atom fizikasi

PPT 53 pages 2.9 MB Free download

53 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPT

Pages 53

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 53

atom fizikasi 2-ma’ruza atom fizikasi * 2-maruza. issiqlik nurlanishi. kirxgof qonuni. stefan-bolsman qonuni va vin siljish qonuni. reley-jins qonuni. plank gipotezasi. plank formulasi. pirometrlar va ularning turlari. optik pirometriya reja: kirish issiqlik nurlanishi. muvozanatli nurlanish absolyut qora jism modeli. kirxgof qonuni issiqlik nurlanishining qonunlari kvant o‘tishlar xulosa adabiyotlar tayanch so‘zlar: issiqlik nurlanishi, muvozanatli nurlanish, absolyut qora jism modeli, absolyut oq jism, kirxgof qonuni, stefan-bolsman qonuni, vin siljish qonuni, reley-jins qonuni, plank gipotezasi. issiqlik nurlanishi. muvozanatli nurlanish. elektromagnit nurlanishlarning tabiatda eng ko‘p tarqalgan turi issiqlik nurlanishi hisoblanadi. issiqlik nurlanishi jism atom va molekulalarining issiqlik harakati tufayli, ya’ni jismning ichki energiyasi hisobiga hosil bo‘ladi. shuning uchun ham issiqlik nurlanishi nurlanayotgan jismning sovushiga olib keladi. nurlanish hamma jismlarga xos bo‘lib, temperaturasi absolyut noldan farq qiladigan jismlar barcha temperaturalarda issiqlik nurlanishi nurlaydi. yuqori temperaturagacha qizdirilgan jismlar yorug‘lana boshlaydi, bunda ular ko‘zga ko‘rinadigan va ultrabinafsha sohalarda issiqlik nurlanishi chiqaradi. jismlar past temperaturalarda yorug‘lanmaydi, lekin ular …

2 / 53

shuncha miqdorda energiya chiqaradi. bunda jism bilan nurlanish orasida termodinamik muvozanat vujudga keladi. bunday sharoitda jism bilan muvozanatda bo‘lgan nurlanish muvozanatli issiqlik nurlanishi deyiladi. issiqlik muvozanati holatidagi temperatura issiqlik muvozanati temperaturasi deyiladi. nurlanish muvozanati holati jismlarda o‘z-o‘zidan hosil bo‘ladigan oddiy holat hisoblanadi. issiqlik nurlanishi nomuvozanatli muvozanatli jismlar termodinamik muvozanatda bo’lmaydi jismlar termodinamik muvozanatda bo’ladi jism-nurlanish harorati teng bo’lmaydi jism-nurlanish harorati teng bo’ladi infraqizil nurlanishlar it inson muvozanatli nurlanish nurlanayotgan jism bilan nurlanishning muvozanati to‘lqin energiyasining deλyut qismi yutiladi, deλkay = deλtush - deλyut qismi esa qaytadi turli jismlarning issiqlik nurlanishini yutish va qaytarish qobiliyati optik sohadagi issiqlik nurlanishlari odam tanasining infraqizil nurlanishdagi tasviri turli temperaturadagi absolyut qora jismning e(λ, t) spektral taqsimoti gustav robert kirxgof gustav robert kirchhoff gustav robert kirxgof (nem. gustav robert kirchhoff; 12 marta 1824, kyonigsberg — 17 oktyabr 1887, berlin) — xix asrning buyuk fiziklaridan. boltsman lyudvig boltsman (boltzmann) lyudvig (20.2.1844, vena, — 5.9.1906, duino, triesta …

3 / 53

mumkin. buning uchun jism nur chiqarish qobiliyatining spektral xarakteristikasini o’lchash va muayyan spektr uchunni aniqlash kerak. jism esa harorati bilan munosabat orqali bog’langan. bu usul bilan aniqlangan quyosh harorati taxminan 6000 k ga teng. shuni ham qayd qilaylikki, pirometrlarni haroratni o’lchashda qo’llaniladigan boshqa qurilma (termometr, termopara) lardan afzalligi mavjud: pirometrlar yordamida nihoyat yuqori haroratlarni ham, kuzatuvchidan juda olisda joylashgan jism (masalan, astronomik ob’ekt) larning haroratlarini ham o’lchash mumkin. radiatsion pirometrlar. radiatsion pirometrning sxemasi rasmda ko’rsatilgan. asbob nurlangichga shunday to’g’rilanadiki, nurlanayotgan sirtning ob ob’ektiv berayotgan ravshan tasviri nurlanishni qabul qilgich qq ni to’liqqoplaydigan bo’lsin. bu ok okulyar yordamida nazorat qilinadi.qabul qilgich sifatida odatda termoustun qo’llaniladi. g galvanometr strelkasining og’ishiga qarab nurlangichning temperaturasihaqida fikr yuritish mumkin. agar nurlangichning tasviri qabul qilgichni to’liq qoplasa, qabul qilgichga tushayotgan energiya oqimi nurlangichgacha bo’lgan masofaga bogg’liq bo’lmagan holda (bu masofa pirometr ob’ektivining fokus masofasiga nisbatan ancha katta bo’lishi kerak), nurlangichning energiyaviy ravshanligiga proportsional bo’ladi. ravshanlik absolyut …

4 / 53

inamik muvozanat mavjud bo‘lgan sharoitda jismning temperaturasi doimiy bo‘ladi. bunday holda jism birlik vaqtda bir xil nurlanish energiyasini yutadi va chiqaradi, ya’ni qancha miqdorda energiya yutsa shuncha miqdorda energiya chiqaradi. bunda jism bilan nurlanish orasida termodinamik muvozanat vujudga keladi. bunday sharoitda jism bilan muvozanatda bo‘lgan nurlanish muvozanatli issiqlik nurlanishi deyiladi. issiqlik muvozanati holatidagi temperatura issiqlik muvozanati temperaturasi deyiladi. nurlanish muvozanati holati jismlarda o‘z-o‘zidan hosil bo‘ladigan oddiy holat hisoblanadi. nurlanayotgan jism bilan nurlanishning muvozanatda bo‘lishini quyida ko‘rish mumkin. t temperaturadagi nurlanayotgan jism nurlanishni to‘liq qaytaruvchi va issiqlik o‘tkazmaydigan ideal jismdan tayyorlangan qobiq bilan o‘ralgan bo‘lsin. qobiq ichidan xavosi so‘rib olinadi. jism chiqargan nurlanish qobiq ichki devorlari sirtiga tushib, undan bir necha marta qaytadi va yana jismga tushadi. jism bu nurlanishni qisman yoki to‘liq yutadi. jism nurlanish energiyasining bir qismini yutsa, qolgan qismini qaytaradi. bunda jism va qobiq ichidagi nurlanish orasida energiya almashinuvi sodir bo‘ladi va bu jarayon davom etib turadi. jism …

5 / 53

chiqarish qobiliyati deyiladi va e harfi bilan belgilanadi. nur chiqarish (nurlanish) qobiliyati vt/m2 yoki j/s·m2 birliklarda o‘lchanadi. jismga tushayotgan nurlanish energiyasining jismda yutilib qolib issiqlikka aylangan ulushi jismning nur yutish qobiliyati deyiladi va a harfi bilan belgilanadi. a – o‘lchamsiz kattalikdir. tajriba natijalaridan ko‘rinadiki, jism tomonidan chiqariladigan yoki yutiladigan energiya har xil to‘lqin uzunliklar uchun har xil qiymatga ega. shuning uchun spektral nur chiqarish – eλ va spektral nur yutish – aλ qobiliyati degan tushunchalar kiritiladi. jismning spektral nurlanish qobiliyati deb, to‘lqin uzunligining δλ ( dan gacha) kichik intervali uchun hisoblab chiqarilgan nur chiqarish qobiliyatiga aytiladi. jismning spektral nur yutish qobiliyati ham xuddi shunday to‘lqin uzunligining kichik intervali δλ uchun hisoblanadi. _1398950330.unknown _1398950335.unknown nemis olimi g.r.kirxgof umumiy termodinamika tasavvurlarga asoslanib, issiqlik nurlanishining spektrini tushuntirishni oddiylashtirish maqsadida ideallashtirilgan nazariy tushuncha “absolyut qora jism” tushunchasini taklif qildi. istalgan to‘lqin uzunlikda va temperaturada o‘ziga tushayotgan nurlanish energiyasini to‘liq yutadigan jism absolyut qora jism …

Want to read more?

Download all 53 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atom fizikasi"

atom fizikasi 2-ma’ruza atom fizikasi * 2-maruza. issiqlik nurlanishi. kirxgof qonuni. stefan-bolsman qonuni va vin siljish qonuni. reley-jins qonuni. plank gipotezasi. plank formulasi. pirometrlar va ularning turlari. optik pirometriya reja: kirish issiqlik nurlanishi. muvozanatli nurlanish absolyut qora jism modeli. kirxgof qonuni issiqlik nurlanishining qonunlari kvant o‘tishlar xulosa adabiyotlar tayanch so‘zlar: issiqlik nurlanishi, muvozanatli nurlanish, absolyut qora jism modeli, absolyut oq jism, kirxgof qonuni, stefan-bolsman qonuni, vin siljish qonuni, reley-jins qonuni, plank gipotezasi. issiqlik nurlanishi. muvozanatli nurlanish. elektromagnit nurlanishlarning tabiatda eng ko‘p tarqalgan turi issiqlik nurlanishi hisoblanadi. issiqlik nurlanishi jism atom va molekulalarining iss...

This file contains 53 pages in PPT format (2.9 MB). To download "atom fizikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: atom fizikasi PPT 53 pages Free download Telegram