shaxs rivojlanishi

PPTX 27 pages 96.6 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 96.6 KB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

mavzu: shaxs, ta’lim va tarbiya. r e j a: islamova g mavzu: shaxs rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar, irsiyat,muhit,ta’lim-tarbiya.shaxsni rivojlanishida tarbiyaning o‘rni. shaxs rivojlanishining pedagogik asoslari haqida umumiy tushuncha. individ, shaxs va shaxsning(tabiati) o‘ziga xos xususiyatlarining farqlanishi. shaxs rivojlanishiga ta’sir etuvchi biologik va ijtimoiy omillar. shaxs rivojlanishida muhitning ta’siri. shaxs rivojlanishida ta’lim tarbiyaning ta’siri. tayanch so‘z va iboralar tabiiy muhit (geografik), ijtimoiy, oilaviy muhit, irsiy belgilar, yashash sharoiti, tarbiya, hayvonlar muhiti, hal qiluvchi omil, faktor, shaxsiy faollik, anatomiya, fiziologiya, ruhshunoslik, yosh xususiyat, go‘dak, o‘smir, o‘spirinlik davrlari, jo‘shqinlik, taqlid, intellektual bilish, shaxs, individ, shakllanish, omil-faktor va hokazo. odam shaxs bo‘lmog‘i uchun ruhiy jihatdan taraqqiy etgan o‘z xususiyat va sifatlari bilan boshqalardan farq qilmog‘i lozim. har bir odam shaxs sifatida turlicha namoyon bo‘ladi. u o‘zining xarakter, qiziqishi va qobiliyati, aqliy rivojlanganlik darajasi, ehtiyoji va mehnat faoliyatiga munosabati bilan farqlanadi. bular shaxsning o‘ziga xos xususiyatlari bo‘lib, ana shu ruhiy xususiyatlar rivojlanib ma’lum bir bosqichga …

2 / 27

. inson bo‘lib tug‘ilgan har qanday odam ham shaxs bo‘la oladimi? shaxs bo‘lishi uchun nimalar kerak? odamning ijtimoiy mavjudod sifatida shaxsga aylanishi uchun ijtimoiy hayot sharoitlari va maqsadga qaratilgan tarbiya kerak bo‘ladi. ana shular ta’siri ostida odam inson sifatida rivojlanib boradi va shaxsga aylanadi. rivojlanish deb bola vaznining oshishi, suyak va muskul tizimining, jinsiy tanosil a’zolarining, nerv-funksional faoliyatining kamol topishi, aql-zakovatini shakllanishiga aytiladi. “dunyoda mavjud bo‘lgan jami borliq - deb yozgan edi ibn sino, - o‘z tabiatiga ko‘ra kamolot sari intiladi. kamolot sari intilish esa o‘z mohiyati e’tibori ila yaxshilikdir”. ayniqsa inson tirik mavjudod sifatida kamolotga etishga doimo intiladi. mutafakkir a.r.beruniyning da’vosicha, hamma odamlar o‘z qiyofasi jihatidan bir-biriga o‘xshaydi, ammo ayni choqda ular bir-biridan farq qilib turadi. bu tafovut “ular temperamentining tabiat xususiyatlari va hokazolarining ziddiyatli bo‘lishi tufayli ularning instinktlari zamirida yotadi”, deb izohlangan. haqiqatan ham insonlar bir-birlariga umumiy holda uxshaydi, ammo tabiati, tabiiy xususiyatlari, xarakteri bilan bir-birlaridan farq qiadi. …

3 / 27

uning xulqida ijtimoiy va biologik omillarning kuchi doimo ham bir xil bo‘lavermaydi. chunki uning xulqiga munosabatlariga, aloqalariga, yoshi, bilimi, odatlari, tajribasi va nihoyat, vaziyat ham ta’sir etadi. masalan, bir xildagi ta’sirga turli bola turlicha munosabatda bo‘ladi, bu ayni paytda, bolaning ehtiyoji qandayligiga ham bog‘liq. berilib shaxmat uynayotgan bolaga endi bo‘ldi qilinglar degan ta’sir ularga ta’sir qilmasligi mumkin. shaxs rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar. pedagogika fani shaxsning kamolatiga etishning murakkab va ziddiyatli jarayon deb beradi. shaxsning kamolga etishishida nasl - irsiyat (biologik), ijtimoiy muhit ham, maqsadga muvofiq amalga oshiriladigan ta’lim-tarbiya va nihoyat o‘zining mustaqil faoliyati ham muhim ahamiyatga ega. irsiyat irsiyat deganda, bolaga ota-ona va umuman yaqin ajdodlardan ya’ni nasldan-naslga o‘tadigan biologik xususiyat va o‘xshashliklar tushuniladi. xvi asr falsafasida preformizm oqimi namoyondalarining fikricha, odam bolasi ona pushtidaligidayoq insonga xos barcha xususiyatlarga ega bo‘ladi, rivojlanishi esa shu xususiyatlarning miqdoriy ko‘payib borishidan iboratdir. xx asrda bixeviorizm nazariyasini aqsh pedagogi va ruhshunosi e.torndayk asos soldi.uning …

4 / 27

i. uning rivojlanishi uchun bolani tarbiyalash kerak, tarbiya bo‘lmasa, boladagi bor qobiliyat ham yo‘qoladi. uning kamol topishi uchun kamolatga asos bo‘ladigan qobiliyat negiz bo‘lishi kerak. sa’diy o‘z fikrini isboti uchun “guliston” asarida “bir vazirning takasaltang o‘g‘li bor edi. vazir o‘g‘lini bir donishmand huzuriga eltib: “shuni tarbiya qil, shoyad aqli kirib, odam bo‘lsa” - deydi. donishmand vazirzodani uzoq muddat tarbiya qildi, foydasi bo‘lmadi. bolaning otasiga bir odam orqali: “o‘g‘ling odam bo‘lmadi, meni ham aqldan ozdirdi” - deb xabar qildi. u bu voqeadan shunday xulosa chiqaradi:” qobiliyat bo‘lsa aslida, tarbiya unga qiladi asar. qancha urinsa bo‘lmas sayqali, temir aslida bo‘lmas gavhari “qobiliyatli odamni tarbiya qilmaslik - zulmkorlik va noqobil odamga tarbiya hayfdir. tarbiyangni ayab unisini nobud qilma, tarbiyangni bunisiga zoe ketkazma”, - deb ta’kidlagan a.navoiy. bundan tarbiyaning natijasi odamni qobiyatlilik darajasiga bevosita bog‘liqligi asoslanayapti masalan, qobiliyati bo‘lmagan insonni aqlli mehnat qilishga yo‘llash ijobiy natija bermasligini ta’kidlash kerak. yoki biror kasblarni egallashga ham …

5 / 27

ng kalkuttaning janubiy-qarbidagi midnapur shahri yaqinida bo‘ri uyasidan ikkita bo‘ri bolasi bilan ikkita qizchani topib olgan. ularning biri 7-8 yoshda,ikkinchisi 2 yoshlar chamasida edi. amala (kichigi) bir yildan so‘ng vafot etdi. kamola esa 1930 yilgacha yashadi. odob, axloq, xulqiy sifatlar- shaxsning barcha ruhiy sifatlari faqat muhit va tarbiyaning o‘zaro ta’siri asosida vujudga keladi. shuning uchun irsiyat rivojlanishga ta’sir etadi, ammo hal qiluvchi omil bo‘la olmaydi. ta’lim-tarbiyaning ta’siri. jamiyatning bolalar ongiga ta’sir o‘tkazishi asosan ta’lim-tarbiya orqali amalga oshiriladi. inson kamolotida ta’lim-tarbiya etakchi rol o‘ynaydi. chunki: 1.ta’lim-tarbiya jarayonida kishi organizmining o‘sishi va muhitning stixiyali ta’siri bera olmaydigan narsalarni o‘rganib oladi. masalan, tilni odamlarning ta’sirida o‘rganib olish mumkin. lekin o‘qish, yozishni maxsus ta’lim orqali o‘rganadi. 2. ta’lim-tarbiya yordamida hatto kishining ba’zi tug‘ma kamchiliklari ham kerakli tomonga o‘zgartirish mumkin. (imkoniyati cheklangan kishilar). ta’lim-tarbiya yordamida muhitning salbiy ta’siri natijasida yuz beradigan kamchiliklarini ham tugatish mumkin. (bolalarning karta o‘ynashi, so‘kishi, chekishi). ta’lim-tarbiya natijasida bolada bilimlar, ko‘nikma …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs rivojlanishi"

mavzu: shaxs, ta’lim va tarbiya. r e j a: islamova g mavzu: shaxs rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar, irsiyat,muhit,ta’lim-tarbiya.shaxsni rivojlanishida tarbiyaning o‘rni. shaxs rivojlanishining pedagogik asoslari haqida umumiy tushuncha. individ, shaxs va shaxsning(tabiati) o‘ziga xos xususiyatlarining farqlanishi. shaxs rivojlanishiga ta’sir etuvchi biologik va ijtimoiy omillar. shaxs rivojlanishida muhitning ta’siri. shaxs rivojlanishida ta’lim tarbiyaning ta’siri. tayanch so‘z va iboralar tabiiy muhit (geografik), ijtimoiy, oilaviy muhit, irsiy belgilar, yashash sharoiti, tarbiya, hayvonlar muhiti, hal qiluvchi omil, faktor, shaxsiy faollik, anatomiya, fiziologiya, ruhshunoslik, yosh xususiyat, go‘dak, o‘smir, o‘spirinlik davrlari, jo‘shqinlik, taqlid, intellektual bilish, shaxs, i...

This file contains 27 pages in PPTX format (96.6 KB). To download "shaxs rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs rivojlanishi PPTX 27 pages Free download Telegram