iqtisodiymatnyaratish

PPTX 17 pages 1.9 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.9 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

matn yaratish va uning xususiyatlari toshkent moliya instituti “o`zbek va xorijiy tillar” kafedrasi “o`zbek tilining sohada qo`llanilishi” fanidan taqdimot 14-mavzu: iqtisodiy matn yaratish reja: matn va uning turlari. iqtisodiy matn haqida tushuncha matn tuzishga qo`yiladigan talablar matn yaratishda manbalardan foydalanish ixtisoslikka oid matnlar tuzish ixtisoslikka oid matnga so`z va terminlar tanlash vazifa: topshiriqlar ma’lum voqelik haqida tasavvur ((ma’lumot) beradigan bir yoki bir necha sintaktik birliklardan tashkil topgan nutqiy butunlik matn hisoblanadi. matnning ikki xil ko’rinishi monologik dialogik monologik ma’lum voqea-hodisalarga, narsa va shaxslarga oid fikr-mulohaza bildirish, ularni badiiy-tasviriy vositalar yoki dalillar bilan ta’riflash, izohlash, isbotlash, asoslash tavsifiy matnga xos xususiyatlardandir. dialogik ikki va undan ortiq suhbatdoshning turlicha mazmundagi fikr-axborot almashinuvidan iborat. dialogik matn tarkibida so‘roq olmoshlari, muomala odobiga oid so‘z va iboralar, yuklamalar, undovlar, kirish so‘zlar keng qo‘llanadi. bunday matndagi gaplar, asosan, sodda gaplardan tashkil topadi, sodda gaplarning bir tarkibli turlari, to‘liqsiz gaplar, so‘z-gaplar faol ishlatiladi. shuning uchun bunday matnda …

2 / 17

asar (ishlab chiqarish, yalpi ichki mahsulot, raqobatbardosh tovar, mahsulot hajmi, xo`jalik sub’yekti, ishchi kuchi, o`rtacha qiymat, kredit operatsiyalari, pul aylanmasi, bozor ta;labi, inflatsiya, foiz stavkasi ....) vazifasi: alohida matn turi bo`lib, iqtisodiy bilimlarni yozma tarzda qayd qilish, saqlash va `quvchiga yetkazish matn tuzuvchi ushbu ikki manbaga tayanishi zarur hukumat qarorlari. chunki bunda barcha yo‘nalishlar, tendensiyalar, iqtisod, fan, texnika, madaniyat bo‘yicha rejalar barcha-barchaga belgilangan bo‘ladi. qaysi soha, qaysi yo‘nalish bo‘yicha matn tayyorlash zarur bo‘lsa, shu soha vakillari, mutaxassislari bilan suhbatlashish, sohaga doir adabiyotlar bilan tanishib chiqish. matn yaratishda foydalaniladigan manbalar akademik matnlar veb sayt yoki jurnal maqolalaridan foydalanish. adabiyotlardan foydalanish fan o’qituvchisi bergan manbalardan foydalanish. kutubxona katalogidan foydalanish universitet va kollej kutubxonalarida yoki onlayn kataloglardan foydalanish. ixtisoslikka oid matn tuzishda esa quyidagilarga e’tiborni qaratish lozim: matnning qaysi nutq uslubida yozilishi kerakligini oldindan bilish; ixtisoslikka oid so‘z va shartli belgilarni to‘g‘ri tanlay olish va o‘rinli joylashtirish; so‘z va terminlarni imlo me’yorlariga rioya …

3 / 17

aqsadga muvofiq tarzda tanlash; baynalmilal terminlarni adabiy tilning leksik me’yoriga muvofiq holda tanlash; terminni matn mazmuniga mos tarzda tanlash; so‘z va terminni matnning uslubiy xususiyatiga mos ravishda tanlash. matn tilini ilmiy o‘rganishda undagi tovush(harf) va mazmun munosabatiga alohida e’tibor qaratish kerak. matn tilshunosligi ilmiy jihatdan boshqa tilshunoslik sohalaridan farq qiladi. tilshunoslik, umuman, tilda fonema (tovush), morfema (eng kichik ma’nodorbirlik), so‘z (tilning asosiy markaziy birligi), so‘z birikmasi va gapni birliklar sifatida ajratib, ularni fonologiya, morfologiya, leksika, sintaksis va stilistika kabi til bosqichlarida o‘rganadi. matnshunoslikka oid adabiyotlarda qayd etilishicha, har qanday matn, u ilmiymi, rasmiymi, badiiymi – bundan qat’iu nazar, mantiq qoidalariga asosan shakllanishi lozim. izchillik ana shu qoidaning birinchi talabidir. matnda har bir so‘z, har bir gap va abzatslar o‘rtasida mantiqiy bog‘lanish va izchillik bo‘lishi lozim. agar shunday bo‘lmasa, matnni tushunish qiyin bo‘ladi. vazifa: 1-topshiriq. adabiy nutqqa misol bo`la oladigan 3 ta gap tuzing. namuna: biz hamisha jamoatchilik bilan hamkorlikda ishlab …

4 / 17

o`q, hamdard 4-topshiriq. iqtisodiyot sohasiga oid 10 ta termindan iborat lug`at shakllantiring. shu lug`at asosida iqtisodiy matn tayyorlang. (matnni tayyorlashda uning uslubiga, terminlarning to`g`ri tanlanishiga e’tibor qiling) iqtisodiy matnlarni yaratish uchun, avvalo, o`zbek tilining o`zini - grammatikasini mukammal bilish kerak, undan keyinina sohaga doir termin va iboralarni chuqur o`zlashtirish, mohiyatini tushunish mumkin bo`ladi. ularning har ikkalasini uyg`unlashtira olsak, demak, maqsadga erishgan bo`lamiz. adabiyotlar ro`yxati: 1. vikram bisen priya.business communication.new delhi.2009. 2. qo‘ng‘urov r., begmatov e., tojiyev yo. nutq madaniyati va uslubiyat asoslari, -t.: «fan», 1992, 254 b. 3. rasulov r., husanov n., mo`ydinov q. nutq madaniyati va notiqlik san’ati. t.: “iqtisod-moliya”, 2006. [15: 100-113] 4. o‘zbekiston vazirlar mahkamasi qarori: «o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalarini tasdiqlash haqida», «lotin yozuviga asoslangan o‘zbek alifbosi» (vazirlar mahkamasining 1995-yil, 24-avgustdagi 339-sonli qarori.). 5.o‘zbekiston respublikasining “referendum yakunlari hamda davlat hokimiyati tashkil etilishining asosiy prinsiplari” to‘g’risidagi konstitutsiyaviy qonuni. - t.: o‘zbekiston, 2002. 6. karimov i.a. ozod va …

5 / 17

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiymatnyaratish"

matn yaratish va uning xususiyatlari toshkent moliya instituti “o`zbek va xorijiy tillar” kafedrasi “o`zbek tilining sohada qo`llanilishi” fanidan taqdimot 14-mavzu: iqtisodiy matn yaratish reja: matn va uning turlari. iqtisodiy matn haqida tushuncha matn tuzishga qo`yiladigan talablar matn yaratishda manbalardan foydalanish ixtisoslikka oid matnlar tuzish ixtisoslikka oid matnga so`z va terminlar tanlash vazifa: topshiriqlar ma’lum voqelik haqida tasavvur ((ma’lumot) beradigan bir yoki bir necha sintaktik birliklardan tashkil topgan nutqiy butunlik matn hisoblanadi. matnning ikki xil ko’rinishi monologik dialogik monologik ma’lum voqea-hodisalarga, narsa va shaxslarga oid fikr-mulohaza bildirish, ularni badiiy-tasviriy vositalar yoki dalillar bilan ta’riflash, izohlash, isbotlash, asoslas...

This file contains 17 pages in PPTX format (1.9 MB). To download "iqtisodiymatnyaratish", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiymatnyaratish PPTX 17 pages Free download Telegram