dislaliya

PPTX 20 pages 1.4 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint dislaliya reja: 1. dislaliya tushunchasi va ta’rifi. 2. dislaliyaning sabablari 3. dislaliyaning turlari. 4. artikulatsion mashqlar. dislaliya tushunchasi va ta’rifi dislaliya termini grekcha so‘zdan olingan bo’lib, dis - buzilish, lalia — nutq degan ma’noni anglatadi. dislaliya nutq buzilishlari orasida eng ko‘p tarqalgan kamchilikdir. ye.f. rau ma’lumotiga ko‘ra, tovushlar talaffuzidagi kamchiliklar maktabgacha yoshdagi bolalarda 15 - 20% ni, kichik maktab yoshdagi bolalarda 5 — 7% ni tashkil etar ekan. "dislaliya" terminini yevropada birinchi bo‘iib vilnyus universitetining shifokori proffesor i. frank ilmiy muomalaga kiritgan. 1827-yilda chiqqan monografiyada, u bu terminni umumlashtirilgan ma’noda talaffuz buzilishlarining hamma turlarini turli etiologiyalarini nomlashda qolladi. franklin farqli ravishda birmuncha tor ma’noda, bir qancha kechroq, xix asrning 30-yillarida shveysariya shifokori r. shultess ham o‘z ishlariga "dislaliya" terminini kiritgan. u dislaliyaga faqat talaffuz buzilishlarini (artikulatsion organlarining anatomik nuqsonlari sababli) kiritdi. a. kussmaul tasnifida ham shultessni shunday qarashlari ta’kidlangan, shunday dislaliya tushunchasi bilan biz gutsman ishlarida ham tanishamiz. …

2 / 20

r ko‘rsatadi. ko‘pincha bola oilada tovushlarni noto‘g ‘ri talaffuz etuvchi kishi nutqiga taqlid etadi. bu esa funksional dislaiiyaga sabab boladi. oiladagi ikki tillilik, pedagogik qarovsizlik ham funksional dislaliyaga sabab bo‘ladi. bunda tovushlarga e’tibor bermaslik, boladagi kamchiliklami to‘g‘irlamaslik, to‘g‘ri va aniq talaffuz namunalarini bermaslik hollari ko‘zda tutiladi. dislaliya artikulatsion apparat a’zolarining (til, lab, pastkí jag‘) harakatchanligidagi kamchiliklar natijasida ham sodir boladi. bu hol bolaning tilni kerakli holatda ushlab tura olmasligi yoki bir harakatdan ikkinchi harakatga tez o‘ta olmasligida namoyon boladi. dislaliya funksional eshituvning pasayishi natijasida ham paydo bo‘lishi mumkin. bolaning aqliy rivojlanishidagi kamchiliklar ham og‘ir va uzoq davom etadigan dislaliyaga sabab boladi. oligofren bolalaming 50% da tovushlar talaffuzidagi kamchiliklar bo ‘lishi mumkin. dislaliya turlari. 1. sigmatizm (grekcha "sigma" ”s" harfining nomini bildiradi). bunda sirg‘aluvchi (s, z) va shovqinli (sh,j, ch) tovushlar talaffuzida kamchiliklar kuzatiladi. 2. rotatsizm (grekcha "ro" harfi nomidan olingan bolib, "r" tovushni bildiradi) – r tovushning talaffuzidagi kamchiliklardir. r …

3 / 20

irilishi. masalan, xat — "tat", xo‘roz — "to‘roz"; yotatsizm - y tovushining nutqda yo‘qligi, parayotatsizm “y" tovushining almashtirilishi (grekcha kappa, gamma, xi, yota harflarini nomidan olingan bo‘lib, k, g, x, y tovushlarini bildiradi). 5. jaranglatish nuqsonlari — jarangli undosh tovushlar talaffuzidagi kamchiliklar. bu kamchiliklar jarangli undosh tovushlami jarangsiz undosh tovushlarga almashtirilishidir: b-p, d-t, v-f z-s,j-z, g-k va boshqalar. tovushlarni noto‘g‘ri talaffuz etish ona tilida hamma tovushlarda uchratish mumkin. tovushlar talaffuzining buzilishi asosan artikulatsion jihatdan talaffuz qilish qiyin bolgan: sonor (r, /), sirg‘aluvchi (í, z,) va shovqinli (sh, j, ch), til orqa (k, g) tovushlarida uchraydi. bolalarga tovushlar talaffuzining buzilishi tovushlarni nutqda yo'qligi, ularni buzib talaffuz etish va bir-biri bilan almashtirish hollari bilan namoyon boladi. bu holatlarning har birini batafsil ko ‘rib chiqam iz. n u tq d a tovushlarning yo‘qligi ulaming so‘zning boshida (masalan, randa so zi 0‘rniga bola "anda"), so‘zning o'rtasida (tarvuz - "tavuz"), so‘zining oxirida (qor - "qo") …

4 / 20

orish zarur, chunki bu organlar tovushlarni talaffuzida birgalikda ishtirok etishadi, bir-biriga moslashadi (bu ko‘rinishni koartikulatsiya deyiladi). 4. bola toliqib qolmasligi uchun mashg‘ulotlar qisqa, lekin ko‘p marta o'tkazilishi lozim. orada boshqa ish turi bilan shug‘ullanish lozim. 5. kinestik sezgini, kinestikanaliz va tasavvurni shakllantirishga katta e ’tibor berish kerak. 6. harakatlarni o‘zlashtirish bilan birga, tovushlarni realizatsiya qilish uchun logoped boshqa tovushlarga kerak bo‘lgan harakatlar ustida ishlashga o‘tadi. dislaliyani b a rta ra f etishda logopedik ta ’sir metodikasi talaffuz buzilishlarni bartaraf etish uchun logopedik ta’sir lozim. logopedik ta’sirning asosiy maqsadi, nutq tovushlarini to‘g‘ri shakllantirishdir. nutq tovushlarini to‘g‘ri tiklash uchun bola quyidagilarni bilishi lozim: nutq tovushlarini bilishi va ularni idrokida aralashtirib yuborishi kerak emas bir tovushni ikkinchisidan akustik belgisi bo‘yicha ajratabilishi normal talaffuz qilingan tovushdan noto‘g‘ri taiaffuz qilingan tovushni ajrata bilishi o ‘zi talaffuz qilgan tovushni eshitib nazorat qila bilishi va sifatini baholashi tovushni normal,effektini, akustik effektini hosil qiluvchi artikulatsion holatni bajara olishi …

5 / 20

iladi. ota-onalar bilan birgalikda uy sharoitida ham mashg‘ulotlar o‘tkazilishi lozim (logoped topshiriqlari asosida). mashg‘ulotlarni har kuni (kuniga 2—3 marta) 5-15 minutdan o ‘tkazish lozim. talaffuzdagi nuqsonlani bartaraf etish uchun didaktik materiallardan keng foydalaniladi. talaffuzdagi kamchiliklarni bartaraf etish muddati bir q a n c h a faktorlarga bogliq: nuqsonning murakkablik darajasiga, bolaning yosh va individual xususiyatiga, mashg’ulotning muntazamligiga, ota-onalar tomonidan beriladigan yordamga. oddiy dislaliyada mashg‘ulotlar bir oydan uch oygacha, murakkab dislaliyada esa uch oydan olti oygacha o‘tkaziladi. image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dislaliya"

prezentatsiya powerpoint dislaliya reja: 1. dislaliya tushunchasi va ta’rifi. 2. dislaliyaning sabablari 3. dislaliyaning turlari. 4. artikulatsion mashqlar. dislaliya tushunchasi va ta’rifi dislaliya termini grekcha so‘zdan olingan bo’lib, dis - buzilish, lalia — nutq degan ma’noni anglatadi. dislaliya nutq buzilishlari orasida eng ko‘p tarqalgan kamchilikdir. ye.f. rau ma’lumotiga ko‘ra, tovushlar talaffuzidagi kamchiliklar maktabgacha yoshdagi bolalarda 15 - 20% ni, kichik maktab yoshdagi bolalarda 5 — 7% ni tashkil etar ekan. "dislaliya" terminini yevropada birinchi bo‘iib vilnyus universitetining shifokori proffesor i. frank ilmiy muomalaga kiritgan. 1827-yilda chiqqan monografiyada, u bu terminni umumlashtirilgan ma’noda talaffuz buzilishlarining hamma turlarini turli etiologiyalarin...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "dislaliya", click the Telegram button on the left.

Tags: dislaliya PPTX 20 pages Free download Telegram