gidrometrologiya

PPTX 15 pages 25.2 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 15
berdaq atindag`i qraqalpaq ma`mleketlik universiteti geografiya ha`m ta`biyiy resurslar fakulteti 3a gidrometrologiya ta`lim bag`dari studenti uzaqbaev asadbektin`suw resurslarinan racional paydalaniw pa`ninen prezintatsiya jumisi tema:du`nyanin` a`jayip da`ryalari reje i.da`rya haqinda uliwma tu`sinik ii.orta aziyada tarqalg`an da`ryalar iii.o`zbekistan da`ryalari iv.taw da`ryalari v.tegislik da`ryalari dárya tábiyiy suw deregi bolıp, ádette okean, kól, teńiz hám basqa da dáryaǵa quyılatuǵın taza suw. dáryalardı qurǵaqlıq gidrologiyasınıń dáryalar gidrologiyası bólimi úyrenedi. hárbir dáryanıń saǵası hám teńiz, kólge quyilatuģın yamasa basqa dárya menen qosılıp ketetuģın jeri - saǵası boladı. derek suw ayırǵıshqa jaqın jaylasqan boladı. tikkeley okean, teńiz, kólge quyilatuģın yamasa qumģa sińip ketetuģın dárya bas dárya esaplanadı, bas dáryaģa quyilatuģın dárya-salma dep ataladı. bas dárya barlıq tarmaqları menen birgelikte dárya sistemasın payda etedi. dáryalar kóbinese kól, batpaqlıq, bulaq hám muzlıqlardan baslanadı. máselen, orta aziyadagi panj, vaxsh, zarafshan hám narın sıyaqlı dáryalar muzlıqlardan, rossiyadagi neva, svir, angara sıyaqlı dáryalar kóllerden, belarus, ukraina, batis sibirdegi kópshilik dáryalar batpaqlıqlardan baslanadı. …
2 / 15
tarmaqları ózbekstannan sırtta baslanadı. ózbekistannıń iri dáryaları: narın, qaradárya, sux, shirshiq, zarafshan, surxandárya, qashqadárya, sherabadárya. olardıń kópshiligi tek orta hám tómengi aǵısında ózbekstan aymaǵınan ótedi. dárya, ádette, relyeftiń sozılmalı pásliklerinde - oypatlıqlarda aģadı, oniń en tómengi bólimi ózek, dárya suwı kóbeygende ózekten shiģip basıp ketetuģın oypatlıq túbiniń ózekke tutasqan bólimi qayır yamasa qayır terrasası dep ataladı. ózeklerde tereń hám sayız jerleri almasıp baradı. ózektiń eń tereń jerleri - farvater, aģis tezligi eń úlken bolgan jerleri bolsa tez aģatuģın jerler delinedi. dárya yamasa dáryalardıń ayırım bólimleri biyiklikleri ayırmasınıń uzınlıǵına qatnası dárya qıyalıǵı delinedi. relyefke qarap taw dáryası hám tegislik dáryasına bólinedi. taw dáryası janbawırı úlkenliginen, tar alaplarda tez (kúshli) agadı, juwiw procesi de kúshli boladı. orta aziya dáryaları tiykarınan taw dáryaları esaplanadı. tegislik dáryaları keń ańǵarında tınısh aģadı, jılan tárizli yamasa meandrlar tán. tegislik dáryaları ańǵar hám qayırlarında qum, saz jatqızıqların qaldıradı, marza, sayızlıq, tirsekler payda etedi (máselen, ámiwdárya hám sırdáryanıń …
3 / 15
de). dáryada aģis tezligi bir neshe sm/sek tan (tegislik dáryasında) 6-7 m/sek qa shekem (taw dáryasında) ózgerip turadi. suw qáddi kóteriliwi menen aǵıs tezligi, ádette, tereń jerlerde kóbeyedi hám sayızlıqta kemeyedi. dáryada suw temperaturası ıssı máwsimde hawa temperaturası menen derlik birdey, dárya muzlagan waqitta derlik 0° boladı. dáryalarda muzlaw hádiyseleri qurǵaqlıq aymaǵınıń shama menen 1/4 bóliminde, tiykarınan arqa yarım sharda baqlanadı. dáryalar rossiya federaciyasında dáslep arqa-shigis sibirde (sentyabr aqırında), keyinirek evropa bóliminiń qubla-batısında hám orta aziyada (dekabr aqiri-yanvar basında) muzlaydı. eń qalın muz qaplamı shigis sibir dáryalarında baqlanadı (muz qalınlıǵı ortasha 1,5-2 m) hám 9-10 ay dawamında saqlanadı. taw dáryalarında aģıs tez bolganlıqtan muz qatlamın payda etpeydi, kóplegen dáryalarda qısta shuwısh aģadı. dáryada suw qáddiniń terbeliwi suw sarpınıń ózgeriwi menen baylanıslı. suw qáddi hám suw sarpı jáne olardıń terbeliwi - suw rejiminiń tiykarǵı xarakteristikası bolıp tabıladı. dáryalar - jerde suw aylanıwında áhmiyetli qural. ol qurgaqlıqta dushshi suwdi bólistiredi hám dúnya …
4 / 15
m3 suwda 200-300 g nan 1-5 kg ģa shekem ilay boladı). dárya aģısı dushshi suw resurslarınıń áhmiyetli deregi (qarań: suw resursları). dárya aģısları kelip shıǵıwı hám xojalıq áhmiyetine qaray 2 bólimnen: jer astı aģısı hám jer ústi aģısınan ibarat. jer astı aǵısınan jıl dawamında paydalanıw múmkin. jer betiniń aģısın suw saqlaģishlar járdeminde tártipke salıp paydalanıladı. dáryanıń flora hám faunası bentos, plankton hám nektonnan ibarat. dárya túbiniń dúzilisine qarap hár qıylı dárya túbi haywanları ushırasadı. dáryanıń áste aǵatuǵın bóliminde joqarı suw ósimlikleri ushırasadı. suw otları hám taslar arasında kóplegen mayda jánlikler jasaydı. erkin júzip júriwshi planktonlarga yarım mikroskopik hám mikroskopik haywanlar (mayda shayan tárizliler, kolovratka) hám suw otları (fitoplankton) kiredi. nektonga aģisqa qarsı júze alatuģın balıqlar kiredi. dáryalardıń tómengi bólimi hám olardıń deltaları balıqqa bay. dáryada suw saqlaģishlar qurıw planktonlardıń sanın kóbeytti. bóget hám gidrouzeller qurılısı awlanatuǵın ótkinshi balıqlardıń (ásirese losos tárizli hám osetr tárizliler) tábiyiy migraciyasına tosqınlıq etedi hám kóbeyiwine …
5 / 15
23.png image24.png image25.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gidrometrologiya"

berdaq atindag`i qraqalpaq ma`mleketlik universiteti geografiya ha`m ta`biyiy resurslar fakulteti 3a gidrometrologiya ta`lim bag`dari studenti uzaqbaev asadbektin`suw resurslarinan racional paydalaniw pa`ninen prezintatsiya jumisi tema:du`nyanin` a`jayip da`ryalari reje i.da`rya haqinda uliwma tu`sinik ii.orta aziyada tarqalg`an da`ryalar iii.o`zbekistan da`ryalari iv.taw da`ryalari v.tegislik da`ryalari dárya tábiyiy suw deregi bolıp, ádette okean, kól, teńiz hám basqa da dáryaǵa quyılatuǵın taza suw. dáryalardı qurǵaqlıq gidrologiyasınıń dáryalar gidrologiyası bólimi úyrenedi. hárbir dáryanıń saǵası hám teńiz, kólge quyilatuģın yamasa basqa dárya menen qosılıp ketetuģın jeri - saǵası boladı. derek suw ayırǵıshqa jaqın jaylasqan boladı. tikkeley okean, teńiz, kólge quyilatuģın yamasa qumģ...

This file contains 15 pages in PPTX format (25.2 MB). To download "gidrometrologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: gidrometrologiya PPTX 15 pages Free download Telegram