munshaot asari

DOCX 19 pages 33.3 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.3 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

o‘zbekiston pespublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsion rivojlanish vazipligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti referat orta osiyoda bozor nazariyasi va huldi fanidan mavzu: alisher navoiy va uning "munshaot" asari bajardi: rajabova sevara yoqubjon qizi ilmiy rahbar: professor a.a.mamatov toshkent – 2025 reja: kirish 1. maktub janrining kelib chiqishi va xususiyatlari haqida. 2. “munshaot” asarining yozilishi va undagi maktublar xususida 3. asardagi maktublar tasnifi 4. navoiy maktublarining badiiy xususiyatlari haqida. xulosa adabiyotlar kirish alisher navoiy adabiy merosi janr va tur jihatidan rang-barang. u, avvalo, lirik shoir sifatida jahon adabiyotidan munosib oʻrin egallagan va qator nasriy asarlari bilan ham turkiy xalqlar adabiyoti rivojiga ulkan hissa qoʻshdi. shoir qalamiga mansub ―munshaot asari o’zbek nasrining go’zal namunasi hisoblanadi. u insho san‘atining turkiy tildagi ilk koʻrinishi sifatida ham qimmatlidir. navoiy ushbu asarining muqaddimasida fors adabiyotida bu janr shakllangan yuksak uslubga ega ekanini, turkiy xalqlarda bu uslubda hali hech ish qilinmaganini va oʻzi ―munshaotga birinchi boʻlib qoʻl …

2 / 19

aks etgan. shuningdek, qit‘a nasriy asarlarda ma‘lum bir masala haqidagi fikr mulohazalarga yakun sifatida ―qissadan hissa tarzida keltirilgan [sirojiddinov va boshq., 2019: 323]. jumladan, ―munshaotda ham. navoiy ijodidagi qit‘alar qit‘a qonuniyatiga ko’ra b-a, s-a tarzidagi qofiya tizimiga asoslangan. undan tashqari masnaviy shakli asosidagi qit‘alar ( a-a, bb, s-s...) ham uchraydi. adabiyotshunoslikda ularni qit‘adan koʻra masnaviy deb atash toʻgʻriroq, degan fikr bildirilgan. asosiy qism. alisher navoiy qit‘alarini mavzusiga koʻra shartli ravishda ikki guruhga ajratish mumkin: ijtimoiy hayot masalalari aks etgan falsafiyaxloqiy mazmundagi qit‘alar va muayyan davr voqea-hodisalari hamda u yoki bu guruh vakillari faoliyati haqidagi qit‘alar. xususan, ―munshaotning 73xatidagi quyidagi qit‘ada shahzoda madhi va oʻzining unga bildirgan tilaklarini ifoda etgan: talab bahorida bogʻingki, gulbun etti ayon, bu gulbununggʻa dagʻi toza gullar ochilsun. umid bogʻida ekding, nihol-u gul berdi, gulungni haq karami emdi borvar qilsun . bu qit‘a keltirilgan maktub q. ergashev tasnifiga koʻra, murofia yoʻsinida bitilgan boʻlib, madh – muddao – …

3 / 19

rganligi ilmiy adabiyotlarda ta‘kidlangan. alisher navoiy badiuzzamonni quyidagicha ta‘riflagan: «sulton badiuzzamon mirzo husni surat va husni siyrat bila orasta va jamoli zohiriy va kamoli botiniy bila piyrosta yigitdur. razm atvoridin otar-tutarda dilpisand va bazm asbobidan ichmak va bagʻishlamaqda bemonand. tab‘i ham nazm uslubida muloyim tushubtur…». qit‘aning birinchi misrasida shoir badiuzzamonni ―talab bahorida - shahzodalar orasida oʻziga xos bogʻ yaratgan ―gulbun, ya‘ni gul poyasiga oʻxshatadi, uning oʻziga xosligini madh qiladi. ―navoiy asarlari tilining izohli lug’atida gulbun – gul, gul tupi, deb izohlangan. badiuzzamon mirzo gʻayrat va shijoat, yurtni boshqarish va sarkardalikda boshqa temuriy shahzodalardan ajralib turishini bildirib oʻtadi. misrada navoiy oʻzaro aloqador va bir-biriga daxldor boʻlgan ―bahor, ―bogʻ va ―gulbun soʻzlaridan foydalanib tanosub san‘atini qoʻllagan. alisher navoiy badiuzzamon mirzoga umid bilan qarar, uni kelajakda mamlakatni adolat bilan boshqarishi, yurt obodonligi uchun jon kuydirishiga chin yurakdan ishonardi. shoirning badiuzzamon mirzoga bitgan maktublari hamda unga bagʻishlangan she‘riy satrlari sinchiklab oʻrganilsa, ayon boʻladiki, navoiy …

4 / 19

ungni – qilayotgan xayrli ishlaringni ―haq karami – alloh oʻz marhamati bilan ―emdi borvar qilsun – endi hosildor qilsin, yanada ziyoda qilsin degan tilak bilan yakunlaydi. murofia usulidagi xatlar hukmdorlarga bagʻishlangan boʻlib, ana shunday dabdabali kirish qismiga ega boʻladi. bunday usuldagi maktublar duo-tilaklar bilan boshlanib, duo-tilaklar bilan tugaydi. ularning ayrimlarida navoiy maktub egalarini erishgan yutuqlari bilan qutlaydi, ba‘zilarida davlatni idora etish, hukumat ishlarini bajarishga doir oʻzining qimmatli maslahat va takliflarini bayon etadi, adolat hamda hushyorlikka chorlaydi, shahzodalarga nasihatlar qiladi, oʻrni kelganda, hatto achchiq ta‘na-dashnomlar bergan. olima suyima gʻaniyeva oʻzining ―insho san‘ati – ―munshaot nomli maqolasida navoiyning ziyrak davlat arbobi sifatida siyosiy ixtiloflarni oldini olish, shoh bilan shahzodalar oʻrtasidagi nizolarga barham berish va ularni murosaga keltirish yoʻlida amaliy choralar koʻrganligi, ana shu maqsadda ba‘zan shahzodalarga, xususan, badiuzzamonga oʻgitlar toʻla maktublar yoʻllaganini alohida qayd etadi. navoiy badiuzzamonning xato-kamchiliklaridan mehribon otalardek kuyingan. bilib turib yoʻl qoʻygan notoʻgʻri xatti-harakatlarini esa roʻy-rost yuziga aytib, uni …

5 / 19

mamlakat, yurt boshiga g’oyat katta tashvish va tahlika tug’dirgani ma‘lum. ulug’ shoir alisher navoiy otaga qarshi bosh ko’targan badiuzzamon mirzoni otasi bilan yarashtirish uchun ko’p sa‘y-harakat qilganini ―munshaot dagi bir qancha maktublardan ham bilish mumkin. shunday maktublardan birini shoir quyidagi qit‘a bilan yakunlaydi: hamisha to anosiri toʻrt ziddayn, qilur tarkibi insoniy muvofiq, qila koʻr mahzi insoniyyatingdin, nekim azdod erur oni muvofiq . shoir badiuzzamonga yuborgan bu maktubida ota bilan yurt talashish el boshiga zo’r falokatlar keltiradi, deb tashvish bildirardi. u shahzodani to’g’ri yo’lga boshqarish uchun jon kuydirar va uni insofga chaqirardi. ―men bu gaplarni birovning gapi bilan emas, balki ota-bola o’rtasidagi munosabatdan yaxshi xabardor bo’lganligi uchun aytaman, deb alohida uqtirgandi shoir. bu qit‘ada ham ―ziddayn, ―azdod, ―inson, ―insoniyyat soʻzlari orqali ishtiqoq san‘ati ifodasi hosil qilingan. xulosa qilib, shuni aytish mumkinki, ―munshaotdagi qit‘alarda maktub sohibining fasohati, dunyoqarashi, ilmining nechog’li qaviyligi, daqiqligi hamda nuktadonligi singari fazilatlari jo bo’lgan. qit‘alarning mazmun mundarijasiga eʼtibor …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "munshaot asari"

o‘zbekiston pespublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsion rivojlanish vazipligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti referat orta osiyoda bozor nazariyasi va huldi fanidan mavzu: alisher navoiy va uning "munshaot" asari bajardi: rajabova sevara yoqubjon qizi ilmiy rahbar: professor a.a.mamatov toshkent – 2025 reja: kirish 1. maktub janrining kelib chiqishi va xususiyatlari haqida. 2. “munshaot” asarining yozilishi va undagi maktublar xususida 3. asardagi maktublar tasnifi 4. navoiy maktublarining badiiy xususiyatlari haqida. xulosa adabiyotlar kirish alisher navoiy adabiy merosi janr va tur jihatidan rang-barang. u, avvalo, lirik shoir sifatida jahon adabiyotidan munosib oʻrin egallagan va qator nasriy asarlari bilan ham turkiy xalqlar adabiyoti rivojiga ulkan hissa qoʻshdi. shoir qalam...

This file contains 19 pages in DOCX format (33.3 KB). To download "munshaot asari", click the Telegram button on the left.

Tags: munshaot asari DOCX 19 pages Free download Telegram