kompyuter tarmoqlari tushunchasi

DOCX 4 pages 114.4 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 114.4 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

kompyuter tarmoqlari tushunchasi kompyuter tarmog'i turli amaliy vazifalarni birgalikda hal qilish imkonini beradi, tarmoqda mavjud bo'lgan resurslardan (axborot, hisoblash, aloqa) foydalanish darajasini oshiradi va ularga masofadan kirishni ta'minlaydi. kompyuter tarmog'i – axborotni qayta ishlovchi va boshqa shu kabi tizimlar bilan o'zaro bog'langan apparat va dasturiy qismlardan tashkil topgan tizimidir. tarmoq apparat qismlariga kompyuterlar va aloqa uskunalari, dasturiy qismlariga – tarmoq operatsion tizimlari va tarmoq ilovalari kiradi (1-rasm). 1-rasm. kompyuter tarmog'ining tarkibiy qismlari kompyuter tarmog'ining imkoniyatlari tarmoqqa ulanlgan kompyuterlarning xususiyatlari bilan aniqlanadi. biroq bunda aloqa uskunalari ham (kabel tizimlari, takrorlagichlar, ko'priklar, marshrutizatorlar va boshqalar) teng darajada muhim rol o'ynaydi. tarmoqlarning samarali ishlashi uchun maxsus operatsion tizimlardan foydalaniladi, ular shaxsiy operatsion tizimlardan farqli o'laroq, kompyuterlar tarmog'ining ishlashini boshqarish uchun maxsus vazifalarni hal qilishga mo'ljallangan. bular tarmoq operatsion tizimlaridir. tarmoq operatsion tizimlari kompyuterlarga o'rnatiladi. tarmoq ilovalari – tarmoq operatsion tizimlarining imkoniyatlarini kengaytiruvchi dasturiy majmualardir. ular orasida pochta dasturlari, jamoaviy ish tizimlari, tarmoq bazalari …

2 / 4

yatini berish uchun kompyuterlar tarmoq vositalari bilan jihozlangan bo'lishi kerak. kompyuter tarmoqlarining funktsional elementlari tarmoqqa ulangan barcha qurilmalarni resurslarga bo'lgan munosabatlari bo'yicha uchta funktsional guruhga bo'lish mumkin (2-rasm): ishchi stantsiyalar, serverlar; aloqa muhiti; aloqa uskunalari. 2-rasm. kompyuter tarmoqning ko'rinishi ishchi stantsiyalar (workstation) tarmoq foydalanuvchisi o'z ishini bajaradigan, tarmoqqa ulangan kompyuter. har bir ishchi stantsiya o'z lokal fayllarini qayta ishlaydi va o'z operatsion tizimidan foydalanadi. lekin shu bilan birga foydalanuvchi uchun tarmoq resurslaridan foydalanish imkoni mavjud. server (server) tarmoqqa ulangan maxsus kompyuter, unga server operatsion tizimi o'rnatilgan bo'laib, tarmoq foydalanuvchilariga turli tarmoq xizmatlarini ko'rsatadi, masalan, umumiy ma'lumotlarini saqlash, xujjatlarni chop etish, bbbt so'rovini qayta ishlash, vazifalarni masofadan turib ishlash va boshqalar. ayrim hollarda server sifatida kompyuter emas, tarmoqqa bevosita ulangan maxsus qurilma ham bo'lishi mumkin, masalan, printer, faks va boshqalar. bunda ular print-server, faks‑server deb ataladi. aloqa muhiti (liniyasi) tarmoqning uzunligi, stantsiyalar orasidagi masofa, birinchi navbatda, signallarni uzatuvchi muhitning fizik xarakteristikalariga …

3 / 4

uterlarning o'zi emas, balki ularda ishlovchi programmalar nazarda tutiladi. lekin, bir kompyuterda ishlaydigan programma boshqa kompyuterning resurslariga – uning disklariga, fayllariga, printeriga to'g'ridan-to'g'ri kira olmaydi. u buni faqat ushbu resurslar tegishli bo'lgan kompyuterda ishlaydigan boshqa programmadan «so'rashi» mumkin. ushbu «so'rovlar» kompyuterlar orasidagi aloqa kanallari orqali uzatiladigan xabarlar shaklida ifodalanadi. avvalo, kompyuterlardagi qurilmalarning aloqasi uchun ular tashqi interfeyslar ta'minlanishi kerak. interfeys – keng ma'noda, ma'lumot almashadigan alohida ob'ektlar orasidagi aniqlangan mantiqiy va/yoki fizik chegaradir. interfeys ob'ektlar uchun parametrlarni, protseduralarni va o'zaro ta'sir xususiyatlarini belgilaydi. interfeyslar fizik va mantiqiy turlarga bo'linadi. fizik interfeys (port deb ham ataladi) – elektr ulanishlari va signal xususiyatlari to'plami bilan belgilanadi. odatda bu kontaktlar to'plami bo'lib, ularning har biri ma'lum maqsadda foydalaniladi (masalan, ma'lumotlarni uzatish uchun, sinxronlashtirish signallari uchun va boshqalar). ikkita qurilmadagi portlar uchlariga muxsus ulagichlar o'rnatilgan simlar bilan ulanadi va ular o'rtasida aloqa liniyasi yoki kanalini yaratadi. bunday portlarga misol qilib – lpt, com, usb …

4 / 4

rmoq interfeysi kartasi drayveri – tarmoq interfeysi kartasining ishlashini boshqaradigan maxsus programma. interfeys kartasi quyi darajadagi ishlarni bajaradi, ya'ni uzatiladigan ma'lumotlar va buyruqlarning ma'nosiga e'tibor bermasdan, ularni bir hil baytlar oqimi deb hisoblaydi. interfeys kartasi drayverdan navbatdagi baytni olgandan so'ng, ularni aloqa muhitiga moslab, ketma-ket bitlar ko'rinishida uzatadi. a va b programmalar (3-rasm) xabar almashish orqali ma'lumotlarni uzatish jarayonini boshqaradi. programmalar bir-biridan olgan ma'lumotlarini «tushunishi» uchun ushbu programmalarni ishlab chiqqan dasturchilar almashadigan xabarlarning formatlari va tartiblarini avvaldan qat'iy belgilab olshlari kerak. bunday tartib-qoidalar to'plami protokol deb ataladi. image1.jpeg image2.png image3.png

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tarmoqlari tushunchasi"

kompyuter tarmoqlari tushunchasi kompyuter tarmog'i turli amaliy vazifalarni birgalikda hal qilish imkonini beradi, tarmoqda mavjud bo'lgan resurslardan (axborot, hisoblash, aloqa) foydalanish darajasini oshiradi va ularga masofadan kirishni ta'minlaydi. kompyuter tarmog'i – axborotni qayta ishlovchi va boshqa shu kabi tizimlar bilan o'zaro bog'langan apparat va dasturiy qismlardan tashkil topgan tizimidir. tarmoq apparat qismlariga kompyuterlar va aloqa uskunalari, dasturiy qismlariga – tarmoq operatsion tizimlari va tarmoq ilovalari kiradi (1-rasm). 1-rasm. kompyuter tarmog'ining tarkibiy qismlari kompyuter tarmog'ining imkoniyatlari tarmoqqa ulanlgan kompyuterlarning xususiyatlari bilan aniqlanadi. biroq bunda aloqa uskunalari ham (kabel tizimlari, takrorlagichlar, ko'priklar, marshruti...

This file contains 4 pages in DOCX format (114.4 KB). To download "kompyuter tarmoqlari tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tarmoqlari tushunchasi DOCX 4 pages Free download Telegram