ong taraqqiyoti va ongsizlik.

PPTX 17 pages 245.2 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 245.2 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

slayd 1 ong taraqqiyoti va ongsizlik. reja: filogenez va ontogenez haqida tushuncha. instinkt tushunchasining mazmuni. ongning paydo bo‘lishi va uning taraqqiyoti. tayanch iboralar: psixik taraqqiyot, miya va psixika, filogenez, insoniyat va xayvonlar xatti harakatlar, xayvonlarning intelektual xatti-harakatlari, evolyutsion taraqqiyot, ta’sirlanuvchanlik, harakatning instinktiv, individual, intellektual shakllari, ong strukturasi, subyekt, obyekt, maqsadni ko’zlovchi faoliyat, ongsizlik, patalogik holatlar. 1 taraqqiyot- quyidan yuqoriga oddiydan murakkabga rivojlanish bosqichidir. tirik organizmlarning dasllab paydo bo’lgan davridan boshlab hozirgi eng yuksak orgamzm, ya’ni odamgacha rivojlanish yo’li evolyutsion taraqqiyot deb yuritiladi. . evolyutsion taraqqiyotning ma’lum bosqichiga kelib organizmlarda juda sodda tuzilishga ega bo’lgan nerv sistemasi paydo bo’lgan. dastlab yuzaga kelgan nerv sistemasi juda sodda bo’lib, markazlashmagan, organizmning hamma tomoniga to’rsimon holda tarqalib ketgan ko’rinishga ega bo’lgan. bunday nerv sistemasini suvda yashovchi meduzalarda ko’rishimiz mumkin. keyinchalik evolyutsion taraqqiyot davomida ko’p markazli nerv sistemasiga ega bo’lgan organizmlar paydo bo’ldi. masalan: tugunchasimon markazlarga ega nerv sistemasini asalarilarda, yomg’ir chuvalchanglarida ko’rishimiz mumkin. ana …

2 / 17

p. pavlovjoriy etgan (1932). uning taʼkidlashicha, hayvonlar koʻruv, eshituv va boshqa reseptorlarga taʼsir qiladigan taʼsirotlar tufayligina voqelikni sezib turadi. odamda bevosita taʼsirotlarni idrok etadigan birinchi signal sistemasi va nutqni idrok etadigan ikkinchi signal sistemasi bor; bu ikkala signal sistemasi sifat jihatidan turlicha bulsada, bir-biri bilan chambarchas bogʻlangan, bir butun holda (oliy nerv faoliyati qonuniyatlari asosida) ishlaydi. 3 ikkinchi signal sistemasi — faqat odam uchun xos boʻlgan, soʻzlar vositasida yuzaga chikadigan bosh miya yarim sharlari poʻstlogʻining faoliyati. i.s.s. eshitiladigan, soʻzlanadigan yoki koʻzga koʻrinadigan soʻzlar (nutq) vositasida amalga oshadi. bu tushunchani 1932-yil da i. p. pavlov odam bilan hayvon bosh miyasi faoliyati oʻrtasidagi farqni ifodalash maqsadida taklif etgan. i.s.s. birinchi signal sistemasi asosida yuzaga chiqadi. chunki soʻzlar birinchi signal sistemasi signallari umumlashmasi, "signallar signali" hisoblanadi. bunday umumlashuv shartli reflekslar xrsil qilish bilan boglik. narsa va hodisalarning umumlashgan tasviri, yaʼni soʻzlar tufayli inson butun borliq toʻgʻrisida mavhum fikrlash va uni ilmiy taxlil qilish …

3 / 17

ng instinktiv shakli ana shunday muhitga moslashuvining alohida) xatti-harakatlarini, qiliqlarini kuzatadigan bo’lsak, ularning harakashakllaridandir. biz ayrim organizmlarning (xususan hashoratlarning, qushlarningtlari go’yoki ongli harakatdek bo’lib ko’rinadi. masalan: oddiy cho’l chumolilarining yoki termit deb ataluvchi chumolilarning "jamoa" bo’lib yashashlari, qishga ovqat g’amlashlari, asalarilarning kollektiv bo’lib yashashlari, asal to’plashlari (karl fon frish tadqiqotlari) va qushlarning tuxum ochib, bolasini parvarishlashi (v.a.vagner tadqiqotlari)go’yo ongli harakatlardek bo’lib ko’rinadiaslida bunday harakatlar ongli bo’lmay, balki instinktiv harakatlardir. instinktiv harakat deganda biz hayvonlarga tug’ma yo’l bilan (shartsiz reflekslar) va ularning tashqi olamga muvofaqlashuvini ta’minlaydigan harakatlar shaklini tushinamiz. instinkt tushunchasi psixologiyaga birinchi marta ch. darvin tomonidan kiritilgan bo’lib, bizga hayvonlarning juda ko’p murakkab harakatlari va qiliqlarining ilmiy tarzda tushunish imkonini beradi. instinkt tushunchasini psixologik va fiziologik mexanizmlari mashhur rus fiziologi akademik i.p.pavlov tomonidan tushuntirishib berildi. hayvonlarning instinktlari turli xil ko'rinishda namoyon bo'ladi 7 ovqatlanish instinkti hayvonlarning o'zi va bolasi uchun ovqat qidirib topish, ovqat g'amlash harakatlaridir himoyalanish instinkti hayvon o'z …

4 / 17

sari kamroq ishtirok etishi tufayli ish gʻayriixtiyoriy ravishda ijro etila boradi, ayrim mayda qismlarga eʼtibor kamayadi. 10 odat — bu avtomatik ravishda takrorlanadigan harakat boʻlib, uning bajarilishi qandaydir signal (odat triggeri) bilan boshlanadi va zavqlanish hissi bilan bajariladi va yakunlanadi. mavjud xulq-atvor usuli, uni maʼlum bir vaziyatda amalga oshirish (trigger rolini oʻynash, odat harakatlarini qoʻzgʻatuvchi signal) individ uchun „baʼzi harakatlar, amallarni bajarishga undaydigan“ ehtiyoj tusiga kiradi. odat evolyutsion taraqqiyot davomida murakkab taraqqiy etgan hayvonlarda, ya’ni umurtqa suyaqli va sut emizuvchi hayvonlarda harakatning individual shakllari yuzaga keldi. har bir organizm o’zicha individual hayot kechiradi va tashqi olamda ma’lum muddat davomida yashaydi. vaholanki, hayvonlar olamda bir hilda umr ko’rmas ekanlar, ularning necha yoshga kirishlariga qarab individual hayotlarida harakatning turli hil individual shakllari yuzaga keladi. demak, hayvonlar harakatning individual shakllarini o’zlarining individual hayotlari mobaynida egallab boradilar. harakatning individual shakllari huddi harakatning instinktiv shakllari kabi hayvonlarning doimo o’zgarib turuvchi tashqi muhitga moslashuvini ta’minlovchi mexanizmlardandir. …

5 / 17

vaziyatda bir qadar farosat bilan bog’liq muammolarni, masalalarni hal qila oladilar. lekin yuksak taraqqiyotga erishgan hayvonlarning intellektual harakatlari odamning ongli harakatlaridan keskin farq qiladi. yuksak tarqqiyotga erishgan hayvonlarning intellektual harakatlarihuddi instinktiv va individual harakat shakllari kabi tashqi muhitga moslashish usullaridan biri bo’lib bu harakatlar ham ongli bo’lmaydi. i.p.pavlovning fikricha: "...maymunning goh uni, goh buni qo’liga olib qilayotgan barcha ish-harakatlari, ish-harakatda namoyon bo’lgan tafakkurdir. bu qisman avval hosil qilingan, hozir ko’z o’ngingizda hosil bo’layotgan, bir-biriga qo’shilayotgan assotsiatsiyalardir. albatta, bu fahm eng elementar fahmdir...." inson ongi evolyutsion taraqqiyotning so’nggi bosqichi bo’lib hisoblanadi. ong-faqat insongagina hos bo’lganoliy darajadagi aks ettirish,olamni bilish mexanizmidlr. odam psixikasi hayvon psixikasidan farq qiladi. inson psixikasining hayvon psixikasidan sifat ayirmasi: 1. inson o’z mohiyati jihatdan azaldan boshlab ijtimoiy mavjudotdir. 2. inson psixikasining eng oliy formasi uning ongga egaligidir. inson ongli mavjudot. 3. insonning hayvondan eng muhim sifat ayirmasi birinchi signallar sistemasi bilan bir qatorda ikkinchi signallar sestemasining mavjudligi ya’ni …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ong taraqqiyoti va ongsizlik."

slayd 1 ong taraqqiyoti va ongsizlik. reja: filogenez va ontogenez haqida tushuncha. instinkt tushunchasining mazmuni. ongning paydo bo‘lishi va uning taraqqiyoti. tayanch iboralar: psixik taraqqiyot, miya va psixika, filogenez, insoniyat va xayvonlar xatti harakatlar, xayvonlarning intelektual xatti-harakatlari, evolyutsion taraqqiyot, ta’sirlanuvchanlik, harakatning instinktiv, individual, intellektual shakllari, ong strukturasi, subyekt, obyekt, maqsadni ko’zlovchi faoliyat, ongsizlik, patalogik holatlar. 1 taraqqiyot- quyidan yuqoriga oddiydan murakkabga rivojlanish bosqichidir. tirik organizmlarning dasllab paydo bo’lgan davridan boshlab hozirgi eng yuksak orgamzm, ya’ni odamgacha rivojlanish yo’li evolyutsion taraqqiyot deb yuritiladi. . evolyutsion taraqqiyotning ma’lum bosqichiga k...

This file contains 17 pages in PPTX format (245.2 KB). To download "ong taraqqiyoti va ongsizlik.", click the Telegram button on the left.

Tags: ong taraqqiyoti va ongsizlik. PPTX 17 pages Free download Telegram