ulug'bek rasadxonasi

PPT 5 sahifa 642,0 KB Bepul yuklash

5 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 642,0 KB

Fayl turi PPT

Sahifalar 5

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 5

slayd 1 3- §. ulug'bek rasadxonasi. o'zbekistonda astronomiya. osmon jismlarini o'rganishda bizning ajdod—bobokalonlari-mizning ham xizmatlari katta bo'lgan. ulardan biri — amir temurning nabirasi ulug'bek bobomizdir. xv asrning o'rtalarida ulug'bek movarounnahrning taniqli astronomlaridan qozizoda rumiy, g'iyosiddin jamshid koshiylarni samarqandga taklif etib, u yerda ular bilan osmonni tekshiradigan astronomik rasadxona, jumladan, eng yirik kuzatish asbobi — sekstantni qurish bo'yicha maslahat qildi. olimlar bir ovozdan bu fikrni quwatlashgach, obi rahmat daryosining bo'yida ko'hak degan tepalik ustida radiusi 40,2 metrga teng bo'lgan astronomik kuzatish asbobini qurish boshlandi. bu asbob yordamida samarqand olimlari quyosh, oy va planetalarning yulduzlar oralab harakatlarini, minglab yulduz-1 laming o'rinlarini (koordinatalari) aniqladilar. yuzlab shaharlar-ning koordinatalarini topdilar. mazkur asbob ishchi qismi — yoyi aylana uzunligining 1/6 qismini, aniqrog'i 70° ni tashkil qilib, uzunligi salkam 50 metrga teng edi. bu astronomik asbob yer sirtida 11 metrcha chuqurlikdan boshlanib, maz-kur sirtdan ko'tarilgan balandligi esa qariyb 30 metr kelardi. asbobni 1 gradusga teng yoyining uzunligi …

2 / 5

ida ulug'bekdan tashqari o'rta asrlarning eng taniqli astronomlaridan g'iyosiddin jamshid koshiy, qozizoda rumiy, muyiniddin koshiy, all qushchi ishladilar. 1873-yil 11-sentabrda toshkent observatoriyasida astrono-mik kuzatishlar boshlanganligi haqidagi xabar matbuotda e'lon qilindi. u paytda toshkent observatoriyasi toshkent astronomiya va fizika observatoriyasi deyilib, turkiston harbiy okrugining harbiy-topografiya bo'limiga qarardi. o'zbekiston fanlar akademiyasining qarori bilan 1966- yil 1- sentabrdan toshkent astronomiya observatoriyasi o'zbekiston respublikasi fa ning astronomiya instituti deb ataladigan bo'ldi. astronomiya instituti qoshida bir necha quwatli astronomik kuzatish asboblari birin-ketin ishga tushib, «aniq vaqt xizmati», «quyosh fizikasi», «o'zgaruvchan yulduzlar fizikasi» kabi yirik laboratoriya bo'limlari shakllandi. 1919- yilda o'rta osiyo hududida joylashgan chorjo'y xalqaro kenglik stansiyasi o'z faoliyatini yakunlaganligi munosabati bilan toshkent astronomiya observatoriyasi xalqaro kenglik xizmatini, chorjo'y bilan bir xil parallelda joylashgan kitob (qashqadaryo viloyati) shahrida davom ettirish taklifi bilan chiqdi. o'zbekiston hukumati bu taklifni qo'llab, 1928- yilda kitobdan 2 km narida 39°08' kenglikda xalqaro kenglik stansiyasi qurilishini boshladi. mazkur stansiyada, qisqa vaqt …

3 / 5

a o'zbekiston fa astronomiya institutiga qarashli respublikamizning yirik astronomik markazlaridan sanaladi (61- rasm). ilovada bu astronomik ilmiy markazlar haqida yetarlicha keng ma'lumotlar berilgan bo'lib, astronomiya ishqibozlari ular bilan yaqindan tanishgach, kelgusida o'z taqdirlarini bu ilmiy dargohlar bilan bog'lashlari uchun barcha imkoniyatlar mavjud. 61- rasm. astronomiya institutiga qarashli maydanak balandto'g observatoriyasi eng yirik teleskopining minorasi (a) va uning ichidagi 1,5 m li reflektori (b).

4 / 5

5 / 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 5 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ulug'bek rasadxonasi" haqida

slayd 1 3- §. ulug'bek rasadxonasi. o'zbekistonda astronomiya. osmon jismlarini o'rganishda bizning ajdod—bobokalonlari-mizning ham xizmatlari katta bo'lgan. ulardan biri — amir temurning nabirasi ulug'bek bobomizdir. xv asrning o'rtalarida ulug'bek movarounnahrning taniqli astronomlaridan qozizoda rumiy, g'iyosiddin jamshid koshiylarni samarqandga taklif etib, u yerda ular bilan osmonni tekshiradigan astronomik rasadxona, jumladan, eng yirik kuzatish asbobi — sekstantni qurish bo'yicha maslahat qildi. olimlar bir ovozdan bu fikrni quwatlashgach, obi rahmat daryosining bo'yida ko'hak degan tepalik ustida radiusi 40,2 metrga teng bo'lgan astronomik kuzatish asbobini qurish boshlandi. bu asbob yordamida samarqand olimlari quyosh, oy va planetalarning yulduzlar oralab harakatlarini, minglab y...

Bu fayl PPT formatida 5 sahifadan iborat (642,0 KB). "ulug'bek rasadxonasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ulug'bek rasadxonasi PPT 5 sahifa Bepul yuklash Telegram