dislaliya chirish usullari

PPTX 27 pages 1.4 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

prezentatsiya powerpoint dislaliyaning sabablari. reja dislaliya nutq buzilishlari mexanik dislaliya va uning sabablari funksional dislaliya va uning sabablari dislaliyaning sabablari va dislaliyani bartaraf etish dislaliya termini grekcha so'zdan olingan bo'iib, (dis — buzilish, lalia - nutq) degan ma'noni anglatadi. dislaliya nutq buzilishlari orasida eng ko‘p tarqalgan kamchilikdir. hozirgi davrda "dislaliya" termini xalqaro xarakterga ega bo‘ldi (uning mazmuni hamda u aniqlagan buzilish turlari doimo mos kelmasa ham). bu kelishmovchilik buzilishlarni aniqlashda tadqiqotchilarning qanday ta'riflashni asos qilib olishiga bog'liq: anatomo-fiziologik, psixologik yoki lingvistik. klinik mezonlarni odat bo'yicha ta'rifiashda dislaliya turlarini turli talaffuz buzilishlari ko'pincha qator qo'yilgan deb ko'riladi. psixologik va lingvistik mezonlar asosiga qo'yilgan dislaliya tushunchasiga, goh uning turli forma va turlari, goh fonetik va fonetiko-fonematik talaffuz buzilishlari kiritiladi (masalan, r.ye levina ishlarida). noto'g'ri talaffuz nutq kamchiligi haqidagi birinchi ma'lumotlar qadimgi grekolimlari plutarx, gippokrat, kladiya, galen vaboshqalaming ishlarida bayon qilindi. yuqoridagi m ualliflar noto‘g‘ri talaffuzni davolashni talab qiluvchi kasallik deb qaraydilar. ularning …

2 / 27

iya qiyinlashadi. jag‘ tuzilishidagi kamchiliklar prikus nonormalliklaiga olib keladi. nonormal prikuslar bir necha xil ko'rinishda bo‘lishi mumkin. prognatiya ― yuqori jag‘ oldinga tomon chiqqan bo'ladi. buning natijasida pastki oldingi tishlar yuqoridagi tishlar bilan biriashmaydi. progeniya ― pastki jag‘ oldinga chiqqan bo‘ladi. ochiq prikus ― yuqori va pastki jag'lar birlashganda ular orasida oraliq masofa qoladi. ayrim hollarda bu oraliq faqat oldingi tishlar orasida bo‘ladi (oldingi ochiq prikus). yoni ochiq prikus ― o‘ng tomonli, chap tomonli va ikki tomonli bo'iishi mumkin. tishlarning (tish qatorining) ― noto'gri tuzilishi ham dislaliyaga sabab bo'lishi mumkin. tishlar va jag'dagi kamchiliklami bartaraf etish shifokor stomatolog tomonidan olib boriladi. tanglayning noto‘g‘ri tuzilishi ― tovushlarning to'g'ri talaffuziga xalaqit beradi tor, baland yoki past, yassi tanglay ko'pchilik tovushlaming to‘g‘ri artikulatsiyasiga imkon bermaydi. lablarining qalinligi ― ingichka va kam harakatchanligi ham lab va lab-tish lovushlarini aniq talaffuziga xalaqit beradi. funksional dislaliya va uning sabablari[tahrir | manbasini tahrirlash] funksional dislaliyada perifcrik nutq …

3 / 27

ik, pedagogik qarovsizlik ham funksional dislaliyaga sabab bo'ladi. bunda tovushlaiga e'tibor bermaslik, boladagi kamchiliklami to‘g‘irlamaslik, to‘g‘ri va aniq talaffuz namunalarini bermaslik hollari ko'zda tutiladi. dislaliya artikulatsion apparat a'zolarining (til, lab, pastki jag‘) harakatchanligidagi kamchiliklar natijasida ham sodir bo'ladi. bu hol bolaning tilni kerakli holatda ushlab tura olmasligi yoki bir harakatdan ikkinchi harakatga tez o‘ta olmasligida namoyon bo'ladi. dislaliya funksional eshituvning pasayishi natijasida ham paydo bo`lishi mumkin. dislaliyani bartaraf etish[tahrir | manbasini tahrirlash] talaffuz buzilishlarni bartaraf etish uchun logopedik ta’sir lozim. logopedik ta'sirning asosiy maqsadi, nutq tovushlarini to‘g‘ri shakllantirishdir. nutq tovushlarini to‘g‘ri tiklash uchun bola quyidagilarni bilishi lozim: nutq tovushlarini bilishi va ularni idrokida aralashtirib yuborishi kerak emas /bir tovushni ikkinchisidan akustik belgisi bo'yicha ajrata bilishi/; normal talaffuz qilingan tovushdan noto‘g‘ri talaftuz qilingan tovushni ajrata bilishi; o‘zi taiaftuz qilgan tovushni eshitib nazorat qila bilishi va sifatini baholashi; tovushni normal /effektini/ akustik effektini hosil qiluvchi artikulatsion holatni bajara olishi; nutqning hamma turlarida …

4 / 27

muntazam ravishda o'tkaziladi. ota-onalar bilan birgalikda uy sharoitida ham mashg'ulotlar o‘tkazilishi lozim (logoped topshiriqlari asosida). mashg‘ulotlarni har kuni (kuniga 2—3 marta) 5—15 minutdan o‘tkazish lozim. talaftuzdagi nuqsonlarni bartaraf etish uchun didaktik materiallardan keng foydalaniladi. talaftuzdagi kamchiliklarni bartaraf etish muddati bir qancha faktorlarga bog'liq: nuqsonning murakkablik darajasiga, bolaning yosh va individual xususiyatiga, mashg‘ulotning muntazamligiga, ota-onalar tomonidan beriladigan yordamga. oddiy dislaliyada mashg'ulotlar bir oydan uch oygacha, murakkab dislaliyada esa uch oydan olti oygacha o'tkaziladi. maktab yoshidagi bolalarga qaraganda, bog'cha yoshidagi bolalartalaftuzidagi nuqsonlar qisqa muddat ichida bartaraf etiladi, katta maktab yoshidagi bolalarga qaraganda esa kichik maktab yoshidagi bolalarda tezroq bartaraf etiladi. dislaliyaning sabablari nutq apparatlarini ishlab chiqish muammolari bo'lgan bolalarda buzilishlar bo'lishi mumkin: jag'lar, til, lablar, tishlar. bunday holda ular mexanik fitiladan gapiradilar. nutq apparatining normal rivojlanishida "funktsional disaliya" tashxisi qo'yiladi. organik bezovtaliklar: - tilning qisqa burchagi va yuqori labda, - haddan tashqari qalin lablar, - osmon tarkibida nuqsonlar (juda yuqori yoki past …

5 / 27

o'lishi mumkin. bu nutq terapevtini belgilaydi. birinchi holda, chaqaloq 5 tovushgacha talaffuz qilmaydi. dislialiyaning murakkab shakli bilan 5 dan ortiq kishi ishtirok etishi mumkin. agar spirt terapevtlari bolalarni bolalarda bolalagan bo'lsa, nima qilishlari kerakligini tushunishi mumkin. birinchi uchrashuvda uni yo'q qilish usullari va davolanish usullarini aniqlash masalalari muhokama qilinadi. buzuqlik xarakteriga qarab, disliyaning bir nechta kichik bo'lagi alohida ajralib turadi: - lambdatsizm: qattiq va yumshoq "l" ning talaffuz bilan bog'liq muammolar, - rotacism: bola noto'g'ri va qattiq "p", - sigmatizm: tishlamaning buzilgan talaffuzi, - kappasizm: qattiq va yumshoq "k" bilan bog'liq muammolar, - iotatsizm: noto'g'ri talaffuz qiladigan "y" - hitsizm: "x" ning talaffuzi buzilgan, - gammatizm: «g» so'zini talaffuz qilish muammolari, - tovushlarni yumshatuvchi va qattiqlikdagi nuqsonlar: bolada qattiq ovozli qo'shiqlarni yumshoq yumshoq nusxalar bilan almashtirish mumkin, aksincha - ajoyib va ifodalangan nuqsonlar: ovozli qo'shiqlarni karlarga almashtirish va aksincha. bu bolalarda bolalarda namoyon bo'ladi. ammo bu tashxisdan qo'rqmang: ota-onalarning to'g'ri …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dislaliya chirish usullari"

prezentatsiya powerpoint dislaliyaning sabablari. reja dislaliya nutq buzilishlari mexanik dislaliya va uning sabablari funksional dislaliya va uning sabablari dislaliyaning sabablari va dislaliyani bartaraf etish dislaliya termini grekcha so'zdan olingan bo'iib, (dis — buzilish, lalia - nutq) degan ma'noni anglatadi. dislaliya nutq buzilishlari orasida eng ko‘p tarqalgan kamchilikdir. hozirgi davrda "dislaliya" termini xalqaro xarakterga ega bo‘ldi (uning mazmuni hamda u aniqlagan buzilish turlari doimo mos kelmasa ham). bu kelishmovchilik buzilishlarni aniqlashda tadqiqotchilarning qanday ta'riflashni asos qilib olishiga bog'liq: anatomo-fiziologik, psixologik yoki lingvistik. klinik mezonlarni odat bo'yicha ta'rifiashda dislaliya turlarini turli talaffuz buzilishlari ko'pincha qator qo'...

This file contains 27 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "dislaliya chirish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: dislaliya chirish usullari PPTX 27 pages Free download Telegram