bog‘langan azot birikmalari texnologiyasi. elementar azotning asosiy xususisiyatlari va bog‘lash usullari

DOC 63.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1423936090_60000.doc bog‘langan azot birikmalari texnologiyasi. elementar azotning asosiy xususisiyatlari va bog‘lash usullari reja: 1. azot birikmalarining ahamiyati. 2. azot sanoati xom ash’yolari. 3. azotning aylanishi. 4. azotning fizik-kimyoviy xususiyatlari. 5. elementar azotning bog‘lash usullari. 6. kalsiy sianamidi olishning toshkti usuli haqida. tayanch iboralar: gidrozin, kevindish usuli, elektron bulutlar, kalsiy sianamidi, karbamid. azot birikmalarining axamiyati. ular xalq xo‘jaligida keng qo‘llaniladi. qishloq xo‘jaligida suyuq ammiak, karbamid va boshqalar mineral o‘g‘it sifatida nitrat kislotasi, gaz holidagi ammiak, mudofaada, meditsinada, neft sanoatida, metallurgiya sanoatida ishlatiladi. azotning birikmalari uch xil shaklda bo‘lishi mumkin: 1.ammoniy formasida-ammoniy sulfati (nh4)2so4, 2. ammoniy nitrati nh4no3 va x.k. 3. амид формасида-калций цианамиди сасn2, карбамид со(nh2)2 va x.k. nitrat formasida-natriy nitrati nano3, kaliy nitrati кno3 va x.k. qishloq xo‘jaligi uchun azot o‘g‘itlarining, kaliyli va fosforli o‘g‘itlarning ahamiyati katta. ayniqsa, kartoshka, kand lavlagi, paxta hosildorligini oshiradi. 1 kg bog‘langan azot birikmasi paxta hosildorligini 12 kg ga, qand lavlagini 160 kg ga, kartoshkani …
2
bu yerda azot bog‘lanmagan holdadir. ammo azot tabiatda qisman bog‘langan ham uchraydi: nano3-chili selitrasi, кno3-hindiston selitrasi. chaqmoq natijasida yuqori temperaturada n2 q o2 = 2no - q ga o‘tadi. keyinchalik azot monoksidi n2 ga, yomir suvlari bilan hno3 ga, yerga tushgach са(no3)2 ga aylanadi. azotning aylanishi. insoniyat elementar azotni o‘zlashtira olmaydi, chunki azot inertdir. shuning uchun tabiatda har xil usullar bilan elementar azot bog‘langan azot holatga aylantiriladi. ularni o‘simlik dunyosi iste’mol qiladi, ularni esa hayvonat dunyosi iste’mol qiladi, natijada insonlar uchun kerak bo‘lgan oqsil paydo bo‘ladi. ma’lum bo‘lishicha, inson kuniga 100 g cha oqsil iste’mol qilmog‘i kerak. uning tarkibida 16 g azot bo‘ladi. tabiatda bu oqsil moddalar ham vaqti kelganda chirib, yana elementar azotga o‘tishi mumkin ekan. shunday qilib, azot tabiatda yo‘qolmay doimo aylanib yurar ekan. azotning fizik-kimyoviy xususiyatlari. azot d. i. mendeleyev jadvalida 5-guruh, 2-qatorda, 7-o‘rinda joylashgan bo‘lib, n2 ning molekulyar massasi 28,013 u.b. ga tengdir. azot atomi 7 …
3
33,5 atmosferaga teng, uch xil holatdagisi bir muvozanat holatdagi holidir. atmosfera bosimida suyuq azotning qaynash temperaturasi minus 195,8 0с. qattiq holatdagi azotni erish temperaturasi minus 209,9 0с. tabiatda eng past harorat minus 273,16 0с. azotning radioaktiv izotoplari 137n va 167n ham bordir. normal sharoitda 1 gғmol azot gazi 22,404 l hajmni egallaydi. ma’lumki, normal sharoitda esa 1 atm. va 0 0с. elementar azotning bog‘lash usullari. ular 2 xildir. 1) biologik usul. 2) texnik usul. biologik usulga asosan dukkakli o‘simliklar (no‘hat, mosh, loviya)ning ildizlarida joylashgan mikroorganizm yoki azot bakteriyalari orqali elementar azotni bog‘langan azotga o‘tkazish jarayoniga aytiladi. biologik usul bilan juda kam mikdorda boglangan azot birikmalari xosil buladi.masalan: 1 gektar joyda 50 kg atrofida biologik usul bilan bog‘langan azot xosil bo‘ladi. ammo bu juda xam kam mikdorda bo‘lib, o‘sib borayotgan xalq xo‘jaligini bog‘langan azot birikmalarida bo‘lgan talabini kondira olmaydi. shuning uchun amaliyotda asosan texnik usul keng qo‘llaniladi. ular asosan 3 xildir: …
4
ishlab chiqariladi: 1000ос 1) cасо3 = сао q со2 - q1 (2.) 2200ос 2) сао q 3с = сас2 q со - q2 (3.) 1100ос 3)cас2 q n2 = сасn2 q с q q3 (4.) umuman olganda сасn2 ni bu usul bilan olish katta energiya sarfi bilan ketadi. bu esa сасn2 ni sifatini pasaytiradi. toza сасn2 tarkibida 34,99 % azot bor, bu ammoniy selitradagi azot miqdoriga tengdir. kalsiy sianamidining molekulyar og‘irligi 80,01 uglerod birligiga tengdir. struktura tuzilishi: 3 xil kurinishga egadir: n са = с (5.) n са = n-c n (6.) n са с (7.) n karbid usuli bilan olingan sasn2 da tarkibida ko‘mir qurimi bilan chiqqanligi uchun nazariy jihatdan bog‘langan azotni miqdori 27% bo‘lishi mumkin, ammo amaliyotda 18-20% dan oshmaydi, chunki reaksiyaga kirishmay qolgan kalsiy karbidi, koks, mexanik aralashmalar (qum, tuzlar) va hokazolar bo‘lishi mumkin: bu yerda 5-12% сас2 bordir, chunki havodagi suv bug‘i bilan reaksiyaga kirishib, atsitelenni …
5
sh masalalarini o‘rganamiz. buning uchun amaliyotda atmosfera havosini azot, kislorod va boshqa komponentlarga ajratish usullari qo‘llaniladi. toshkent kimyo-texnologiya institutida nmet kafedrasida professor sigov s.a., dotsentlar leykin z.m., daychi r.i., yakubov sh.a., assistent pimenova a.a., katta o‘qituvchi terexin ye.l., dots.mirzayev i.t. lar ishtirokida karbidsiz usullardan biri - toshkti usuli bo‘yicha kalsiy sianamida olish texnologiyasi yaratilgan. bu usulga muvofiq kalsiy sianamidini quyidagi reaksiyalar bo‘yicha olish mumkin: сао q 2со q 2nh3 = cасn2 q co2 q 2h2 q h2o q q (10) bu reaksiya geterogen, qaytar, ekzotermikdir. сасо3 q2со q 2nh3 = cасn2 q 2co2 q 2h2 q h2o - q (11) bu reaksiya ham geterogen, qaytar, ammo endotermikdir. bu reaksiyalarda toza so o‘rniga azot o‘g‘itlari zavodlarida hosil bo‘layotgan chiqindi gazlar: so - fraksiya (30-35% so, qolgani azot va vodoroddan iboratdir); retur gazlari - bu qaytarma gaz bo‘lib, uning tarkibida 60-65% so, 5-7% ammiak, qolganlari metan, vodorod, azot, argon, uglerod dioksidilardir. kelajakda …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bog‘langan azot birikmalari texnologiyasi. elementar azotning asosiy xususisiyatlari va bog‘lash usullari"

1423936090_60000.doc bog‘langan azot birikmalari texnologiyasi. elementar azotning asosiy xususisiyatlari va bog‘lash usullari reja: 1. azot birikmalarining ahamiyati. 2. azot sanoati xom ash’yolari. 3. azotning aylanishi. 4. azotning fizik-kimyoviy xususiyatlari. 5. elementar azotning bog‘lash usullari. 6. kalsiy sianamidi olishning toshkti usuli haqida. tayanch iboralar: gidrozin, kevindish usuli, elektron bulutlar, kalsiy sianamidi, karbamid. azot birikmalarining axamiyati. ular xalq xo‘jaligida keng qo‘llaniladi. qishloq xo‘jaligida suyuq ammiak, karbamid va boshqalar mineral o‘g‘it sifatida nitrat kislotasi, gaz holidagi ammiak, mudofaada, meditsinada, neft sanoatida, metallurgiya sanoatida ishlatiladi. azotning birikmalari uch xil shaklda bo‘lishi mumkin: 1.ammoniy formasida-ammoniy ...

DOC format, 63.0 KB. To download "bog‘langan azot birikmalari texnologiyasi. elementar azotning asosiy xususisiyatlari va bog‘lash usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: bog‘langan azot birikmalari tex… DOC Free download Telegram