affiksal morfologik xususiyatlar

PPTX 20 pages 972.0 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 972.0 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation shakl hosil qiluvchilar soʻz oʻzgaruvchilar affiksal omonimiya affiksal sinonimiya affiksal nematov nazir 1. soʻz yasalish qoʻshimchalari 2. qoʻshimchalarning omonimiyasi, sinonimiyasi va boshqalar 3. soʻz oʻzgartirish qoʻshimchalari reja: affiksal morfologik xususiyatlar affiksal morfologik xususiyatlarni o'rganishda 3 ta asosiy tipdagi affikslar – prefikslar, suffikslar va infikslarni ajratish muhim bo'lib, ularning har biri so'zning ma'nosi va grammatik vazifasini 2-3 xil usulda o'zgartirishi mumkin. ba'zi affikslar 5-6 ta turli so'z turkumlarida qo'llaniladi va ularning ma'nosi kontekstga bog'liq holda o'zgaradi, bu esa affiksal gomoniya hodisasini keltirib chiqaradi. affikslarning morfologik tarkibi ba'zi affikslar bir nechta funksiyani bajarishi mumkin, ya'ni ularning morfologik tarkibi ularning sintaktik rolini belgilashda ham muhim ahamiyatga ega. masalan, "-lar" qo‘shimchasi ko‘plik va aniqlik ma'nolarini ifodalaydi. affikslarning morfologik tarkibini o'rganishda, ularning o'zaro bog'liqligi va birikish qoidalari, shuningdek, 10 ga yaqin turdagi qo‘shimchalarning semantik va grammatik vazifalarini tahlil qilish muhim ahamiyat kasb etadi. affikslarning diaxronik tahlili affikslarning diaxronik tahlili, 1000 yildan ortiq davom …

2 / 20

vlik nafaqat yangi so'zlar soniga, balki ularning leksik-semantik maydonidagi tarqalish darajasiga ham bog'liq; masalan, "-chi" affiksi 5 ta soha so'zlarini hosil qiladi. ba'zi affikslar yuqori produktivlikka ega bo'lib, grammatik jihatdan 10 dan ortiq turdagi so'zlarni hosil qilishi mumkin, boshqalari esa cheklangan miqdorda so'zlar yasashda qo'llaniladi. affikslarning sintaktik vazifalari affikslar, soʻzning boshqa soʻzlar bilan birikishida, ya’ni sintaktik funksiyasida, soʻzning grammatik xususiyatlarini (1-2 ta) oʻzgartirib, uning gapdagi rolini aniqlashtirishi mumkin. ba’zi affikslar, masalan, -chi, -da, -dan kabi, 2-3 xil sintaktik vazifani bajarishi mumkin, ya’ni ularning vazifasi kontekstga bogʻliq boʻladi. affiksal gomoniya ba’zi hollarda, affiksal gomoniya so‘zning grammatik vazifasini aniqlashda noaniqlik yuzaga keltirishi mumkin, bu esa 3 dan ortiq variantli tahlillarga olib kelishi mumkin. masalan, -chi qo‘shimchasi ish qiluvchini yoki predmetni bildirishi mumkin. affiksal gomoniyaning mavjudligi leksik birliklarning semantik va morfologik tahlilida muayyan qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi. masalan, 5 ta so‘zga qo‘llanilgan bitta qo‘shimcha 2 xil ma’noda ishlatilishi mumkin. soʻz yasaş affikslari ba'zi soʻz …

3 / 20

" dan) kabi 20 dan ortiq bunday affiks mavjud. affiksal polisemiya ba’zi qo‘shimchalarning polisemiyasi ularning tarixiy rivojlanishi bilan bog‘liq bo‘lib, vaqt o‘tishi bilan ma’nolarining kengayishi yoki torayishiga olib kelishi mumkin, bu esa 2 yoki undan ortiq ma’no variantlarini keltirib chiqaradi. affiksal polisemiya, bir morfema (qo‘shimcha)ning ikki yoki undan ortiq o‘zaro bog‘liq, lekin bir-biridan farq qiluvchi ma’nolarini ifodalashini bildiradi, masalan, "-chi" qo‘shimchasi 1) kasb-hunarni (o‘qituvchi), 2) shaxsni (qizaloqchi) ifodalaydi. affiksal sinonimiya ba'zi hollarda 2 ta qo‘shimcha, masalan, -lik va -chilik, o'zaro sinonim bo'lib, ularning grammatik funksiyalari va ma'nolari o'xshash, biroq nozik farqlar mavjud bo'lishi mumkin. qo‘shimchalarning sinonimligi so‘zlarning ma'noviy boyligini oshiradi va ularning stilistik imkoniyatlarini kengaytiradi, 3 tadan ortiq sinonim qo'shimchalar kam uchraydi. affikslarning semantik vazifalari affikslar, so'zning leksik ma'nosini 2-3 marta boyitadigan, ya'ni derivatsion va kompozitsion usullar bilan yangi ma'nolar hosil qilishga hissa qo'shadigan semantik vazifalarni bajarishi mumkin. ba'zi affikslar, masalan, "-lik", "-chi", "-gar" kabi qo'shimchalar, so'zning grammatik kategoriyasini (ot, …

4 / 20

affiksal morfologik xususiyatlar - Page 4

5 / 20

affiksal morfologik xususiyatlar - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "affiksal morfologik xususiyatlar"

powerpoint presentation shakl hosil qiluvchilar soʻz oʻzgaruvchilar affiksal omonimiya affiksal sinonimiya affiksal nematov nazir 1. soʻz yasalish qoʻshimchalari 2. qoʻshimchalarning omonimiyasi, sinonimiyasi va boshqalar 3. soʻz oʻzgartirish qoʻshimchalari reja: affiksal morfologik xususiyatlar affiksal morfologik xususiyatlarni o'rganishda 3 ta asosiy tipdagi affikslar – prefikslar, suffikslar va infikslarni ajratish muhim bo'lib, ularning har biri so'zning ma'nosi va grammatik vazifasini 2-3 xil usulda o'zgartirishi mumkin. ba'zi affikslar 5-6 ta turli so'z turkumlarida qo'llaniladi va ularning ma'nosi kontekstga bog'liq holda o'zgaradi, bu esa affiksal gomoniya hodisasini keltirib chiqaradi. affikslarning morfologik tarkibi ba'zi affikslar bir nechta funksiyani bajarishi mumkin, ya'ni ...

This file contains 20 pages in PPTX format (972.0 KB). To download "affiksal morfologik xususiyatlar", click the Telegram button on the left.

Tags: affiksal morfologik xususiyatlar PPTX 20 pages Free download Telegram