zardushtiylikning diniy inyerarxiyasi

DOCX 17 pages 37.8 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 37.8 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi osiyo texnologiyalari universiteti mustaqil ish mavzu: zardushtiylikning diniy inyerarxiyasi o'quvchi: haqqulova farangiz 2024-2025-o'quv yili reja: 1. zardushtiylikning paydo bo'lishi va tarixi 2. ahura mazda va unga sig'inish 3. zardushtiylarning muqaddas yozuvlari - avesta 1. zardushtiylikning paydo bo'lishi va tarixi zardushtiylik, yoki ma'lum bo'lganidek, zoroastrizm, dunyoning eng qadimgi monoteistik dinlaridan biri hisoblanadi. bu dinning asoschisi zardusht (zoroastr) bo'lib, u eramizdan avvalgi taxminan vii-vi asrlarda yashagan deb hisoblanadi. zardushtning diniy ta'limotlari "avesto" deb nomlangan muqaddas kitobda to'plangan. zardushtiylik eramizdan avvalgi taxminan 1500 yillarda eron hududida paydo bo'lgan. bu davrda eron janubidan shimoliga ko'chib kelgan oriy qabilalari yashagan. zardushtiylikning paydo bo'lishi ko'plab tarixchilar tomonidan yangi falsafiy va diniy g'oyalar, jumladan, yaxshilik va yomonlik o'rtasidagi kurash g'oyasining paydo bo'lishi bilan bog'lanadi. dinning markaziy figuralaridan biri axura mazda hisoblanadi. axura mazda zardushtiylikda yagona oliy qudratli xudo sifatida e'lon qilingan va adolat, haqiqat va urf-odatlarning posboni sifatida qaraladi. …

2 / 17

) va sosoniylar sulolasi (224-651-yillar) davrida zardushtiylik yana bir marta davlat dini maqomini olgan. ayniqsa, sosoniylar davrida bu din kuchli tashviqot va davlat qo'llab-quvvatlovi bilan keng tatbiq etilgan. sosoniylar davrida zardushtiylegida muqaddas olov ibodatxonalari keng tarqalgan. musulmon qo'shinlarining eronni fath qilishi natijasida (vii asrda) zardushtiylikning pozitsiyalari zaiflashdi. biroq, dinning e'tiqod etuvchilari hindiston va boshqa mintaqalarga ko'chib o'tib, u yerdagi bir qator jamiyatlarda o'z dinlarini saqlab qolishga muvaffaq bo'lganlar. hindistonda zardushtiylikka e'tiqod qiluvchilar parslar deb ataladi va ular o'z diniy e'tiqodlarini to hozirgi kunga qadar saqlab kelmoqdalar. bugungi kunda zardushtiylik dunyoda keng tarqalgan emas, lekin uning diniy ta'limotlari va merosi saqlanib qolgan hududlarda, ayniqsa, hindiston va eronda, ma'lum bir miqyosda davom etmoqda. dinning zamonaviy tarafdorlari ekologiya, barqarorlik va ijtimoiy adolat masalalarida faol ishtirok etadilar, chunki zardushtiylikning asosiy g'oyalari orasida tabiatga hurmat va insoniyat jamiyatidagi adolat tushunchasi muhim o'rin tutadi. 2. ahura mazda va unga sig'inish ahura mazda, zardushtiylik dinida eng yuqori …

3 / 17

yaratgan mavjudotlari uchun himoyachi va yo'lboshchi sifatida, barcha yaxshiliklarning manbai hisoblanadi. ahura mazda va uni sig'inish qadimgi fors imperiyasining asosini tashkil etgan. ahamoniylar sulolasi (taxminan miloddan avvalgi 550-330 yillar) ahura mazdani ulug‘laydi va ularning hukmronligidagi asosiy diniy yo‘nalishlardan biri sifatida shakllantirgan. doro i va ahmoniy xu kxorshid marmar idorasida ahura mazda nomli va uning ulug‘vorligini ulug‘lovchi yozuvlar mavjud. ahura mazda narigi dunyo bilan aloqalarni e'lon qilgan oliy ilohiy sifatida, zardushtiylikning muqaddas kitobi "avesto"da markaziy personajdir. ushbu kitobda ahura mazdaning insoniyatga taqdim etgan ilohiy qonun va axloqiy qoidalar mavjud. ahura mazda bu e'tiqodda nur borasida va uning eng qadimiy dushmani bo‘lgan zulm va yomonlik quvvati angra mainyu bilan kurashda ijobiy kuchlarning ramzidir. ahura mazda va unga sig'inish jarayoni, asosiy jihatdan o‘zini tozalikka va ruhiy poklikka erishishga qaratilgan. zardushtiylar suv, er, o‘t va havoni muqaddas deb bilishlari sababli, bu elementlarga hurmat ko‘rsatish zardushtiy ibodatlarida markaziy ahamiyatga ega. ahura mazdaga diniy xizmat ko'rsatishda …

4 / 17

larida) o‘z e'tiqodlarini saqlab qolgan bo‘lib, bu diniy madaniyatning tarixiy va madaniy qadrini o‘rganishda davom etmoqdalar. ahura mazda - bu insoniyatning falsafiy izlanishlarida, qadim fors dinida va tarixida muhim ahamiyatga ega bo'lgan ulug'vor iloh, va bu uning yaratgan faylasufik va aksiyomatik printsiplari bilan qadriyat sifatida barqarorligini saqlab qolgan. 3. zardushtiylarning muqaddas yozuvlari - avesta "zardushtiylarning muqaddas yozuvlari" bo'lmish avesta zardushtiylik dinining muhim manbai hisoblanadi. avesta, zardushtiylikning asosiy diniy matni bo'lib, uning eng qadimgi qismi ahamoniylar davri (eramizdan oldingi 550–330 yillar)da tuzilgan deb hisoblanadi. avesta bir necha qismdan iborat bo'lib, ular diniy qonun-qoidalarni, marosimlarni va falsafiy fikrlarni o'z ichiga oladi. asl avesta 21 kitobdan iborat bo'lib, ularning aksariyati ahamoniylar davri va undan oldingi paytlarga borib taqaladi. ushbu yirik to'plamning hozirgacha yetib kelgan qismlari quyidagicha: 1. **yasna**: avesta kitoblarining eng muhim qismlaridan biri bo'lib, unda asosan zardushtning g'oyalari va g'azallari - "gatlar" o'z aksini topgan. yasna zardushtiylik diniy marosimlarida muhim rol o'ynaydi …

5 / 17

ozlagan qahramonlarni tasvirlaydi. 5. **xorda avesta**: kunlik ibodatlar uchun mo'ljallangan kichikroq matnlar to'plamini o'z ichiga oladi. ushbu qism zardushtiylikda jamoaviy yoki shaxsiy ibodatlar uchun ishlatiladi va unda qisqa ibodatlar o'rin oladi. o'qish va marosimlarda foydalanish uchun avestaning tilini to'la anglash qiyin bo'lishi mumkin, chunki bu til qadimgi fors yozuviga asoslangan bo'lib, bu yozuv shakli avesto tili deyiladi. zardushtiylik matnlari ba'zan og'zaki an'analar orqali saqlanib kelgan bo'lsa-da, keyinchalik ular yozma shaklda tartibga solingan. bu matnlarning ko'plari ahamoniylar davrida erondagi zardushtiylar jamoalari tomonidan tuzilgan, lekin dastlab har bir nusxa turlicha bo'lishi mumkin edi. aleksandr makedonskiyning eronni bosib olishi davrida avestaning ko'plab qismlari yo'q qilinganligi haqida rivoyatlar mavjud. islomning eronga kirib kelishi va fors zardushtiy jamoalarining tarqalishi natijasida avestaning ko'plari qadimiy bo'lib ketgan, ammo zardushtiylar jamiyati hindistonning g'arbiy qismida saqlanib qolgan va bu erda matnlar avloddan-avlodga o'tkazib kelingan. bugungi kunda avestaning ko'p qismi yangi fors tiliga tarjima qilingan va zardushtiylik izdoshlari tomonidan foydalaniladi. …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zardushtiylikning diniy inyerarxiyasi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiya vazirligi osiyo texnologiyalari universiteti mustaqil ish mavzu: zardushtiylikning diniy inyerarxiyasi o'quvchi: haqqulova farangiz 2024-2025-o'quv yili reja: 1. zardushtiylikning paydo bo'lishi va tarixi 2. ahura mazda va unga sig'inish 3. zardushtiylarning muqaddas yozuvlari - avesta 1. zardushtiylikning paydo bo'lishi va tarixi zardushtiylik, yoki ma'lum bo'lganidek, zoroastrizm, dunyoning eng qadimgi monoteistik dinlaridan biri hisoblanadi. bu dinning asoschisi zardusht (zoroastr) bo'lib, u eramizdan avvalgi taxminan vii-vi asrlarda yashagan deb hisoblanadi. zardushtning diniy ta'limotlari "avesto" deb nomlangan muqaddas kitobda to'plangan. zardushtiylik eramizdan avvalgi taxminan 1500 yillarda eron hududida paydo bo'lgan. bu davr...

This file contains 17 pages in DOCX format (37.8 KB). To download "zardushtiylikning diniy inyerarxiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: zardushtiylikning diniy inyerar… DOCX 17 pages Free download Telegram