xronofarmakologiya

PPTX 66 pages 1.1 MB Free download

66 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 66

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 66

xronofarmakologiya — bu farmakologiyaning bir sohasi bo'lib, dorivor vositalarning ta'siri va ularning organizmga bo'lgan reaktsiyasi vaqtga bog'liq ravishda o'rganiladi. ushbu soha biologik ritmlar (masalan, uyqu-ochlik tsikli, qon bosi... - presentation xronofarmakologiya — bu farmakologiyaning bir sohasi bo'lib, dorivor vositalarning ta'siri va ularning organizmga bo'lgan reaktsiyasi vaqtga bog'liq ravishda o'rganiladi. ushbu soha biologik ritmlar (masalan, uyqu-ochlik tsikli, qon bosimi ritmi, organizmning metabolizm jarayonlari va boshqalar) bilan dorilarning samaradorligi va xavfsizligini qanday o'zgarishini o'rganadi. xronofarmakologiyaning asosiy maqsadi — dorivor vositalarning maksimal samaradorligini va minimal yon ta'sirini ta'minlash uchun dori vositalarining vaqtga bog'liq qabul qilish va metabolizm tizimlarini optimallashtirish. buxoro davlat tibbiyot instituti pediatriya fakulteti 632- guruh talabasi ochilova malikabonu mustaqil ishi. bu, organizmning biologik ritmlarini hisobga olgan holda, ma'lum bir kasalliklarni davolashni yanada samarali qilish imkonini beradi. xronofarmakologiyaning asosiy yo'nalishlari: i.biologik ritmlar — bu organizmdagi fiziologik va biokimyoviy jarayonlarning tabiiy, takrorlanadigan vaqti bilan o'zgarishlarini ifodalaydi. bular odam organizmida kun davomida turli vaqt …

2 / 66

natga keltiradi va uning samarali ishlashiga yordam beradi.dorilarga ta'siri: dorilarning organizmdagi ta'siri tsirkadiyalik ritmlarga bog'liq. masalan, ba'zi dorilar kechqurun samaraliroq bo'lishi mumkin, chunki kechqurun organizmdagi metabolizm va qon tomir tonusi farq qiladi. gipertoniya yoki astma kabi kasalliklarda dorilarni kunning turli vaqtlarida qabul qilishni optimallashtirish zarur bo'lishi mumkin. 2. uyqu-ochlik ritmi :tavsif: uyqu-ochlik ritmi — bu uyqu va uyg'onishning tabiiy davri bo'lib, organizmning biologik soati (sirkadiyan soat) tomonidan boshqariladi. bu ritm odamning ongi, ruhiy holati va jismoniy faoliyatini ta'sir qiladi.dorilarga ta'siri: ba'zi dorilar uyquga ta'sir qilishi mumkin. masalan, antidepressantlar yoki uyquni tartibga soluvchi dorilarni qabul qilish vaqti uyqu ritmiga qarab belgilanishi kerak. melatonin kabi dorilarni kechqurun qabul qilish uyquni yaxshilashga yordam beradi, chunki melatonin tabiiy ravishda kechqurun ko'payadi. 3. qon bosimi ritmi: tavsif: qon bosimi kunduz va kechqurun o'zgarib turadi, odatda ertalab va tush paytida yuqori, kechqurun esa pastroq bo'ladi. bu ritm organizmning qondagi kislorod va oziqa moddalarini taqsimlash va yurakni …

3 / 66

, masalan, kortizol, insulin, estrogen va progesteron kabi gormonlar ham biologik ritmlar orqali boshqariladi. ularning sekretsiyasi turli vaqt oralig'ida o'zgaradi, bu organizmning metabolizmiga va fiziologiyasiga ta'sir qiladi.dorilarga ta'siri: gormonlar bilan bog'liq kasalliklarni davolashda dorilarni qabul qilish vaqtini hisobga olish muhimdir. masalan, kortizol darajasi ertalab yuqori bo'ladi, shuning uchun kortizolni nazorat qilish uchun dorilarni ertalab qabul qilish tavsiya etiladi. shuningdek, estrogen yoki progesteron kabi jinsiy gormonlarni qabul qilish vaqtini menstrüel tsiklga mos ravishda belgilash kerak. 6. metabolik ritmlar:tavsif: metabolizmning turli fazalari ham vaqtga bog'liq bo'lib, ular ovqat hazm qilish, energiya sarfi va moddalarning metabolizmiga ta'sir qiladi. odatda, organizmning metabolizmi ertalab faolroq bo'ladi, kechqurun esa sekinlashadi.dorilarga ta'siri: dorilarning metabolizmi ham vaqtga qarab o'zgaradi. masalan, ba'zi dorilar ertalab yaxshiroq so'riladi, chunki oshqozon kislotasi darajasi yuqori bo'ladi, bu esa dorilarning tez yutilishini ta'minlaydi. ii.dori vositalarining qabul qilish va metabolizmi organizmdagi biokimyoviy jarayonlar bilan chambarchas bog'liq bo'lib, ular organizmga dorining ta'sirini belgilaydi. quyida dori vositalarining …

4 / 66

echqurun) qabul qilish kerakligini hisobga olish zarur. 2. so'rilish (absorbsiya): tavsif: dori organizmga kirgandan so'ng, u qonga so'riladi. so'rilish jarayoni oshqozon va ichak traktining shilliq qavatidan amalga oshadi va dorining biologik aktivligiga bog'liq.biologik ritmlar bilan bog'liq: so'rilish tezligi va samaradorligi vaqtga bog'liq. masalan, oshqozon kislotasining darajasi va ichaklarning peristaltik harakati vaqtga qarab o'zgaradi. ertalab, odatda, oshqozon kislotasi darajasi yuqori bo'lib, dorilarni tezroq so'rilishini ta'minlaydi. shu bilan birga, ba'zi dorilarni kechqurun yoki ovqat bilan birga qabul qilish samaraliroq bo'lishi mumkin, chunki ularning so'rilishi yaxshilanadi. 3. tarqalish (distribyutsiya): tavsif: so'rilgan dori qonda tarqalib, organizmning turli qismlariga (masalan, jigar, buyrak, miya) yetib boradi. dorining tarqalishi organizmdagi qon aylanishi, oqsil bog'lanishi va boshqa fiziologik omillarga bog'liq bo'ladi.biologik ritmlar bilan bog'liq: qon aylanishi va organizmdagi oqsillarning faoliyati vaqtga qarab o'zgaradi. misol uchun, kechqurun organizmdagi qon tomir tonusi pasayadi va bu dorilarning tarqalish tezligiga ta'sir qilishi mumkin. 4. metabolizm (metabolizm jarayonlari): tavsif: dori organizmda metabolizmga uchraydi, …

5 / 66

ularning samaradorligini kamaytirishi mumkin. 5. chiqarilish (eliminatsiya): tavsif: dori va uning metabolitlari organizmdan chiqariladi. bu jarayon asosan buyraklar va jigar orqali amalga oshadi. dori metabolitlari, odatda, buyraklar orqali siydik bilan chiqariladi, lekin ba'zi dorilar jigar orqali safro bilan chiqarilishi mumkin.biologik ritmlar bilan bog'liq: buyrak faoliyati, masalan, siydik ishlab chiqarish, kechqurun ko'proq bo'lishi mumkin. bu dorilarning chiqarilish vaqtini hisobga olish muhimdir, chunki ba'zi dorilarni kechqurun qabul qilish buyraklar orqali tezroq chiqarilishi mumkin. 6. dori va biologik ritmlarga moslashtirish: dori vositalarining samaradorligini oshirish va yon ta'sirlarni kamaytirish uchun biologik ritmlar bilan moslashtirilgan dori rejalarini yaratish mumkin. masalan:gipertoniya va antihipertenziv dorilar: gipertenziv dorilarni kechqurun yoki tunning boshida qabul qilish qon bosimini pastlashtirishga yordam berishi mumkin, chunki kechqurun qon bosimi tabiiy ravishda yuqori bo'ladi. astma va bronxodilatatorlar: astma dorilarini tongda yoki kechqurun qabul qilish nafas olishni yaxshilashga yordam beradi, chunki bu paytlarda bronxlar torayishi mumkin. uyqusizlik va melatonin: melatonin dorilarini kechqurun qabul qilish uyquni …

Want to read more?

Download all 66 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xronofarmakologiya"

xronofarmakologiya — bu farmakologiyaning bir sohasi bo'lib, dorivor vositalarning ta'siri va ularning organizmga bo'lgan reaktsiyasi vaqtga bog'liq ravishda o'rganiladi. ushbu soha biologik ritmlar (masalan, uyqu-ochlik tsikli, qon bosi... - presentation xronofarmakologiya — bu farmakologiyaning bir sohasi bo'lib, dorivor vositalarning ta'siri va ularning organizmga bo'lgan reaktsiyasi vaqtga bog'liq ravishda o'rganiladi. ushbu soha biologik ritmlar (masalan, uyqu-ochlik tsikli, qon bosimi ritmi, organizmning metabolizm jarayonlari va boshqalar) bilan dorilarning samaradorligi va xavfsizligini qanday o'zgarishini o'rganadi. xronofarmakologiyaning asosiy maqsadi — dorivor vositalarning maksimal samaradorligini va minimal yon ta'sirini ta'minlash uchun dori vositalarining vaqtga bog'liq qab...

This file contains 66 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "xronofarmakologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: xronofarmakologiya PPTX 66 pages Free download Telegram