osi modeli

DOCX 5 pages 105.2 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 105.2 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

iso/osi ochiq tizim modeli reja: 1. sathli yondashuv. protokol. interfeys. protokollar steki 1. osi modeli 1. osi modelining sathlari satxli yondashuv. protokol. interfeys. protokollar steki. tarmoqdagi qurilmalarning o'zaro ta'sirini tashkil qilish murakkab vazifadir. ma'lumki, murakkab muammolarni hal qilishning universal usuli – dekompozitsiya, ya'ni murakkab vazifani bir nechta sodda vazifalarga modulli bo'lishdir. ajratish protsedurasi har bir modulning funktsiyalarini va ular orasidagi interfeyslarni aniq ta'riflashni o'z ichiga oladi. natijada, vazifani mantiqiy soddalashtirishga erishiladi va bundan tashqari, tizimning qolgan qismini o'zgartirmasdan ayrim modullarni o'zgartirish mumkin bo'ladi. dekompozitsiya (qismlarga bo'lish) ko'pincha ko'p sathli yondashuvni qo'llaydi. bu quyidagicha. barcha ko'plab modullar sathlarga bo'lingan. sathlar ierarxiyani hosil qiladi, ya'ni har bir sathning yuqorisida va ostida boshqa sathlar mavjud (1-rasm). 1-sath 2-sath 3-sath 2-3 interfeys 1-2 interfeys dekompozitsiya 1-rasm. vazifalar ierarxiyasini yaratish har bir sathni tashkil etadigan ko'pgina modullar o'zlarining vazifalarini bajarish uchun shunday shakllantirilganki, ular so'rov bilan faqat bevosita quyi sathdagi modullarga murojaat qilishadi. boshqa tomondan, …

2 / 5

zatish bilan bog'liq barcha muammolarni hal qilishlari mumkin. yuqori sathdagi modullar, pastki sath vositalaridan foydalangan holda tarmoq bo'ylab xabarlarni uzatishni tashkil qiladi. yuqori sathda, foydalanuvchilarga turli xil xizmatlar – fayllar bilan ishlash, bosmadan chiqarish va hokazolardan foydalanish imkonini beradigan modullar ishlaydi. albatta, bu tarmoq tashkil qilishda qismlarga bo'lishning juda ko'p variantlaridan biridir. tarmoqning o'zaro ma'lumot almashish vositalarini ko'p sathli taqdim etish o'ziga xos xususiyatlarga ega, chunki ma'lumot almashish jarayonida ikkita mashina qatnashadi, ya'ni bu holda ikkita "ierarxiya" ning muvofiqlashtirilgan ishini tashkil etish zarur. ma'lumotlarni yuborishda ikkala tarmoq ishtirokchilari ko'p kelishuvlarni qabul qilishlari kerak. misol uchun, ular elektr signallarining shakli va kuchini, ma'lumotlarning uzunligini aniqlash usullari, ishonchlilikni nazorat qilish usullari va hokazolarni kelishib olgan bo'lishlari kerak. boshqacha aytganda, kelishuvlar barcha sathlar uchun: eng quyi sathda bitlar uzatishdan boshlab, eng yuqori sathda foydalanuvchi xizmatini amalga oshirgungacha hammasi tasdiqlangan bo'lishi kerak. 2-rasmda ikkita tugunning o'zaro aloqa modeli ko'rsatilgan. har ikki tomonda o'zaro aloqa …

3 / 5

ushbu qoidalar interfeys deb nomlanadi. interfeys bir tugun ichida berilgan sathdan qo'shni sathga taqdim etiladigan xizmatlar to'plamini belgilaydi. aan'anaviy, tarmoqlarda protokollar turli tugunlarda bir xil sathdagi modullarning, interfeyslar esa – bitta tugundagi qo'shni sath modullarining o'zaro ishlashi qoidalarini belgilaydi. har bir sathdagi vositalar, birinchidan, o'z protokolini, ikkinchidan, qo'shni sathdagi interfeyslarni ishlab chiqishi kerak. tarmoqda tugunlarning o'zaro ta'sirini tashkil qilish uchun etarli bo'lgan, ierarxik ravishda tashkil etilgan protokollar to'plami protokollar steki deb ataladi. aloqa protokollari ham dasturiy, ham apparat vositalarida amalga oshirilishi mumkin. pastki sathdagi protokollar ko'pincha dasturiy va apparat vositalarining kombinatsiyasi bilan amalga oshiriladi, yuqori darajadagi protokollar odatda faqat dasturiy ta'minot tomonidan amalga oshiriladi. protokolni amalga oshiradigan dasturiy modul ham, odatda, qisqacha kilib, "protokol" deb nomlanadi. protokollar faqat kompyuterlar tomonidan emas, balki boshqa tarmoq qurilmalari – kontsentratorlar, ko'priklar, kommutatorlar, marshrutizatorlar va boshqalar tomonidan ham amalga oshiriladi. darhaqiqat, umuman olganda, kompyuterlarning tarmoqdagi aloqasi to'g'ridan-to'g'ri emas, balki turli xil aloqa moslamalari orqali …

4 / 5

shtirish tashkilotlar – iso, itu‑t va bir qancha boshqalar – tarmoqlarini rivojlantirishda muhim rol o'ynagan modelni ishlab chiqdi. bu model ochiq tizimlar modeli (open system interconnection, osi – ochiq tizimlarning o'zaro bog'lanishi) yoki osi modeli deb ataladi. osi modeli aloqa tizimining turli sathlarining o'zaro aloqalarini belgilaydi, ularga standart nomlar berib, har bir sathda bajarish uchun kerak bo'lgan vazifalarni aniqlaydi. osi modeli 70 yillar tajribasi, asosan global kompyuter tarmoqlarini yaratish bo'yicha keng tajribaga asoslanib ishlab chiqilgan. ushbu modelning to'liq tavsifi 1000 sahifadan ko'proq matnni o'z ichiga oladi. osi modeli etti sathga bo'linadi: amaliy, taqdimot, sessiya, transport, tarmoq, kanal va fizik sathlar (3‑rasm). har bir sath tarmoq qurilmalari o'zaro ta'sirining o'ziga xos tomoni bilan shug'ullanadi. 7 6 5 4 3 2 1 amaliy sath taqdimot sathi seans sathi transport sathi tarmoq sathi kanal sathi jismoniy sath 7 6 5 4 3 2 1 protokol interfeys tarmoq orqali uzatiladi 7 6 7 6 …

5 / 5

hini chetlab o'tadi va quyi sathlarda joylashgan, ma'lumotni jo'natish uchun mas'ul bo'lgan tizim vositalariga to'g'ridan-to'g'ri murojaat qiladi. masalan, biror ilova amaliy sathga murojaat qilsin. ushbu so'rov asosida ilova amaliy sath dasturiy ta'minotining standart formatida xabar yaratadi. odatda oddiy xabar sarlavha va ma'lumotlar maydonidan iborat. sarlavha – qanday ishlarni bajarish kerakligini manzil mashinasining ilova sathiga tushuntirish kerak bo'lgan xizmatchi ma'lumotlarni o'z ichiga oladi. umuman olganda, xabar maydoni bo'sh bo'lishi mumkin yoki ba'zi ma'lumotlarni o'z ichiga olishi mumkin. xabar (message) atamasi bilan bir qatorda mutaxassislar tarmoqning turli sathlari uchun boshqa terminlarni ham ishlatishadi. iso standartida turli sathdagi protokollar uchun umumiy protokol ma'lumotlari birligi (protocol data unit, pdu) degan nom ishlatiladi. ma'lum sathdagi ma'lumotlar bloklarinini belgilash uchun ko'pincha maxsus nomlar qo'llaniladi: fizik sathda – bitlar ketma-ketligi; kanal sathida – kadr (frame); tarmoqlararo sathda – paket (packet), datagramm (datagramm); transport sathida – segment (segment), datagramm (datagramm). osi modeli protokollari ikki turda bo'lishi mumkin. birinchi …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "osi modeli"

iso/osi ochiq tizim modeli reja: 1. sathli yondashuv. protokol. interfeys. protokollar steki 1. osi modeli 1. osi modelining sathlari satxli yondashuv. protokol. interfeys. protokollar steki. tarmoqdagi qurilmalarning o'zaro ta'sirini tashkil qilish murakkab vazifadir. ma'lumki, murakkab muammolarni hal qilishning universal usuli – dekompozitsiya, ya'ni murakkab vazifani bir nechta sodda vazifalarga modulli bo'lishdir. ajratish protsedurasi har bir modulning funktsiyalarini va ular orasidagi interfeyslarni aniq ta'riflashni o'z ichiga oladi. natijada, vazifani mantiqiy soddalashtirishga erishiladi va bundan tashqari, tizimning qolgan qismini o'zgartirmasdan ayrim modullarni o'zgartirish mumkin bo'ladi. dekompozitsiya (qismlarga bo'lish) ko'pincha ko'p sathli yondashuvni qo'llaydi. bu quyid...

This file contains 5 pages in DOCX format (105.2 KB). To download "osi modeli", click the Telegram button on the left.

Tags: osi modeli DOCX 5 pages Free download Telegram