idrok va uning xususiyatlari

PPTX 21 pages 1.8 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

shaxsning bilish jarayonlari: diqqat, sezgi, idrok, xotira, tafakkur, nutq, hayol shaxsning bilish va diqqat jarayonlari:sezgi, idrok, xotira, tafakkur, nutq, hayol reja 1.bilish jarayonlari 2.idrok va uning xususiyatlari 3.idrok qilish qonunlari 4. xotira va shaxs tajribasining boyligi professional faoliyat shaxsdan juda ko'p bilimlarni hamda malakalarni talab qiladi. nima uchun u yoki bu kasbni tanlaganini anglab etgan shaxs (motivlar muammosi), endi o'zfaoliyati va qobiliyatlarini boshqara bilishi va o'zustida muttasil ishlab, malakalarini orttirib borishi shart. professional bilimdonlik shu nuqtai nazardan shaxs umumiy madaniyatining shunday yo'nalishiki, unga faqat kasbiga taalluqli bo'lgan bilimlardan tashqari shu bilimlarning hosil bo'lish yo'llari va malakalarning takomillashuvini ta'minlovchi psixologik jarayonlar va holatlarni bilishni ham taqozo etadi. bu psixologiyada bilish jarayonlari va ularning mohiyatini va kechishini bilish demakdir. ma'lumki, odamlar bir-birlaridan ko'p jihatlari bilan farq qiladilar. masalan, ayrimlar ko'rgan-kechirganlarini juda yaxshi esda olib qolib, kerak vaqtda aniq esga tushira oladilar. ba'zilar ko'zi bilan ko'rgan har qanday ob'ektni mayda detallarigacha bayon etish …

2 / 21

, qorningiz och qolganda, emishga bo'lgan talabingizni haqiqatan bor yoki yo'qligini birovlardan so'ramaysiz-ku? yoki kitob mutoala qilayotgan shaxs shu kitobni rost bilan ham o'zi o'qiyotganligini boshqalardan so'ramaydi. bunday ishlar o'z-o'zidan tabiiy jarayonlarday kechaveradi. faqat imtihon paytida kecha kechasi bilan mutoaala qilib, o'rganib chiqqan materialni nega hozir domla oldida eslay olmayotganligingiz sizni ko'proq qiziqtiradi va siz «xotiram ustida ishlashim kerak» degan xulosaga kelasiz. bilish jarayonlari inson ongi bir qarashda yaxlit narsa, aslida u ayrim alohida jarayonlardan iborat. shuning uchun ham atrof-muhitni, o'zimizni bilishimizga imkon beruvchi ongni o'rganish uchun uni alohida psixik jarayonlarga bo'lib o'rgana boshlaganlar. bu jarayonlar - sezgilar, idrok, xotira, diqqat, tafakkur, nutq va boshqalardir. bu jarayonlar shu qadar bir-birlari bilan bog'liqki, birini ikkinchisiz tasavvur qilishning o'zi qiyin. masalan, ko'rib idrok qilib turgan narsangizni fikrlamay ko'ringchi, uning mohiyatini bilasizmi? diqqat bilan ko'rgan yoki o'qigan tekstingizni eslab qolasiz. yoki biror narsa to'g'risida fikrlash uchun bizga bir vaqtda ham ilgarigi idrok obrazlari, …

3 / 21

- qola iching» degan yozuv berildi. tabiiy, oddiy idrok bu bitta kadrni ilg'amaydi. lekin kinoteatr bufetida ushbu ichimlikni ichish kadrdan keyin 18 foizga oshgan. demak, aslida ong bu ma'lumotni qabul qilgan, lekin real anglash, oydinlashuv ro'y bermagan ekan. ongdagi ma'lumotlarning aslida miyamizdagilardan kamligining asosiy sababi - odam har qanday ma'lumotni saralab, tanlab qabul qiladi, o'zi uchun «ahamiyatsiz» deb baholagan narsaga diqqat ham qilmaydi, eslab qolmaydi ham. u o'zongida barcha mavjud ma'lumotni o'ziga xos tarzda qayta ishlaydi, o'zgartiradi. shuning uchun ham har bir inson o'ziga xos va qaytarilmasdir - individualdir, deyiladi. bilish jarayonlardagi individuallik sabablarini tushunish uchun eng muhim bilish jarayonlari bilan tanishamiz. sezgilar to'g'risidagi ilmiy ta'limotlarga binoan narsalar va ularning xossalari, ularning tarkibiy qismlari, xususiyatlari, shakllari, harakati birlamchi hisoblanib sezgilarning o'zi esa tashqi va ichki qo'zg'atuvchilarning sezgi a'zolariga ta'sir etishining mahsulidir. ingliz olimi ch.sherrington sezgilarning ushbu tasnifini beradi: 1) eksterioretseptiv sezgilar, ya'ni tashqi muhitdagi narsa va hodisalarning xususiyatlarini aks ettirishga …

4 / 21

ayotgan taqdirda ham o'z ismimizni birov aytib chaqirsa, darrov o'sha tarafga qaraymiz. shunday qilib, idrok - bu bilishimizning shunday shakliki, u borliqdagi ko'plab, xilma-xil predmet va hodisalar orasida bizga ayni paytda kerak bo'lgan ob'ektni xossa va xususiyatlari bilan yaxlit tarzda aks etishimizni ta'minlaydi. ya'ni, idrokning asosida narsa va hodisaning yaxlitlashgan obrazi yotadiki, bu obraz boshqalaridan farq qiladi. idrok o'ziga nisbatan soddaroq bo'lgan sezgi jarayonlaridan tashkil topadi. masalan, olmaning shaklini, xidini, mazasini, rangini sezamiz, ya'ni alohida-alohida xossalar ongimizda aks etadi yaxshi qayfiyatda, yaxshi do'stlar kompaniyasida iste'mol qilgan taom sizga juda mazaliday tuyuladi. agar talaba biror fan predmetidan qarzdor bo'lib qolsa, och qoringa egan shirin taomi ham «ta'timaydi», hatto nima eganini ham unutib qo'yadi. yomon qayfiyat ko'proqqora, nursiz ranglarni idrok qilishga moyil bo'lsa, yaxshi, ko'tarinki qayfiyat, aksincha, hamma narsani eng yoqimli ranglarda «ko'radi». bu yana bir bor idrokning oddiygina aks ettirish yoki bilish jarayoni emas, balki shaxsdagi faol ustanovkalarga bog'liq bo'lgan, mantiqan …

5 / 21

suyunib ketadilar ham. yonidagi sheriklari o'zbek bo'lsa ham, aynan do'ppili o'zbekni ko'rib, ko'zlari yashnab ketadi. boshqa millat vakillari, masalan, nigeriyalik ham milliy kuylagida yurgan bo'lishi mumkin, lekin o'zbek turist uchun bu kiyim fon edi, fonligicha qoladi ham. b. idrokning konstantliligi qonuni. bu qonun ma'lum ma'noda oldingisiga bog'liq. ya'ni bunda ham ilgarigi tajriba katta rol o'ynaydi. ma'nosi: odam o'ziga tanish bo'lgan narsalarni o'sha xossa va xususiyatlar bilan o'zgarishsiz idrok qilishga moyildir. masalan, samolyot ichida o'tirib erga qaraganmisiz? avtomobil yo'llari, ularda harakat qilayotgan mashinalar kichkina ko'rinadi, lekin biz ularni hozir kichrayib qolgan, deb idrok qilmaymiz-ku? aslida ko'zkorachig'imizdagi aks kichkina bo'lsa-da, ularni o'zimiz «to'g'rilab» alohida predmetlar sifatida idrok qilaveramiz. v. kutishlar va taxminlarning idrokka ta'siri. ko'pincha bizning idrokimiz ayni paytda biz nimalarni kutayotganimizga bog'liq bo'lib qoladi. biz o'zimiz kutgandan ham ko'p paytlarda o'zimiz ko'rgimiz kelgan narsalarni ko'ramiz, eshitgimiz kelgan narsani eshitamiz. masalan, sonlar qatorida paydo bo'lgan v harfi uzoqdan albatta 13 soniday idrok …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "idrok va uning xususiyatlari"

shaxsning bilish jarayonlari: diqqat, sezgi, idrok, xotira, tafakkur, nutq, hayol shaxsning bilish va diqqat jarayonlari:sezgi, idrok, xotira, tafakkur, nutq, hayol reja 1.bilish jarayonlari 2.idrok va uning xususiyatlari 3.idrok qilish qonunlari 4. xotira va shaxs tajribasining boyligi professional faoliyat shaxsdan juda ko'p bilimlarni hamda malakalarni talab qiladi. nima uchun u yoki bu kasbni tanlaganini anglab etgan shaxs (motivlar muammosi), endi o'zfaoliyati va qobiliyatlarini boshqara bilishi va o'zustida muttasil ishlab, malakalarini orttirib borishi shart. professional bilimdonlik shu nuqtai nazardan shaxs umumiy madaniyatining shunday yo'nalishiki, unga faqat kasbiga taalluqli bo'lgan bilimlardan tashqari shu bilimlarning hosil bo'lish yo'llari va malakalarning takomillashuvini ...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "idrok va uning xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: idrok va uning xususiyatlari PPTX 21 pages Free download Telegram