr deb hisoblagan edi. psixik xodisa xali yuzaga kelmagan natijadan ham darak beradi. psixik jarayonlar signal yoki boshqaruv funktsiyasini bajarib, sharoitga moslashtirishga yoki javob reaktsiyasini berishga xizmat qiladi. psixik ja...

Этот файл содержит 27 стр. в формате DOC (141,0 КБ). Чтобы скачать "psixologik jarayonlar haqida tushuncha", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: psixologik jarayonlar haqida tu… DOC 27 стр. Бесплатная загрузка Telegram