quyosh sistemasining tuzilishi.sutkalik va sutkalik gorizontal parallaks

PPTX 13 sahifa 1,0 MB Bepul yuklash

13 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,0 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 13

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 13

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik universiteti akademik litseyi o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik universiteti akademik litseyi astronomiya fanidan 2-kurs o’quvchilari uchun (nazariy) dars ishlanma o’qituvchi: jurayeva x.t mavzu №4. quyosh sistemasining tuzilishi. sutkalik va sutkalik gorizontal parallaks reja: quyosh sistemasining tuzilishi to’g’risidagi tasavvurlarning rivojlanishi. quyosh sistemasi jismlargacha bo’lgan masofalarni aniqlash. sutkalik va sutkalik gorizontal parallaks o’tilgan mavzu yuzasidan savollar oy o‘z o‘qi atrofida qanday davr bilan aylanadi? yer atrofidachi? oyning har doim yerga bir tomoni bilan ko‘rinishining sababi nimada? oyning asosiy fazalari qanday nomlar bilan ataladi? oyning sinodik davri deb nimaga aytiladi? umar xayyom kalendarining aniqligini grigorian kalendari aniqligi bilan solishtiring. oy va quyosh tutilishi hodisasini tushuntiring. quyosh nega har yangi oyda, oy esa nega har to‘linoyda tutilmasligining sabablarini ayting. quyosh sistemasining tuzilishi milodning ii asrida astronom ptolemey olam tuzilishining geosentrik ptolemeyning geosentrik sistemasi. (markazida yer turadigan) sistemasini …

2 / 13

ada joylashib, quyoshning atrofida, bir-biriga nisbatan qo‘zg‘almagan holda aylanadi. nikolay kopernik (1473–1543) oy venera yer saturn quyosh yupiter merkuriy mars kopernik birinchi bo‘lib, planetalarning yulduzlar fonidagi sirtmoqsimon harakatlanishining sababi yerning quyosh atrofida boshqa barcha planetalar qatori aylanishi tufayli sodir bo‘lishini aniqladi. kopernikning olam tuzilishi haqidagi bu nazariyasi geliosentrik nazariya deb nom oldi. 5′ 1′ 4′ 2′ 3′ merkuriy orbitasi 5 1 yer orbitasi 4 2 5 3 4 1 2 3 planetalarning ko‘rinma sirtmoqsimon harakatini tushuntirish. olam tuzilishi haqidagi tasavvurlar- ning shakllanishida vatandoshimiz abu rayhon beruniyning (973–1048) katta xizmati bor. u ko‘p yillik astronomik kuzatishlariga tayanib, planetalardan merkuriy va venera quyoshdan uzoq keta olmasligini (yoy o‘lchovi bilan hisoblanganda) aniqladi va shu asosda, bu ikki planeta quyoshning atrofida aylansa kerak degan to‘g‘ri xulosaga keldi . quyosh sistemasining masshtabi va a’zolari quyosh sistemasiga kiruvchi jismlar bilan biz dastlab «tabiatshunoslik» darslarida tanishgan edik. ma’lumki, bu sistemaning eng yirik jismi quyosh bo‘lib, uning diametri …

3 / 13

si chegarasida, quyosh atrofida son- sanoqsiz, o‘lchamlari qum zarralari kattaligidagi jismlar ham elliptik orbitalar bilan aylanadi. ular meteor jismlar deyiladi. sutkalik va sutkalik-gorizontal parallaks. quyosh sistemasi jismlarigacha bo‘lgan masofalarni aniqlash mavzuni mustahkamlash uchun savollar quyosh sistemasidagi biror jismning parallaks burchagi deb qanday burchakka aytiladi? quyosh sistemasidagi jismlargacha bo‘lgan masofalar qanday topiladi? radiolokatsion metod yordamida osmon jismlarigacha bo‘lgan masofalar qanday topiladi? quyosh sistemasiga kiruvchi jismlarning o‘lchamlari (radiuslari) qanday topiladi? buning uchun dastlab ularning qanday parametrlarini aniqlash zarur? planetalarning sutkalik gorizontal parallaksi (p0) va ko‘rinma radiuslariga (ρ) ko‘ra ularning radiuslarini (r) hisoblash formulasini yozing. guruhlarga topshiriqlar 1-guruh olam tuzilishining geosentrik va geliosentrik ta’limotlarining farqini tushun- tiring. planetalarning yulduzlar fonidagi sirtmoqsimon harakatlari geliosentrik ta’limot asosida qanday tushuntiriladi? 2-guruh j.bruno olam tuzilishiga tegishli qanday yangi fikrlarni o‘rtaga tashladi? beruniyning olam tuzilishi haqidagi modelini chizib ko‘rsating. uyga vazifa ichki va tashqi planetalar quyosh atrofida harakatlanayotib, qanday konfi- guratsion holatlarda bo‘ladi? planetalarning sinodik davrlari deb nimaga …

4 / 13

quyosh sistemasining tuzilishi.sutkalik va sutkalik gorizontal parallaks - Page 4

5 / 13

quyosh sistemasining tuzilishi.sutkalik va sutkalik gorizontal parallaks - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 13 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"quyosh sistemasining tuzilishi.sutkalik va sutkalik gorizontal parallaks" haqida

o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik universiteti akademik litseyi o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent davlat sharqshunoslik universiteti akademik litseyi astronomiya fanidan 2-kurs o’quvchilari uchun (nazariy) dars ishlanma o’qituvchi: jurayeva x.t mavzu №4. quyosh sistemasining tuzilishi. sutkalik va sutkalik gorizontal parallaks reja: quyosh sistemasining tuzilishi to’g’risidagi tasavvurlarning rivojlanishi. quyosh sistemasi jismlargacha bo’lgan masofalarni aniqlash. sutkalik va sutkalik gorizontal parallaks o’tilgan mavzu yuzasidan savollar oy o‘z o‘qi atrofida qanday davr bilan aylanadi? yer atrofidachi? oyning har doim yerga bir tomoni bilan ko‘rinishining sababi nimada? oyning asosiy fazalar...

Bu fayl PPTX formatida 13 sahifadan iborat (1,0 MB). "quyosh sistemasining tuzilishi.sutkalik va sutkalik gorizontal parallaks"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: quyosh sistemasining tuzilishi.… PPTX 13 sahifa Bepul yuklash Telegram