robototexnika

DOCX 204 стр. 33,1 МБ Бесплатная загрузка

204 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 33,1 МБ

Тип файла DOCX

Страницы 204

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 204

i.n. ismoilov “robototexnika” toshkent – 2025 hayot xavfsizligi qoidasi elektronika va dasturlash ishlarini boshlashdan oldin qisqacha texnika xavfsizligi qoidalari bilan tanishib olsak. albatta bu foydadan holi bo’lmaydi. chunki inson salomatligi va hayoti barcha narsadan ustundir. ko’ngilsiz holatlarni oldini olish uchun bir nechta sodda tartib-qoidalarga amal qilishning o’zi kifoya "qisqa tutashuv" - elektr zanjirida tokning miqdori keskin ko'payib ketishi hodisasidir. qisqa tutashuv inson xayoti uchun juda xavfli!!! qisqa tutashuv paytida elektr uskunalari ishdan chiqishi, yong'in va boshqa holatlar yuzaga kelishi mumkin! buning oldini olish uchun mutahassis maslahati va nazorati ostida bo'lish kerak. texnika xavfsizlik qoidalari diqqat bilan o’qing · elektr uskunalari(kompyuter, elektron plata, rele, payalnik, termokley); · elektr ta’minoti manbalaridan(rozetka, blok pitaniya va boshqalar); · o’tkir kesuvchi jismlar; · -idishlardagi noma’lum suyuqliklar ( ular ichida kislota, ishqor va boshqa toksin-zaharli moddalar bo’lishi mumkin)dan faqat ustozingiz yoki ota onangiz ruxsati bilan va nazorati ostida foydalanish qat’iy talab etiladi!!! ish stoli ustiga suv …

2 / 204

monaviy qurilmalar(telefon, televizor, kompyuter, robot, mashina, samolyet, tank, raketa va boshqalar)ni avtomatik ravishda boshqarishda ishlatiladi. mikrokontroller ma'lum vazifalarni bajarishi uchun unga (mikrokontroller) hotirasiga biror vazifa yuklash ya'ni yozish kerak. dastur ( programma ) biror "dasturlash tili"da (paskal, assembler, c boshqalar) yozilib so'ngra (mikrokontroller) xotirasiga yuklanadi. mikrokontroller shunday tuzilganki yangi dasturni yuklaganda oldingi dastur avtomatik o’chirib yuboriladi. arduino qurilmasiga dastur yozishni svetodiodda o’rganish. buning uchun avvalo svetodiod va maketniy plata haqida malumotga ega bolamiz. “svetodiod” - elektr toki o'tkanda o'zidan yorug'lik chiqaruvchi ("yarimo'tkazgich element" kuchlanishni to'g'ri ulashni talab qiladigan), o'ziga hos lampochka. ya’ni kuchlanish manbaining (batareya, rozetka) musbat tomoni (+) anod (svetodiodning uzun oyog’i)ga, kuchlanish manbaining manfiy tomoni (-) esa katod(svetodiodning kalta oyog’i)ga ulanadi! svetodiodni arduinoga ulaganda kalta oyog’ini gnd ga, uzun oyoqchasi esa arduinoning raqamli oyoqchalari(digital pin 2 dan 13 gacha)ga ulanadi. biz arduinoning o’zidagi +5v ga ham ulasak bo‘lmaydimi degan fikr tug’ilishi tabiiy, ammo bu to’g’ri emas, chunki bu …

3 / 204

plata bilan bog’lash uchun drayverni o’rnatishingiz kerak. buning uchun “pusk” tugmasidan “dispetcher ustroystv” parametiridan “kontroller usb”ga bosib “obnovit drayver” dan drayverni o’zgartiramiz yoki quyidagi rasmlar ketma-ketligiga nazar solasiz. siz endilikda kompyuterga arduino dasturini va drayverini o’rnatishni bilamiz, bundan keyingi vazifalarimiz arduino dasturni va dasturlashni o‘rganish. agar kompyuteringizga arduino dasturi o’rnatilgan bo’lsa quyidagi rasm deyarli ishchi stolda bor: arduino ishchi dasturining oynasi quyidagi parametrlardan iborat: arduino platasini kompyuterga unaganimizda “instrumenti” dan har doim “plata” va “port”ni tanlab qo’yishimiz kerak quyidagi rasmdagidek: ( 17 ) bundan keyingi bilishimiz kerak bo’ladigan mavzularga e’tibor qaratamiz: "kod" - dastur ichida yoziladigan har bir raqam, so’z va belgilar kod deb nomlanadi. birinchi bor dastur yozayotganlar qiynalmasligi uchun avval boshdan yozilgan tayyor dasturni ishga tushurib uni birma-bir, har bir belgi va har bir so’z nima maqsadda ishlatilganini o’rganamiz. dasturimiz davomida mana bu belgiga ko’p bora duch kelamiz “ // ” . keling uni dasturdagi nima maqsadda ishlatilganini …

4 / 204

fatida qo'llaash uchun ishlatiladi. bu belgidan foydalanib, biz dasturdagi kodlar nima maqsadda ishlatilib qanday ma’noni anglatishini izohlab o‘zimizga tushunarli tilda yozishimiz mumkin, u bizga dasturlash davomida juda katta yordam beradi. dasturimizning ishchi oynasi ikki qismdan “void setup” va “void loop” qismlardan iborat. e'tiborimizni dasturdagi "void setup ()" yozuviga qaratamiz! "setup" – inglizchadan tarjima qilganda sozlash, o'rnatish, tanishtirish ma'nolarida keladi. setup operatorida tanishtirilgan va o‘rnatilgan buyruqlar dastur davomida faqat bir marta bajariladi. misol uchun siz bir kishiga xonaga kirganda mana bu tugma(viklyuchatel) orqali chiroqni yoqib-o'chiring deb aytasiz ya’ni tanishtirasiz. keyin o'sha kishi necha marta xonaga kirib chiqmasin chiroqni o'zi mustaqil yoqib-o'chiraveradi. qayta aytish shart emas. qisqacha aytganda "void setup( )" funksiya bo'lib buyruq va jarayonlarni sozlash, e’lon qilish ishini boshqaradi. " { } " - bu belgi dasturdagi boshqaruvchilar(operatorlar) ishining qayerdan boshlanib va qayerda tugashini belgilashda qo'llaniladi. "pinmode" - inglizcha so'z bo'lib, "pin" - oyoq (bu yerda tirqish, kovakcha(raz'yom)) ma'nosida, "mode" …

5 / 204

kda qayta va qayta to'xtovsiz bajaraveradi. buni dasturimiz ishga tushgach amalda tushunish oson bo’ladi. svetodiodni raqamli(digital) pinlar yordamida boshqaramiz. shuning uchun keyingi kod shu so'z bilan boshlanadi. "digitalwrite" inglizcha so'z bo'lib, "digital" - raqamli, "write" - yozish ma'nosida keladi. misol: digitalwrite(7,1); - uni quyidagi "formula" asosida tushunish mumkin raqamliyoz(7-pin uchun , "1" = yani+5 volt kuchlanish holati yozilsin); ya'ni svetodiodga +5 volt kuchlanish keladigan holat uchun kod yozilgan. kuchlanish bor, tok ham bor, demak svetodiod yonadi. raqamli elektronikada "1"- musbat(+) kuchlanish (+5; +3.3; +12: yoki vcc )ni berilgan(ulangan)ligini bildiradi. endi amaliy mashg‘ulotlarga o’tsak ham bo’ladi: 1-topshiriq. 1 ta svetodiodni yoqish 2-topshiriq. shu svetodiodni o’chirish. chunki pin oyoqni (1) qilib buyruq bersak plus(+5v), (0) qilib buyruq bersak minus(gnd)ga o’zgaradi. siz endi yoqish va o’chirish buyruqlarini bilasiz, endi o’chirib yonish dasturini tuzing. mana endi siz bilan “delay” tushunchasi bilan tanishamiz. mikrokontroller juda katta tezlikda ishlaydi. u svetodiodni yoqish buyrug’ni 1 soniyada(sekundda) 4000 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 204 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "robototexnika"

i.n. ismoilov “robototexnika” toshkent – 2025 hayot xavfsizligi qoidasi elektronika va dasturlash ishlarini boshlashdan oldin qisqacha texnika xavfsizligi qoidalari bilan tanishib olsak. albatta bu foydadan holi bo’lmaydi. chunki inson salomatligi va hayoti barcha narsadan ustundir. ko’ngilsiz holatlarni oldini olish uchun bir nechta sodda tartib-qoidalarga amal qilishning o’zi kifoya "qisqa tutashuv" - elektr zanjirida tokning miqdori keskin ko'payib ketishi hodisasidir. qisqa tutashuv inson xayoti uchun juda xavfli!!! qisqa tutashuv paytida elektr uskunalari ishdan chiqishi, yong'in va boshqa holatlar yuzaga kelishi mumkin! buning oldini olish uchun mutahassis maslahati va nazorati ostida bo'lish kerak. texnika xavfsizlik qoidalari diqqat bilan o’qing · elektr uskunalari(kompyuter, elekt...

Этот файл содержит 204 стр. в формате DOCX (33,1 МБ). Чтобы скачать "robototexnika", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: robototexnika DOCX 204 стр. Бесплатная загрузка Telegram