tish qattiq to‘qimasi biokimyosi

PPT 23 pages 2.8 MB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type PPT

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

slayd 1 oʼzbekiston respublikasi sogʼliqni saqlash vazirligi alfraganus universiteti farmatsevtika va kimyo kafedrasi zokirova gulruh raxmatillaevna tish qattiq to‘qimasi biokimyosi toshkent 2024 ko’rib chiqiladigan savollar tish qattiq to’qimalarining kimyoviy tarkibi emal. dentin. sement. pulpa tish qattiq to‘qimasi ularga emal, dentin, tish sementi kiradi. bu to’qimalar bir biridan ontogenetik kelib chiqish jixatdan tafovut etiladi. shu tufayli ular bir biridan kimyoviy tarkibi va tuzilishi va shuningdek metabolizm xususiyatlari bilan farqlanadi. emal endodermadan, suyak, sement, dentin mezenximadan rivojlanadi. shunga qaramay bu to’qimalarda umummiylik xususiyatlari mavjud. ular uglevod va oqsil tabiatli va ko’p miqdorda mineral moddalar asosan apatit kristallarini o’zida saqlovchi xujayralararo modda yoki matrisadan tashkil topgan. mineralizatsiya darajasi: emal- dentin – sement – suyak tishning qattiq to’qimalarini emal ( tish tojida), dentin va sement (ildiz yuzasida) tashkil etadi. suyak to’qimasining boshqa turlariga nisbatan tish to’qimalari ko’proq mineralizatsiyalashgan. tish qattiq to’qimalarining biokimyosi tish qattiq to’qimalarida sezilarli miqdorda magniy, natriy, kaliy, xlor bor. emal o’zida …

2 / 23

alinligi 1,5 – 1,7 mm, yon yuzalarda nisbatan yupkarok, tish buynida u yo'qolib boradi va syement bilan urin almashadi. emalning struktur birligi bo’lib emal prizmalari xisoblanadi. ularning diametri 4-6 mm. prizmalar uzunligi emal qalinligiga mos keladi. emalning organik moddasi o’ta ingichka fibrillyar tuzilmalar shaklida namoyon bo’ladi. organik tolalar emal prizmalaridagi kristallarni joylanishini belgilab beradi degan fikrlar mavjud. tish emalida aytib o’tilgan tuzilmalardan tashqari pamellalar, tutamlar, duklar uchraydi. emal duklari – emalga dentinemal birikadigan soxadan kirgan odontoblastlarning o’simtalaridir. emalning xolatini baxolashda kalsiy fosfor nisbati muxim ko’rsatkich xisoblanadi. bu ko’rsatkich doimiy emas va turli omillar ta’sirida o’zgarishi mumkin. yosh odamning sog’lom emalida bu kalsiy fosfor nisbati qari insonlarnikidan pastroq. shuningdek birgina tishning turli qismlarida xam bu ko’rsatkichlar turlicha bo’lishi mumkin. tish emalning kristallari uchun kalsiy fosfor nisbati 1,67ni tashkil etadi. ammo bu nisbat kamayishi (1,33) va ko’payishi (2,0) xam mumkin. tekshiruvlar xulosasiga ko’ra emaldagi mikroelementlar bir tekisda taqsimlangan emas. emal tashqi yuzasida …

3 / 23

i apatit cap ca sr(po) 0,9%. 1-2% mineral moddalar noapatit birikmalar xolida ya’ni fosforlangan ca, dikalseferatlar, ortokalsefosfatlar xolida uchraydi. ca/p nisbatining ideal miqdori 1,67 ga teng. ammo ca ionlari xususiyatlari bo’yicha o’xshash bo’lgan ba, sr,mg bilan o’rin almashinishi mumkin. bunda kalsiyning fosforga nisbati kamayib 1,33% gacha yetishi mumkin. bunda apatitning xossalari o’zgarib, emalning tashqi faktorlarga nisbatan rezistentligi pasayadi. gidroksil guruxlarning ftor bilan almashinishi natijasida mustaxkamligi va kislotaga chidamliligi gapdan ustun bo’lgan ftorapatit xosil bo’ladi. ca(po)(oh)+f=ca(po)foh gidroksiftorapatit ca(po)(oh)+2f=ca(po)f ftorapatit ca(po)(oh)+20f=10caf+6po+2oh ftorid ca caf mustaxkam, kattiq, ishqorlanuvchan. ishqoriy tomonga o’zgarganda emal buziladi, flyuoroz yuzaga keladi. organik moddalari organik moddalar 1,5%ni tashkil etadi. shakllanib bo’lmagan emalda 20% gacha bo’lishi mumkin. emalning organik moddalari tish emalidagi biokimyoviy va fizik jarayonlarga ta’sir ko’rsatadi. ular apatit kristallari orasida tutamlar, spirallar yoki plastinkalar xolida joylashadi. asosan bular oqsillar, uglevodlar, lipidlar, azot saqlovchi moddalardan tuzilgan (mochevina, peptidlar, amfsikli, siklik aminokislotalar). oqsillar va uglevodlar organik matrisa tarkibiga kiradi. remineralizatsiya …

4 / 23

man rivojlanmasligi xam mumkin. qari odamlarda kariyesga nisbatan rezistentlik bo’ladi. emalning b kalsiy bog’lovchi oqsillari kuchsiz kislotali va neytral muhitda sa ionlarini o’zida saqlab so’lakdan kalsiyning o’tishini va askincha jarayonlarni borishini boshqaradi. a va b oksillar emalning umumiy massasining 0,9% ni tashkil kiladi. 2. suvda eruvchan b oksillar mineral moddalar bilan boglik emas. ular emalning mineral komponentlariga ta’sir etmaydi va komplekslarni xosil etmaydi. 0,3% uchraydi. 3. erkin peptidlar va prolin, glisin, valin, oksilprolin, serin kabi aloxida aminokislotalar 1%gacha uchraydi. 1. ximoya funksiyasi: oksillar kristallarni urab olib demineralizatsiya jaroyonidan asraydi. 2. oksillar mineralizatsiyani inisirlaydi vash u jarayonda faol ishtirok etadi. 3. emalning va tishning boshka kattik tukimalarida mineral almashinuvni ta’minlaydi. dentin. emaldan farqli ravishda dentin kup miqdorda sialoproteinlar ( nokollagen oksillar) ni saqlaydi. mineralizatsiya darajasiga ko’ra dentin suyak to’qimasining kompakt moddasiga o’xshash. gidroksiapatit mineral komponentida suyakdagiga nisbatan ko’p mikdorda magniy uchraydi. dentinda ftor tuzlari xam uchraydi. dentinning organik moddalariga fosfatga boy …

5 / 23

lik spiralni xosil qiladi. kollagenning xar bir peptid bog’i 120000 molekulyar og’irlikka ega bo’lib 1000tagacha aminokislota qoldig’idan tashkil topgan. kariyes paydo bo’lganda dentinning organik matriksida chuqur biokimyoviy o’zgarishlar ro’y beradi. dentindagi kollagenning bir qismi bakterial kollagenazaga rezistent bo’lib koladi. prolin va oksiprolin shuningdek arginin, gistidin, oksilizin miqdori pasayib, erkin aminoguruxlar soni kamayadi. biokimyoviy tarkib bo’yicha emal va dentinning oqsillari o’xshash. emalda 1,3% oqsil bor. dentinda esa 1,2%. dentin emalchalik mustaxkam emas. uning tarkibidagi eng muxim elementlar ca, po, co, mg,f ionlari xisoblanadi. mg dentinda emaldagidan 3 baravar ko’p uchraydi. dentinning ichki qavatlarida na, va cl konsentratsiyalari ortib boradi. dentin umumiy massasining 20% ini oqsili matriks xosil qiladi. u kollagendan tuzilgan bulib, tarkibida dentin organik moddalarining 35%ini saqlaydi. bu xususiyat o’zida glikozaminglikanlar, galaktoza, geksaminlar, gialuron kislota saqlovchi to’qimalar uchun xarakterlidir. dentin remineralizatsiyani boshqaradigan regulyator oksillarga boy. bunday spesefik oqsilariga amelogeninlar, enamelinlar, fosfoproteidlar kiradi. emaldagi singari dentinda xam mineral komponentlar sekinlik bilan …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tish qattiq to‘qimasi biokimyosi"

slayd 1 oʼzbekiston respublikasi sogʼliqni saqlash vazirligi alfraganus universiteti farmatsevtika va kimyo kafedrasi zokirova gulruh raxmatillaevna tish qattiq to‘qimasi biokimyosi toshkent 2024 ko’rib chiqiladigan savollar tish qattiq to’qimalarining kimyoviy tarkibi emal. dentin. sement. pulpa tish qattiq to‘qimasi ularga emal, dentin, tish sementi kiradi. bu to’qimalar bir biridan ontogenetik kelib chiqish jixatdan tafovut etiladi. shu tufayli ular bir biridan kimyoviy tarkibi va tuzilishi va shuningdek metabolizm xususiyatlari bilan farqlanadi. emal endodermadan, suyak, sement, dentin mezenximadan rivojlanadi. shunga qaramay bu to’qimalarda umummiylik xususiyatlari mavjud. ular uglevod va oqsil tabiatli va ko’p miqdorda mineral moddalar asosan apatit kristallarini o’zida saqlovchi xuj...

This file contains 23 pages in PPT format (2.8 MB). To download "tish qattiq to‘qimasi biokimyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: tish qattiq to‘qimasi biokimyosi PPT 23 pages Free download Telegram