irsiyatning molekulyar asosi

PPTX 13 pages 77.9 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 77.9 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

irsiyatning molekulyar asosi irsiyatning molekulyar asosi kirish irsiyat nima asosiy tushuncha: ota-onalarning xususiyatlari bolalarga o'tishi · irsiyat - bu tirik organizmlarning avloddan-avlodga o'ziga xos biologik xususiyatlarni o'tkazishidir. · bu jarayon hamma tirik organizmlar (o'simliklar, hayvonlar, odamlar) uchun umumiy. · savol: bu qanday sodir bo'ladi? barcha javoblar hujayra yadrosida. (izoh: ota-ona va bola rasmi yoki turli avlodlar o'simliklari rasmi qo'yish mumkin.) dnk - hayotning genetik kodi dnk - hayotning genetik kodi asosiy tushuncha: barcha genetik ma'lumotlarning saqlanish joyi. muhim nuqtalar: · dnk (dezoksiribonuklein kislota) - bu irsiy ma'lumotlarni saqlovchi molekula. · qurilishi: ikki zanjirli spiral (qo'sh spiral) modeli. · tarkibi: 4 ta asosiy azotli birikma (nukleotid): · a (adenin) · t (timin) · g (guanin) · c (sitozin) · juftlanish qoidasi: a har doim t bilan, g har doim c bilan juftlanadi. · dnkdagi a-t-g-c ketma-ketligi genetik kodni tashkil qiladi, xuddi kompyuter dasturidagi 0 va 1 lar kabi. gen: irsiyatning birligi …

2 / 13

omosoma mavjud? odam hujayrasida jami 46 ta xromosoma mavjud, ya’ni 23 juft. xromosomalar qanday turlarga bo‘linadi? ikki xil turga bo‘linadi: autosomalar – 22 juft (jinsga bog‘liq emas) jinsiy xromosomalar – 1 juft (xx ayolda, xy erkakda) xromosomalar nima vazifani bajaradi? xromosomalar hujayraning ishlashini, o‘sishini va irsiy axborotni keyingi avlodga o‘tishini ta’minlaydi. genlar xromosomada qanday joylashgan? genlar xromosoma ichida ketma-ket tartibda joylashgan bo‘lib, har biri ma’lum bir belgi haqida axborot saqlaydi. odam organizmida nechta gen mavjud? taxminan 20,000 dan 25,000 gacha gen mavjud. mitotik va meiotik bo‘linish nima? mitotik (mitoz) bo‘linish – oddiy hujayralar bo‘linib, xromosomalar nusxalanadi. meiotic (meyoz) bo‘linish – jinsiy hujayralarda ro‘y beradi, genetik xilma-xillikni ta’minlaydi. : xromatin nima? xromatin — bu hujayra bo‘linmasdan oldin xromosomaning yoyilgan, bo‘sh holati. bo‘linish paytida xromosoma shakliga kiradi. ota-ondan bolagaga irsiyat mexanizmi 1. bosqich: ota-onaning jinsiy hujayralarida genetik axborot saqlanadi ota – spermatozoid hosil qiladi. ona – tuxum hujayra (ovulyatsiya orqali) hosil qiladi. …

3 / 13

laydi. har bir yangi hujayra ota-onadan olingan bir xil genetik axborotga ega bo‘ladi. 6. bosqich: bola rivojlanadi va tug‘iladi bola ota-onasidan olingan genetik axborotga asosan shakllanadi. shunday qilib, irsiyat nasldan-naslga o‘tadi. 🔁 qisqacha sxema: jinsiy hujayralar hosil bo‘ladi (23 xromosomali) urug‘lanish → spermatozoid + tuxum = zigota zigotada 46 ta xromosoma (ota + ona) genlar birlashadi → belgilarning aniqlanishi zigota bo‘linadi va o‘sadi bola tug‘iladi → irsiy belgilar bilan sintez: dnk -> rnk -> oqsil 1. transkripsiya (ko'chirish): · dnkdagi gen ma'lumoti rnk (ribonuklein kislota) ga ko'chiriladi. · xuddi retseptni fotokopiya qilishga o'xshaydi. 2. translatsiya (tarjima): · rnk hujayraning "oqsilsintez zavodi" (ribosoma) o'qiladi. · rnkdagi kod asosida aminokislotalar ketma-ketligi yig'iladi va oqsil hosil qilinadi. · oqsil organizmning qurilishi va barcha funktsiyalari uchun mas'ul. mutatsiya: o'zgarishlar manbai mutatsiya - dnk ketma-ketligidagi doimiy o'zgarish. · sabablari: nurlanish, kimyoviy moddalar (mutagenlar), yoki nasldan-naslga o'tishda sodir bo'ladigan xatolar. · oqibatlari: · neytral: hech qanday …

4 / 13

r orasida genetik material almashinuvi. ya’ni, virus bir bakteriyadan dnk parchasini olib, uni boshqa bakteriyaga o‘tkazadi. 🔁 transkripsiya nima? transkripsiya — bu dnkdagi axborotning rnkga ko‘chirilishi jarayoni. bu jarayonda matritsali rnk (mrnk) hosil bo‘ladi. 👉 mrnk keyinchalik oqsil sintezi (translyatsiya) uchun qolip bo‘lib xizmat qiladi. № jarayon nomi ta’rifi (qisqacha) qayerda sodir bo‘ladi ishtirok etuvchi asosiy narsa natija / maqsad kimda uchraydi 1 transformatsiya tashqi muhitdagi dnk bo‘lagining tirik bakteriya hujayrasiga kirishi va unga qo‘shilishi bakteriya sitoplazmasida (yadro yo‘q) begona dnk parchasi yangi genetik xususiyat paydo bo‘ladi (masalan, antibiotikka chidamlilik) faqat bakteriyalarda 2 transduksiya virus (bakteriofag) yordamida bir bakteriyadan ikkinchisiga dnk o‘tishi bakteriofag orqali bakteriyalar o‘rtasida virus (bakteriofag) genetik axborot almashinuvi sodir bo‘ladi faqat bakteriyalarda 3 transkripsiya dnkdagi genetik axborotning rnk molekulasiga ko‘chirilishi yadroda (eukariotlarda) yoki sitoplazmada (prokariotlarda) dnk, rnk-polimeraza fermenti rnk hosil bo‘ladi (asosan mrnk) hamma tirik hujayra : xulosa: nima uchun bu muhim? irsiyat dnk, gen va xromosomalar …

5 / 13

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "irsiyatning molekulyar asosi"

irsiyatning molekulyar asosi irsiyatning molekulyar asosi kirish irsiyat nima asosiy tushuncha: ota-onalarning xususiyatlari bolalarga o'tishi · irsiyat - bu tirik organizmlarning avloddan-avlodga o'ziga xos biologik xususiyatlarni o'tkazishidir. · bu jarayon hamma tirik organizmlar (o'simliklar, hayvonlar, odamlar) uchun umumiy. · savol: bu qanday sodir bo'ladi? barcha javoblar hujayra yadrosida. (izoh: ota-ona va bola rasmi yoki turli avlodlar o'simliklari rasmi qo'yish mumkin.) dnk - hayotning genetik kodi dnk - hayotning genetik kodi asosiy tushuncha: barcha genetik ma'lumotlarning saqlanish joyi. muhim nuqtalar: · dnk (dezoksiribonuklein kislota) - bu irsiy ma'lumotlarni saqlovchi molekula. · qurilishi: ikki zanjirli spiral (qo'sh spiral) modeli. · tarkibi: 4 ta asosiy azotli birikma ...

This file contains 13 pages in PPTX format (77.9 KB). To download "irsiyatning molekulyar asosi", click the Telegram button on the left.

Tags: irsiyatning molekulyar asosi PPTX 13 pages Free download Telegram