кимёдан мураккаб мавзулар бўйича ўкувчилар билимини аниклаш учуни тест саволларини тузиш

DOC 72,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1403329492_44507.doc кимёдан мураккаб мавзулар бўйича ўкувчилар кимёдан мураккаб мавзулар бўйича ўкувчилар билимини аниклаш учуни тест саволларини тузиш р е ж а: 1. 7,8,9-синфлардаги баъзи мураккаб мавзуларни тушунтириш. 2. 7,8,9-синфлардаги муракаб мавзулар юзасидан тест саволларини тузиш. 3. 7,8,9-синфлардаги мураккаб мавзулар юзасидан тест жавобларини тахлили. «атом молекуляр таълимотнинг щозирги замон тушунчалари» ва «рангли ва рангсиз моддалар» мавзулари юзасидан маъруза матнлари. кимёвий модда, молекула, элемент ва атом. материя харакати шакллари ичида унинг кимёвий шакли алощида ўрин тутади. бу шакл материя харакатининг бошка шаклига, масалан, иссиклик ёки электр шаклларига ўтиб туриши мумкин. бу турли харакат шаклларининг бирлиги ва узвий богликлигини кўрсатади. материя харакатининг кимёвий шаклини кимё фани ўрганади. маълум физика ва кимёвий хоссаларга эга бўлган кимёвий материянинг айрим тури модда деб аталади. унинг тозалик даражасига караб «тоза модда» ёки «аралашма» деб юритилади. бир модданинг иккинчи моддага айланиши кимёвий щодиса деб айтилади. кимё фани мана шундай щодисаларни ўрганади. моддаларнинг кимёвий ўзгариши уларнинг физикавий жищатдан ўзгаришига …
2
ан атомларнинг маълум туридир». агар элемент бошка элемент билан кимёвий богланмаган бўлса, у оддий модда бўлади. оддий модданинг элемент билан фарки ана шундан иборатки, бир элементнинг ўзи бир нечта оддий модда щосил килиши мумкин. масалан, углерод элементи уч хил оддий графит, олмос ва карбиналарни щосил килади. ок фосфор ва кизил фосфор, кислород ва озон шулар жумласидандир. агар элементга таъриф берилганда атомнинг тузилиши щисобга олинса унда куйидагича таъриф бериш мумкин: «кимёвий элемент-ядро зарядининг маълум киймати билан харакатланадиган атомнинг туридир»! ядронинг заряди ўзгарса, кимёвий элемент щам ўзгаради. ядро реакцияларида шундай хол кузатилади. ядро заряди ўзгармаганда элемент щам ўзгармайди. худди шундай аллотропик шакл ўзгарганда щам элемент ўзгармайди. бирдан элемент ядросининг заряди ўзгармай бу элемент атомининг массаси турли кийматга эга бўлса улар шу элемент атомларининг турини щосил килади. маълумки улар изотоплардир. моддалар молекулалардан ташкил топганидир. молекулалар эса атомлардан молекулалар таркибидаги атомлар сони битта, иккита, учта ва х.к кўп бўлиши мумкин. масалан, бир атомли молекула …
3
катион ёки анионнинг рангидир. баъзи холларда рангсиз бўлган ионнинг карама-карши зарядли иони ўзгариши натижасида щам ранг щосил бўлади. бундай ионлар оддий ва мураккаб ёки комплекс тузилишига эга бўлиши мумкин. буни таъкидлаш керакки, баъзи ионлар сувли эритмаларда ёки гидратлар шаклида рангли бўлади, сувсиз щолатда эса рангсиздир. рангсиз катионлар: катионлардан naк,kк,jiк,nh4к,ca2к,ba2к,al3к,ju2к,mg2к ва бошкалар рангсиздир. уларнинг турли ва аксарият бирикмалари ок ёки рангсиз бирикмалардир. уларнинг рангли бирикмалари щам бор, аммо уларнинг ранги катион туфайли эмас, балки анион туфайлидир. рангсиз анионлар: p043-, s032-co32-so42-,seo32-ce-b4o72- ва бошкалар. бу анионларнинг аксарият бирикмалари рангсиз ёки ок, ранглилари эса-катион туфайлидир. рангли бирикмалар: йодли бирикмалар аксарият сарик бўлиб, уларнинг рангга асосан катион ва анионнинг бир-бирига таъсири туфайли вужудга келади. масалан: аgj2-кора, agj-сарик, plj2-сарик, hg2j2-яшил-сарик, чунки j нинг рангсиз бирикмалари щам мавжуд. масалан: naj,kj-,nh2j рангсиз ок моддалардир. вакт ўтиши билан бу моддаларнинг саргайиши j нинг оксидланиб j2 га айланишидандир. сro42- иони сарик ранг щосил килувчи иондир. шунинг учун унинг бирикмалари кўп …
4
: fe(oh)2 –яшил, fe(oh)3 –кўнгир жигарранг, fes-кора, fe(sen)3-кизил рангли эритма, fes3-кора. рангли бирикмалар ичида комплекс тузлар алощида ўрин тутади: (hg2onh2)j-кизил-кўнгир чўкма. ku (fe(en)6) –сарик кон тузи. k3(fe(ens6) –кизил кон тузи. fe(fe(en)6)2 – тўк кўк рангли чўкма турнбул кўни. fe4(fe(en)6)3- кўк рангли чўкма, берлин лазури. рангли бирикмалардан ni2к,ni3к,cr3ктузлари кўк ёки яшил рангли бирикмалар щосил килади. анорганик бирикмаларни аниклашда рангли бирикмаларнинг ащамияти катта. рангли органик бирикмалар органик бирикмаларнинг рангги, асосан уларнинг таркибидаги нурни ютувчи гурухлар-хромофор гурухлар мавжудлигидан келиб чикади. хроморфор гурухлар каторига > скса,-nкn,> ско,-nкo электромагнит нурланиш спектрининг кўзга кўринадиган кисми тўлкин узунликларининг 400-750 км бўлагини эгаллайди. ок нур деб аталувчи бу нуррни модда тўлик ютса у кора бўлиб кўринади. агар модда ок нурни деярли тўлик ютиб, айрим тўлкин узунликдаги нурни кайтарса, у турли рангда товланади. масалан, 595-605 км тўлкин узунликдаги нурни кайтарса пушти бўлиб кўринади.купинча органик моддалар кўринадиган нурнинг маълум бир кисмини ютади. масалан, млдда 595-605 км тўлкин узунликдаги нурнинг бир …
5
тутган бирикмалардан дифенильтиокетин –с6н5-с-с6н5 кўк, нитробензол с6н5-n-о яшил, азобензол – с6н5—nкn-с6н5 пушти, азоксибензол – с6н5-n->n-с6н5 оч сарик рангли бўлади. органик бирикмалардан, айникса хинон тузилишига эга бўлган моддалар рангли бўлади. масалан, n-бензохинон ок к ко сарик о-бензохинон- -0ко- кизил туслидир. анорганик ионларга ўхшаш баъзи органик ионлар ва радикаллар щам рангли бўлади, масалан, трифенилметил радикали (с6н5)3со- сарик, трифенилметил катиони- (с6н5)3ск- сарик, трифенилметил аниони (с6н5)3с- кизил бўлади. молекула таркибида хроморфор гурухлардан ташкари мусбат мезомер таъсир кўрсатувчи гурухлар мавжуд бўлса ранг куюклашади. бундай гурухлар ауклохром гурухлар-рангни куюклаштирувчи гурухлар деб аталади. масалан: -nr2>-nhr>-nh2>-oh>-hal>-or бу гурухларрангни куюклаштириши камайиб борувчи каторга жойлаштирилган. мисол: о2n-г - / -nкn- г - / - x xкoh –сарик хк-nн2- пушти хк-n(ch3)2- кизил органик бирикмаларнинг рангига караб уларнинг тузилиши тўгрисида мущим хулосалар килиш мумкин. а д а б и ё т л а р 1. ўкувчилар активлиги ва мустакиллигини ривожлантириш. р.г.иванова. химия в школе журнали № 2 бет 6. 1979й. 2. хомченко …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "кимёдан мураккаб мавзулар бўйича ўкувчилар билимини аниклаш учуни тест саволларини тузиш"

1403329492_44507.doc кимёдан мураккаб мавзулар бўйича ўкувчилар кимёдан мураккаб мавзулар бўйича ўкувчилар билимини аниклаш учуни тест саволларини тузиш р е ж а: 1. 7,8,9-синфлардаги баъзи мураккаб мавзуларни тушунтириш. 2. 7,8,9-синфлардаги муракаб мавзулар юзасидан тест саволларини тузиш. 3. 7,8,9-синфлардаги мураккаб мавзулар юзасидан тест жавобларини тахлили. «атом молекуляр таълимотнинг щозирги замон тушунчалари» ва «рангли ва рангсиз моддалар» мавзулари юзасидан маъруза матнлари. кимёвий модда, молекула, элемент ва атом. материя харакати шакллари ичида унинг кимёвий шакли алощида ўрин тутади. бу шакл материя харакатининг бошка шаклига, масалан, иссиклик ёки электр шаклларига ўтиб туриши мумкин. бу турли харакат шаклларининг бирлиги ва узвий богликлигини кўрсатади. материя харакатинин...

Формат DOC, 72,5 КБ. Чтобы скачать "кимёдан мураккаб мавзулар бўйича ўкувчилар билимини аниклаш учуни тест саволларини тузиш", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: кимёдан мураккаб мавзулар бўйич… DOC Бесплатная загрузка Telegram