quyoshfizikasi

PPTX 39 pages 17.0 MB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.0 MB

File type PPTX

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

prezentatsiya powerpoint quyosh fizikasi reja: quyosh spektri. quyoshning elektromagnit nurlanish tarkibi. quyoshning tutash spektrida energiyaning taqsimlanishi va uning to‘la energiyasi. quyosh atmosferasi. atmosferaning mayda strukturasi. xromosfera va toj qatlamlarini qizdirish mexanizmi. quyosh magnit o‘zgaruvchan yulduz aktivligi mexanizmi. quyosh sistemasiga kiradigan jismlarni tekshirishning xususiyatlari. atmosferada fizik sharoit, sirkulyatsiya va dissipasiya. quyoshning umumiy xarakteristikalari quyosh yoshi 4,5 mlrd. yil quyoshdan yergacha o’rtacha masofa 149,6 mln. km ko‘rinma yulduz kattaligi (v) −26,74m absolyut yulduz kattaligi 4,83m massasi 2∙1030 kg o‘rtacha radiusi 696 000 km o‘rtacha zichligi 1,41 g/sm³ yadro zichligi 150 g/sm³ yorqinligi 4·1026 j/s quyosh doimiysi 1370 w/m2 vodorod miqdori 73,46 % geliy miqdori 24,85 % ko‘rinma diametri (perigeliyda) 3235 ko‘rinma diametri (afeliyda) 3131 quyoshning spektri quyoshning temperaturasi quyosh atmsferasi -fotosfera. -xromosfera. -toj. -quyosh shamoli. quyosh fotosferasi quyoshning sirti qatlami, ya’ni fotosferaning qalinligi 300 km ga yaqin bo‘lib, boshqa qatlamlarga nisbatan yaxshi o‘rganilgan. fotosferadagi harorat 8000-10000 k gacha ko’tariladi, eng past harorat …

2 / 39

ularning markaziy qismida gaz oqimining ko‘tarilishi kuzatilgan. yacheykalarning kattaligi 200 km dan 2000 km gacha, ba’zan undan kattaroq ham bo‘ladi. quyosh mash’allari quyosh fotosferada mash’allar kuzatilib, ular ravshanligi jihatdan ajralib turadigan zanjirsimon obyektlardir. spektral taxlil, mash’allarning ravshanligi fotosferanikidan 10-20 % ga ortiq ekanligini ko‘rsatadi. mash’allarni faqat quyosh ko‘rinma diskining chekkalari yaqinidagina kuzatish mumkin, disk markazi atrofida esa ular deyarli ko‘rinmaydi. buning sababi, quyosh diski markazida nurlanish, uning chuqurroq oblastlaridan chiqayotganligi tufayli chetlariga nisbatan kuchliligidadir. mash’allar magnit maydonga ega bo‘lib, maydon kuchlanganligi 50-100 erstedni tashkil qiladi. quyosh dog‘lari granulalar orasida kichik nuqta shaklida quyosh dog‘lari paydo bo‘ladi. dog‘ning bunday paydo bo‘lishi pora deb yuritiladi. poralar - asosan mash’alli sohada joylashgan granulalar orasida vujudga keladi. quyosh dog‘i ikki qismdan iborat bo‘lib, uning markaziy timqora qismi yadro yoki soya deyiladi. yadroni o‘rovchi qismi esa yarim soya deb yuritiladi. dog‘larda juda kuchli magnit maydoni mavjud bo‘lib, maydon kuchlanganligi ayrim dog‘larda 4000-4500 erstedgacha etadi. quyosh …

3 / 39

dga kelib, keyin uning ko‘payishi davomida, ularning paydo bo‘lishi zonasi ekvator tomon yaqinlashib keladi. bu hodisa kerington tomonidan aniqlanib, g.shpyorer tomonidan o‘rganilgan va shu boisdan shpyorer qonuni, yoki ba’zan ko‘rinishiga ko‘ra, «maunder kapalagi» ham deb yuritiladi. dog‘larning diametri bir necha ming kilometrdan bir necha yuz ming kilometrgacha boradi. quyosh aktivligini baholashda volf soni tushunchasi kirgizilgan, quyidagi formula yordamida dog’lar sonini aniqlash mumkin: w = k (f + 10g), w — volf soni; f — kuzatilgan dog’lar soni; g — kuzatilayotgan dog’lar guruhlari soni; k — normallashtirish koeffitsenti. koeffitsiyent k koʻp omillarga (teleskopning kattakichikliligiga, koʻrinuvchanlik sharoiti va b.ga) bogʻliq boʻladi. volf soni xromosfera xromosferada tabiati jihatidan bir-biridan farqlanadigan qo‘yidagi obyektlar kuzatiladi: - spikulalar; - flokkulalar; - protuberanetslar; - chaqnashlar. spikulalar–xromosferadagi o‘lchamlari nisbatan kichik obyektlardir. ular o‘tkir uchli konus ko‘rinishida bo‘lib, ularning o‘qi quyosh radiusi bo‘ylab yo‘naladi. spikulalar quyosh diski chetida arrani eslatuvchi tishli aylana ko‘rinishida uni chegaralaydi. spikulaning balandligi bir necha …

4 / 39

rila oladigan obektlardir.ular halqasimron shakllarda bo‘lib, ko‘pincha quyosh atmosferasining toj qismigacha boradi. protuberanetslarning harorati 20000 k ga yaqin. protuberanets diskka proeksiyalanganda uning ko‘rinishi qora tola shaklida bo‘ladi. protuberanetslar quyoshning eng yirik obyektlaridan bo‘lib, ularning uzunligi va balandligi bir necha 100 ming kilometrgacha, asosining qalinligi esa bir necha km gacha yetadi. protuberanetslar fizik tabiatiga ko‘ra uch guruhga bo‘linadi: sokin, aktiv va eruptiv. sokin protuberanetslar, vaqt o‘tishi bilan shaklini deyarli o‘zgartirmadi va uzoq vaqt yashay olishi bilan boshqalardan farq qiladi. bunday protuberanetslar vaqt davomida o‘z ravshanligini ayrim uchastkalaridagina o‘zgartirib, ichki harakat bilan chegaralanadi. ular ko‘pincha muqim quyosh dog‘lar bilan bog‘langan bo‘ladi. aktiv protuberanetslar asosan quyosh dog‘lari bilan bog‘langan bo‘lib, uzluksiz turli harakatlarda ishtirok etadi. ba’zida qo‘shaloq protuberanets harakatida ularning o‘zaro ta’sirlashayotgani yaqqol sezilib turadi. bunda ta’sirlanuvchi protuberanetslar orasi bir necha yuz ming km gacha etadi. eruptiv protuberanetslarga xos xususiyatlardan biri – ular kutilmaganda va katta tezlik bilan tartibsiz harakatda bo‘lishlaridadir. bunday protuberanetslarning …

5 / 39

nurlanadi. protonli chaqnash deb yuritiladigan bu chaqnashlarning nuri, yer atrofida ochiq fazodagi kosmonavtlar hayoti uchun ayniqsa xavflidir. quyosh toji quyosh tojining balandligi 10 million km gacha etadi. tojning ravshanligi, oyning to‘linoy fazasidagi ravshanligiga ham etmasligi tufayli, uni oddiy ko‘z bilan ko‘rishning iloji yo‘q. asrlar davomida, quyosh tojini faqat quyosh to‘la tutilgandagina kuzatishgan. faqat xx asrning o‘rtalariga kelib, lio (fransiya) yaratgan koronagraf yordamida quyosh tojini tutilishlarsiz ham kuzatish imkoni paydo bo‘ldi. toj ravshanligiga ko‘ra, ikki qismga bo‘linadi: - quyosh diski chegarasidan 0,51 ro masofagacha cho‘zilgan ravshan yuqori ichki toj; - 1 ro < dan katta bo’lgan tashqi toj. ichki tojda yoysimon va bulutsimon obyektlar kuzatiladi. bu obyektlar xromosferaning aktiv sohalari, ayniqsa protuberanetslar bilan ta’sirlashadi va natijada o‘zgarib-harakatlanib hamda yo‘qolib turadi. tojning spektri, kuchsiz tutash spektiri fonidan va bu fonda joylashgan yorug‘ (emission) chiziqlardan tashkil topadi. emission chiziqlarning ravshanligi, tojning balandligi ortgan sayin xiralashib boradi. tojdan kelayotgan nur qutblangan bo‘lib, quyosh sirtidan …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "quyoshfizikasi"

prezentatsiya powerpoint quyosh fizikasi reja: quyosh spektri. quyoshning elektromagnit nurlanish tarkibi. quyoshning tutash spektrida energiyaning taqsimlanishi va uning to‘la energiyasi. quyosh atmosferasi. atmosferaning mayda strukturasi. xromosfera va toj qatlamlarini qizdirish mexanizmi. quyosh magnit o‘zgaruvchan yulduz aktivligi mexanizmi. quyosh sistemasiga kiradigan jismlarni tekshirishning xususiyatlari. atmosferada fizik sharoit, sirkulyatsiya va dissipasiya. quyoshning umumiy xarakteristikalari quyosh yoshi 4,5 mlrd. yil quyoshdan yergacha o’rtacha masofa 149,6 mln. km ko‘rinma yulduz kattaligi (v) −26,74m absolyut yulduz kattaligi 4,83m massasi 2∙1030 kg o‘rtacha radiusi 696 000 km o‘rtacha zichligi 1,41 g/sm³ yadro zichligi 150 g/sm³ yorqinligi 4·1026 j/s quyosh doimiysi 1370...

This file contains 39 pages in PPTX format (17.0 MB). To download "quyoshfizikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: quyoshfizikasi PPTX 39 pages Free download Telegram