асосий кимевий тушунча ва конунлар

DOC 81.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1403352300_45251.doc d d асосий кимевий тушунча ва конунлар асосий кимевий тушунча ва конунлар r e j a : 1. kirish 2. atom-molekulyar ta'limot 3. molekulyar ta'limot 4. kimyoning asosiy qonunlari m.v.lomonosov 1741 yilda o'zining "matematik kimyo elementlari" nomli asarida atom -molekulyar nazariyani kuyidagicha ta'rifladi: 1) barcha moddalar "korpuskula"lardan iborat bo'lib, ular bir-biridan oralik fazo bilan ajralgandir.(lomonosovning "korpuskula" termini xozirgi molekula ma'nosiga ega); 2) korpuskulalar tuxtovsiz xarakatda bo'ladi; 3) korpuskulalar elementlardan tashkil topgan (lomonosovning element tushunchasi xozirgi atom ma'nosiga ega.) elementlar xam tuxtovsiz xarakatlanadi; 4) elementlar aniq massaga va ulchamga ega. 5) oddiy moddalarning korpuskulalari bir xil elementlardan, murakkab moddalarning korpuskulalari turli elementlardan tuzilgan. m.v.lomonosovdan keyin yana kariyb yarim asr keyin, ingliz olimi d.dalton kimyo va fizika soxasida yigilgan tekshirish natijalarini atomistik ta'limot asosida talqin qildi; u atomistikaga asoslanib, karrali nisbatlar qonunini yaratdi. u 1808 yilda o'zining "novaya sistema ximicheskoy filosofii" nomli asarida atomistik ta'limotni kuyidagicha tarifladi: a) moddalar nixoyatda mayda …

xil xossalar bilan xarakterlanadigan atomlar turidir". undan tashqari dalton "atom og'irlik" (ya'ni atomning nisbiy og'irligi) tushunchasini kiritdi, vodorodning atom og'irligini shartli ravishda 1 ga teng deb kabul qildi. dalton ta'limotida kamchiliklar borligi usha vaqtdayok ma'lum bo'ldi. dalton ta'limoti oddiy moddalarning molekulalari bo'lishini inkor qildi. m.v.lomonosov ta'limoti dalton ta'limotidan afzal bo'lib chikdi. lomonosov ta'limoti turli xossalari atomlar bilan bir qatorda bir xil xossali atomlarning xam o'zaro birika olishga yo'l ko'yar edi. molekula bu berilgan moddaning kimyoviy xossalariga ega bo'lgan eng kichik zarrachadir. molekulaning kimyoviy xossalari uning tarkibi va kimyoviy tuzilishi bilan aniqlanadi. atom bu kimyoviy elementlarning oddiy va murakkab moddalar tarkibiga kiradigan eng kichik zarrachadir. elementning kimyoviy xossalari uning atomining tuzilishi bilan aniqlanadi. atom - bu musbat zaryadlangan atom yadrosi bilan manfiy zaryadlangan elektronlardan tashkil topgan elektroneytral zarrachadir. kimyoviy element - bu yadrosining musbat zaryadi bir xil bo'lgan atomlarning muayyan turidir. tekshirishlar shuni kursatadiki, tabiatda bitta elementning massasi turli bo'lgan atomlari …

g atomlaridan xosil bo'lgan moddalardir. h2o, co2, na2o, nacl, h2so4, koh. xozirgi tasavvurlarga kura moddalar gaz va bug xolatida molekulalardan tarkib topgan bo'ladi. molekulyar strukturaga ega bo'lgan moddalargina qattiq (kristall) xolatida xam molekulalardan tarkib topadi. bularga, masalan, organiq moddalar, metallmaslar ayrim istisnolardan tashqari so2, n2o kiradi. kattik (kristall) anorganik moddalarning kupchiligida molekulyar struktura bo'lmaydi. ular molekulalardan emas, balki boshqa zarrachalardan (ionlardan, atomlardan) tarkib topgan va makrojismlar xolida mavjud bo'ladi (nacl kristallari, kvars zarrachalari, temir parchasi va boshqalar). agar anorganik makrojismlar bitta kimyoviy elementning bir xil atomlaridan tarkib topgan bulsa, u xolda kimyoviy birikmalar bo'ladi. molekulyar strukturali moddalarda molekulalar orasidagi kimyoviy bog'lanish puxtaligi molekula ichidagi atomlar orasidagi bog'lanishga qaraganda bushrok bo'ladi. shu sababli ularning suyuqlanish va qaynash temperaturasi nisbatan past bo'ladi. nomolekulyar strukturadagi moddalarda zarrachalar orasidagi kimyoviy bog'lanish juda puxta bo'ladi. shu sababli ularning suyuqlanish va qaynash temperaturasi xam yuqori bo'ladi. kristallarning ma'lum shaklga va anizatroplik xossasiga ega bo'lishi ularning ichki …

joylashadi. kupchilik anorganik moddalar oksidlar, asoslar, tuzlar kristall ionli panjaradan iboratdir. masalan, natriy xlor tuzi kristall panjarasining tugunlarida na va cl ionlari turadi. na ni xar qaysi ioni clning 6 ta ioni bilan kurshalgan. nacl kristallida koordinasion son 6 ga teng, koordinasion sonning kiymati, asosan zarrachalar radiusining o'zaro nisbatiga bog'liq, ularning bir-biridan ayirmasi kamaygan sari koordinasion son ko'payadi. ionli panjarada o'zaro tortishish juda kuchli bo'ladi. shu sababli ionli panjara kristallarining suyuqlanish t si juda yuqoridir. masalan: nacl ts-800°s, tk-1413°s. atomli panjaraning tugunlarida atom turadi. olmos bilan grafit kristallarining panjara tugunlarida uglerod atomi joylashgan. olmos kristallida tetraedr burchagida joylashgan to'rtta uglerod atomi bir-biri bilan kovalent kuch orqali tortishib turadi. grafitda esa uglerod atomlari qatlamlarga joylashgan. ikki qatlamdagi uglerod atomlari bir-birini kuchsiz tortadi, ular vander-val's kuchi orqali tortishib turadi. grafitning yumshoqligi ana shundan kelib chiqadi. molekulyar panjarali kristallning tugunlarida molekula turadi so2, muz va bir qancha organiq moddalarni kristali shu xilda bo'ladi. …

ladi. grafik formo'lalar, boshqacha aytganda tuzilish formo'lalari – bular xar qaysi bog'lovchi elektronlar jufti chizikcha bilan tasvirlangan formo'lalardir. kimyoning eng birinchi qonuni moddalar massasini saklanish qonunidir. bu qonun dastlab lomonosov va keyinchalik lavuaz'ye tomonidan ta'riflangan: kimyoviy reaksiyada dastlabki moddalar massalarining yigindisi reaksiya maxsulotlari massalarining yigindisiga tengdir. katta mikdorda energiya ajralib chiqishi bilan sodir bo'ladigan prosesslar (masalan, radioaktiv moddalarning yemirilishi, atom xamda vodorod bombalarining portlashi) massaning saklanish qonuniga emas, balki materiyaning saklanish qonuniga buysunadi. agar prosessning issiqlik effekti q bulsa, prosess davomida massaning uzgarishi m eynshteyn tenglamasi bilan ifodalanadi: m=q/s2 s2 - nixoyatda katta son (9*1020) bo'lganligidan odatdagi reaksiyalarda massa uzgarishi nixoyatda kichik bo'ladi va uni tarozi yordamida paykash kiyin. tarkibning doimiylik qonuni. a.lavuaz'ye 1781 yilda so2 gazini 10 xil usul bilan xosil qildi va gaz tarkibidagi s va o og'irliklari orasidagi nisbat 3:4 ekanligini aniqladi. shundan keyin xar kanday kimeviy toza birikmani tashkil etuvchi elementlarning og'irliklari uzgarmas nisbatda bo'ladi, degan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "асосий кимевий тушунча ва конунлар"

1403352300_45251.doc d d асосий кимевий тушунча ва конунлар асосий кимевий тушунча ва конунлар r e j a : 1. kirish 2. atom-molekulyar ta'limot 3. molekulyar ta'limot 4. kimyoning asosiy qonunlari m.v.lomonosov 1741 yilda o'zining "matematik kimyo elementlari" nomli asarida atom -molekulyar nazariyani kuyidagicha ta'rifladi: 1) barcha moddalar "korpuskula"lardan iborat bo'lib, ular bir-biridan oralik fazo bilan ajralgandir.(lomonosovning "korpuskula" termini xozirgi molekula ma'nosiga ega); 2) korpuskulalar tuxtovsiz xarakatda bo'ladi; 3) korpuskulalar elementlardan tashkil topgan (lomonosovning element tushunchasi xozirgi atom ma'nosiga ega.) elementlar xam tuxtovsiz xarakatlanadi; 4) elementlar aniq massaga va ulchamga ega. 5) oddiy moddalarning korpuskulalari bir xil elementlardan, murak...

DOC format, 81.0 KB. To download "асосий кимевий тушунча ва конунлар", click the Telegram button on the left.

Tags: асосий кимевий тушунча ва конун… DOC Free download Telegram