polimer molekulasining qayishqoqligi

DOCX 19.7 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403774811_46794.docx polimer molekulasining qayishqoqligi reja: 1. konformatsion izomeriya va makromolekulalarning konformatsiyasi. 1. makromolekulalarning bukuluvchanligi. 1. makromolekula uchlari orasidagi o’rtacha masofa. 1. kun sigmenti. asosiy tayanch tushunchalar konformatsiya, izomeriya, bukuluvchanlik, kun sigmenti, konfiguratsiya. molekuladagi qayishqoqlik mohiyatini tushunish oson bo’lsin uchun, avvalo etan va dixloretan molekulalarini ko’rib chiqaylik. molekula o’z o’qi atrofida erkin aylanadi, deb faraz qiladigan bo’lsak, bunda vodorod atomlarining fazodagi o’rni c ━ c bog’ o’qi atrofida o’zgarib, etan molekulasi turli k onformatsion shaklga ega bo’lishi mumkin. bir holatda birinchi metil gruppadagi vodorod atomlari ikkinchi metil gruppadagi vodorod atomlari ustiga aniq tushsa ( tsis – holat, boshqa bir holatda vodorod atomlarining fazoda joylanishi biri ikkinchisiga nisbatan 60 0 siljigan ― trans – holat bo’lib, uglerod atomlarining orni o’zaro o’zgarmay qoladi. molekula bir holatdan ikkinchi holatga o’tganda, uning potentsial energiyasi u burilish burchagi φ ga mos ravishda o’zgaradi, ya‘ni u = ƒ (φ ) bo’ladi. agar etan molekulasini (a) holatdagi potentsial …

i p o t e n ts i a l g’ o v (to’siq) deb ataladi. etan molekulasi uchun energetik g’ov 11,7 k / mol ga teng. demak, etan molekulasida ham ichki aylanish chegaralangan bo’lib, u potentsial g’ov tufayli erkin bo’lolmaydi. muvozanat holat atrofida esa metil gruppalar minimum potentsial energiya bilan tebranishi mumkin. uglevodlar va ularning hosilalarida uglerod atomlarining sonini ortib borishi, ular molekulasining fazoda turli xil holatlarda joylanish imkoniyatini yana ham oshiradi. issiqlik harakati natijasida uzunligi yetarlicha katta bo’lgan makromolekula fazoda asta – sekitn har xil shakllarni, ya‘ni cho’zinchoq yoki chigal tartibsiz g’ujanak shakllarni olishi mumkin. polimer zanjirlarining issiqlik harakati tufayli hosil bo’lgan b u n d a y a y l a n i sh i z o m ye r l a r i m a k r o m o l ye k u l a l a r n i n g k o n …

rning har xil konformatsiyalarga o’tish xussiyati makromolekula qayishqoqligini xarakterlaydi. makromolekula qayishqoqligini statik buralgan zanjir uchlarining kvadrat masofasi bilan belgilash mumkin. zanjir qanchalik qayishqoq bo’lsa, shuncha kichik bo’ladi. aksincha bo’lganda esa, ya‘ni zanjir qanchalik qattiq bo’lsa, ning qiymati shunchalik katta bo’ladi. makromolekula qayishqoqligini miqdoriy xarakterlash uchun segment tushunchasi kiritiladi. bu tushunchaning mohiyati quyidagicha. chegaralangan aylanma xarakat tufayli makromolekula zanjiridagi ayrim guruhlar va bo’g’inlarning aylanishi erkin bo’lmaydi. ularning aylanishiga har xil energetik to’siqlar qarshilik qiladi. biroq makromolekula zanjirining shunday modelini ko’zimiz oldiga keltirish mumkinki, unda zanjirning ayrim qismlari erkin aylana olsin. ammo bunday uchastkaning kattaligi haqiqiy bo’g’inning o’lchamidan katta bo’ladi. bunda makromolekuladan paydo bo’ladigan konformatsiyalar soni har ikki qism uchun ham bir xil bo’ladi. boshqacha aytganda, makromolekulada bir bo’g’inning tebranish kengligi (amplitudasi) 100 qiymatga teng deb faraz qilganimizda ikkinchi bo’g’in birinchi nisbatan 200 kenglik bilan, uchinchi halqa esa 300 li kenglik bilan tebranadi va hokazo. bo’g’inlar soni ortishi bilan bir – biridan …

n uzunligiga teng bo’lar edi. real molekulalarda bunday bo’lmaydi. shuning uchun polimerlarning qayishqoqligi segmentning uzun – qisqaligiga bog’liq. segment qancha qisqa bo’lsa, makromolekula shuncha egiluvchan bo’ladi. makromolekulalar faqat issiqlik harakatida bo’lib, polimer materialga hech qanday tashqi kuchlar ta‘sir etmasa, makromolekula qayishqoqligi statistik segment o’lchami bilan xarakterlanadi. statistik segment o’lchovi makromolekulaning kimyoviy tuzilish xususiyatlari asosiy polimer zanjirning tuzilishiga, yon gruppalarning qutbligiga va ularning katta – kichikligiga bog’liq bo’ladi. makromolekula o’z konformatsiyasini faqat issiqlik ta‘sirida o’zgartirmay, balki turli tashqi kuchlar ta‘sirida ham o’zgartira oladi. bu holda makromolekulaning qayishqoqligi kinetik segmentning o’lchamlari bilan xarakterlanadi. endi qayishqoqlikka makromolekula tarkibidagi atomlar tabiati, makromolekulalararo ta‘sir kuch, zanjir uzunligi, tashqi harorat kabi omillarning ta‘sirini ko’rib chiqamiz. chiziqsimon poliuglevodorodlarning makromolekulalari eng katta egiluvchanlikka ega, chunki ch3 ― va ch2 ― gruppalarda o’zaro ta‘sir kuch kamligidan energetik to’siq qiymati uncha katta bo’lmaydi. bunday polimerlarga polietilen, polipropilen, tabiiy va divinil kauchuklar hamda polizobutilenlar misol bo’la oladi. agar makromolekula tarkibida ― …

olixlorpropen xlorli polimerlar bo’lsa – da, xlorprenda xlor atomlar bir – biriga ta‘sir eta olmaydigan masofada joylashganligi uchun unda potentsial g’ov energiyasi kichik, demak, polixlorpren makromolekulasining qayishqoqligi polivinilxloriddagidan kattadir. makromolekulaning zanjir boylab qay holatda tarmoqlanganligi ham uning qayishqoqligiga ta‘sir qiladi. yon tarmoq qisqa bo’lib, tez – tez takrorlansa, alohida halqalarning energetik to’sig’i oshadi, natijada makromolekula dag’allashadi. yon tarmoqlar uzun bo’lsa, kam takrorlansa, molekulalararo ta‘sir kamligidan makromolekulaning qayishqoqligi ortadi. qayishqoqlikka erituvchi molekulalari ham ta‘sir etadi. juda oz miqdorda erituvchilar ( plastifikatorlar qo’shib molekulalararo ta‘sir kuchini kamaytirish hisobiga polimer qayishqoqligini oshirish mumkin. bu tadbir polimerlarni p l a s t i f i k a ts i ya l a sh deyiladi. potentsial to’siq kattaligi bir xil bo’lgan zanjirlarning qayishqoqligi molekulyar massasiga qarab o’zgaradi. masalan, 10 ― 30 bo’g’indan iborat zanjirni olaylik. bo’g’inlar soni ortishi bilan molekuladagi konformatsion shakl ― o’zgarishlar soni ham ortadi. demak, uzun zanjirning qayishqoqligi xuddi shunday ximiyaviy tuzilishiga …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "polimer molekulasining qayishqoqligi"

1403774811_46794.docx polimer molekulasining qayishqoqligi reja: 1. konformatsion izomeriya va makromolekulalarning konformatsiyasi. 1. makromolekulalarning bukuluvchanligi. 1. makromolekula uchlari orasidagi o’rtacha masofa. 1. kun sigmenti. asosiy tayanch tushunchalar konformatsiya, izomeriya, bukuluvchanlik, kun sigmenti, konfiguratsiya. molekuladagi qayishqoqlik mohiyatini tushunish oson bo’lsin uchun, avvalo etan va dixloretan molekulalarini ko’rib chiqaylik. molekula o’z o’qi atrofida erkin aylanadi, deb faraz qiladigan bo’lsak, bunda vodorod atomlarining fazodagi o’rni c ━ c bog’ o’qi atrofida o’zgarib, etan molekulasi turli k onformatsion shaklga ega bo’lishi mumkin. bir holatda birinchi metil gruppadagi vodorod atomlari ikkinchi metil gruppadagi vodorod atomlari ustiga aniq tushsa...

DOCX format, 19.7 KB. To download "polimer molekulasining qayishqoqligi", click the Telegram button on the left.

Tags: polimer molekulasining qayishqo… DOCX Free download Telegram