tarmoq operatsion tizimlari

DOCX 13 pages 112.8 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 112.8 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

tarmoq operatsion tizimlari reja 1. tarmoq operatsion tizimining tuzilishii 2. ishchi guruh va server operatsion tizimlar 3. bir rangli tarmoqlar va ishchi guruhlar 4. ajratilgan serverli tarmoqlar va domenlar 5. windows nt operatsion tizimlar oilasi. ma'lumki, operatsion tizim (ot) – lokal kompyuter resurslarini boshqaradigan, amaliy dasturlarni ishga tushiradigan va ularning tashqi qurilmalar va boshqa dasturlar bilan o'zaro aloqasini ta'minlaydigan, shuningdek kompyuter bilan foydalanuvchi muloqatini ta'minlaydigan dasturiy vositalar to'plami. kompyuter tarmoqlari yaratilishining dstlabki bosqichlarida tarmoq bilan ishlaydigan maxsus dasturlar ishlab chiqarilgan bo'lib, ular tarmoq bilan ishlash uchun kerak bo'lgan vazifalarni bajarishar edi. masalan bir dastur tarmoqqa ulanishni ta'minlasa, boshqasi masofadagi printerdan foydalanish uchun, yana biri masofaviy fayllar bilan ishlash uchun ishlatilar edi. keynchalik qobiq dasturlar yaratilib, unda tarmoq bilan ishlash dasturlari bitta interfeysga birlashtirilgan va foydalanuvchi uchun qulay edi. lekin bunday yondashuvning kamchiligi shunday iborat ediki, ko'pchilik hollarda bu dasturlar tayinli bir tarmoq texnologiyasiga bog'langan, foydalanuvchining amaliy dasturlari kabi past ustuvorlikka …

2 / 13

oshqa tomondan, boshqa kompyuterlarning operatsion tizimlari bilan tarmoq orqali o'zaro aloqada bo'lishiga imkon beradigan ba'zi qo'shimcha vositalarga ega. tarmoq ot ning qo'shimcha vazifalari quyida keltirilgan. umumiy foydalanishdagi katalog va fayllarni boshqarish – maxsus tarmoq fayllari tizimosti tomonidan xizmat ko'rsatiladigan tarmoq operatsion tizimining asosiy funktsiyalaridan biridir. foydalanuvchi ushbu tizimostidan serverda yoki boshqa kompyuterlarda joylashgan fayllarga kirish imkoniyatiga ega bo'ladi va lokal fayl tizimidan foydalangan kabi ishlaydi. bunda zarur darajadagi konfidentsiallik (ma'lumotlar maxfiyligi) ta'minlanishi kerak. resurslarni boshqarish – tarmoqdagi umumiy resurslarni talab qilish va o'z resurslarini tarmoqqa taqdim etishni o'z ichiga oladi. kommunikatsion funktsiyalar – manzillash, buferlash, marshrutlashni ta'minlaydi. ruxsatsiz kirishdan himoya qilish – turli darajada ta'minlanishi mumkin: ma'lum bir vaqtda, ma'lum bir stantsiyalar uchun, ma'lum marta kirishni cheklash; ma'lum bir foydalanuvchi uchun mavjud bo'lgan kataloglar va fayllar to'plamini cheklash; ma'lum bir foydalanuvchi uchun bajarish mumkin bo'lgan amallarni (masalan, faqat fayllarni o'qish) cheklash; fayllarni "faqat o'qish uchun", "fayllar ro'yxatini ko'rishda yashirish" kabi …

3 / 13

matlarini taqdim etish; ma'lumotlar xavfsizligini ta'minlash; tarmoqni boshqarish. tarmoq operatsion tizimining tuzilishii tarmoq operatsion tizimi ixtiyoriy hisoblash tizimining asosini tashkil qiladi. tarmoqda har bir kompyuter mustaqil bo'lgani uchun tarmoq operatsion tizimini keng ma'noda yagona qoidalar – protokollar bo'yicha xabarlar bilan almashish va resurslarni taqsimlab o'zaro ishlatish maqsadida tuzilgan lokal kompyuterlarning operatsion tizimlari yig'indisi deb tushuniladi. tor ma'noda tot – tarmoqda ishlash imkoniyatini ta'minlovchi avtonom kompyuterning operatsion tizimi deb tushuniladi. tarmoq ot strukturasiga muvofiq (1‑rasm), kompyuterning tarmoq operatsion tizimida bir necha qismlarga ajratish mumkin. 1‑rasm. tarmoq operatsion tizimining tuzilishi kompyuterning lokal resurslarini boshqarish vositalari: jarayonlar bo'yicha operativ xotirani taqsimlash funktsiyasi va jarayonlarni boshqarish, tashqi qurilmalarni boshqarish va os ning boshqa lokal resurslarini boshqarish funktsiyalari. shaxsiy resurslar va hizmatlarni umumiy foydalanishga taqdim qilish vositalari – os ning server qismi (server): bu vositalar, masalan, fayllar va yozuvlarga bir vaqtda ham lokal foydalanuvchi ham masofadan o'zgartirish kiritishdan saqlaydi (blokirovka), tarmoq resurslar nomlarini boshqaradi; lokal …

4 / 13

ilan almashish amalga oshiriladi. bu qism xabarlarni manzillash va buferlashni ta'minlaydi, tarmoq bo'ylab xabarni uzatish marshrutini tanlash, uzatishni ishonchligini ta'minlash, ya'ni transport vositasi vazifasini bajaradi. tarmoq operatsion tizimlarini qurishda tarmoq xizmatlarini operatsion tizim tarkibiga kiritish chuqurligi bilan farq qiluvchi bir nechta yondashuvlar mavjud: tarmoq xizmatlari os tarkibiga kiritilgan; tarmoq xizmatlari qobiq to'plami ko'rinishida birlashtirilgan; tarmoq xizmatlari alohida mahsulot sifatida ishlab chiqarilgan. amalda muhim, keng tarqalgan tarmoq xizmatlari os tarkibiga kiritilgan bo'ladi, yangi yoki noyob tarmoq xizmatlari esa alohida mahsulot sifatida qo'llanishi mumkin. mijoz programma ta'minoti tarmoq bilan ishlash uchun ish stantsiyalarida mijoz programma ta'minoti o'rnatilgan bo'lishi lozim. bu programma ta'minoti tarmoq serverida joylashgan resurslarga kirishni ta'minlaydi. mijoz programma ta'minotining uchta muhim komponentlari bor, bu redirektor (redirector), ko'rsatgich (designator) va unc nomlar (unc pathnames). 1. redirektor (redirector) – tarmoq programma ta'minoti bo'lib, masofadagi fayllar, nomlangan kanallar uchun kirish/chiqish so'rovlarni qabul qiladi va ularni boshqa (masofadagi) kompyuterning tarmoq xizmatlariga yo'naltiradi. redirektor ilovalardan …

5 / 13

$adi. aslida, redirektorlar foydalanuvchidan tarmoqqa kirishning murakkabligini yashirishadi. tarmoq resursi aniqlangandan so'ng, foydalanuvchilar uning aniq manzilini bilmasa ham, unga kirishlari mumkin. 2. taqsimlovchi (designator) – tarmoq programma ta'minotining qismi bo'lib, lokal xamda masofadagi tarmoq resurslariga yoki taqsimlangan diskovodlarga xarf (nom) tayinlashni boshqaradi. foydalanuvchi yoki ilova diskka kirish huquqini olganida, taqsimlovchi so'rovni redirektorga yuborishdan oldin diskovod harfini resursning tarmoq manzili bilan almashtirib qo'yadi. 3. unc nomlar. redirektor va taqsimlovchi tarmoq resurslariga kirish uchun yagona uslub emas. ko'p zamonaviy tarmoq operatsion tizimlar, jumladan windows nt ham, unc (universal naming convention – nomlar bo'yicha universal kelishuv) nomlarini taniydilar. unc – tarmoq resurslarini standart nomlash uslubini ifodalaydi. bu nomlar \\server_nomi\resurs_nomi ko'rinishida bo'ladi. unc bilan ishlashni biladigan ilovalar tarmoq disklarining o'rniga unc nomlarni ishlatishadi. server programma ta'minoti. kompyuter tarmoq serveri sifatida ishlashi uchun unga tarmoq operatsion tizimining server qismini o'rnatilgan bo'lishi lozim. server resurslarni qo'llab‑quvvatlaydi va ularni tarmoq mijozlari orasida taqsimlaydi. tarmoq serveri uchun tarmoq …$

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarmoq operatsion tizimlari"

tarmoq operatsion tizimlari reja 1. tarmoq operatsion tizimining tuzilishii 2. ishchi guruh va server operatsion tizimlar 3. bir rangli tarmoqlar va ishchi guruhlar 4. ajratilgan serverli tarmoqlar va domenlar 5. windows nt operatsion tizimlar oilasi. ma'lumki, operatsion tizim (ot) – lokal kompyuter resurslarini boshqaradigan, amaliy dasturlarni ishga tushiradigan va ularning tashqi qurilmalar va boshqa dasturlar bilan o'zaro aloqasini ta'minlaydigan, shuningdek kompyuter bilan foydalanuvchi muloqatini ta'minlaydigan dasturiy vositalar to'plami. kompyuter tarmoqlari yaratilishining dstlabki bosqichlarida tarmoq bilan ishlaydigan maxsus dasturlar ishlab chiqarilgan bo'lib, ular tarmoq bilan ishlash uchun kerak bo'lgan vazifalarni bajarishar edi. masalan bir dastur tarmoqqa ulanishni ta'min...

This file contains 13 pages in DOCX format (112.8 KB). To download "tarmoq operatsion tizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tarmoq operatsion tizimlari DOCX 13 pages Free download Telegram