trofik tuzilish va ekologik piramidalar

PPTX 20 pages 1.7 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation trofik tuzilish va ekologik piramidalar umirzaqov umidjon umirzoq ogli 1. ekologik muvozanat va uning buzilishi 2. oziq-ovqat zanjiri tuzilishi 3. ekologik piramidalar reja: energiya o'tkazuvchanligi samaradorligi energiya o'tkazuvchanligi samaradorligi, produtsentlardan konsumentlarga va redutsentlarga o'tishda kamayib boradi, bu esa yuqori trofik darajalarda kamroq biomassa mavjudligini belgilaydi. har bir trofik darajadagi biomassaning miqdori, energiya o'tkazuvchanligi samaradorligini aks ettirib, ekologik piramidada ko'rsatiladi; masalan, 1000 kg o'simlik 100 kg o't o'ldiruvchi biomassasini hosil qiladi. birlamchi iste'molchilar birlamchi iste'molchilarning biomassasi, o'simliklarga nisbatan 10-100 baravar kam bo'lishi mumkin, bu energiya o'tkazilishining samaradorligini aks ettiradi. birlamchi iste'molchilar, o'rtacha 10% atrofida energiyani keyingi trofik darajaga o'tkazadi, qolgan 90% esa nafas olish yoki boshqa jarayonlarga sarflanadi. ishlab chiqaruvchilar fotosintez jarayonida, ishlab chiqaruvchilar quyosh energiyasining 1% dan kamrog'ini kimyoviy energiyaga aylantirib, o'zlarining organik moddalarini hosil qiladilar. ishlab chiqaruvchilar, ya'ni o'simliklar, yer yuzidagi umumiy biomassaning taxminan 99 foizini tashkil qiladi va butun oziq-ovqat zanjiri uchun energiya manbai hisoblanadi. ekologik …

2 / 20

lashda ishtirok etib, ekosistema muvozanatini saqlashga yordam beradi. yirtqich hayvonlarning soni o'lja hayvonlar sonidan ancha kam bo'ladi, bu piramida shaklidagi trophic tuzilmani aks ettiradi. masalan, 1000 ta o't o'simliklariga 100 ta o'txo'r va 10 ta yirtqich to'g'ri keladi. ikkinchi darajali iste'molchilar ikkinchi darajali iste'molchilarning biomassasi, odatda, birinchi darajali iste'molchilarga nisbatan 10 baravar kamroq bo'ladi, bu energiya o'tkazuvchanligining pastligi bilan bog'liq. ikkinchi darajali iste'molchilar, o'rtacha 10% birinchi darajali iste'molchilardan olingan energiyani o'zlashtiradi, qolgan 90% esa issiqlik va metabolik jarayonlarga sarflanadi. energiya piramidasi piramidani hosil qiluvchi har bir qavatdagi organizmlar soni, biomasi va energiya miqdori o'rtasida teskari bog'liqlik mavjud bo'lishi mumkin. masalan, 100 kg o'simlik 10 kg o'txo'rni, 1 kg yirtqichni boqa oladi. energiya piramidasi, oziq-ovqat zanjiri bo'ylab energiyaning pasayishini va har bir trofik darajadagi energiya yo'qotilishini aniq ko'rsatadi, bu esa ekologik muvozanatni tushunish uchun muhimdir. oziq-ovqat zanjiri va to'ri oziq-ovqat to'ri esa bir-biriga bog'langan bir nechta oziq-ovqat zanjirlaridan tashkil topib, ekotizimning …

3 / 20

ashqari qo’llanilishi tufayli, o’simliklarning 70% gacha qismi nobud bo’lishi mumkin, bu esa butun oziq-ovqat zanjiriga, ayniqsa, birlamchi iste’molchilar va ularga bog’liq turlar soniga salbiy ta’sir ko’rsatadi va piramida tuzilishini o’zgartiradi. ekologik piramidalarni buzilishi, masalan, birlamchi iste’molchilar sonining 90% ga kamayishi, oziq-ovqat zanjiri bo’ylab energiya o’tishiga va umumiy biomasa miqdoriga salbiy ta’sir ko’rsatishi mumkin. parazitlar va saprofitlar saprofitlar, o'lik organik moddalarni parchalab, 100 ga yaqin turdagi mikroorganizmlardan iborat bo'lib, ularning mineralizatsiyasi tuproq unumdorligini oshiradi. parazitlar va saprofitlarning faolligi, biogeokimyoviy sikllarning 50% dan ortig'ini ta'minlaydi, shu bilan birga, atrof-muhitning barqarorligiga hissa qo'shadi. biomagnifikatsiya va bioakkumulyatsiya biomagnifikatsiya yuqori trofik darajadagi organizmlarda toksinlar konsentratsiyasi 10 million martaga yoki undan ham ko'proqqa oshishiga olib kelishi mumkin. suv havzalarida simobning biomagnifikatsiyasi, 0,1 ppm dan 10 ppm gacha bo'lgan konsentratsiyada, yuqori darajadagi yirtqichlarda, masalan, baliqlarda, jiddiy zaharlanishga olib kelishi mumkin. uchlamchi iste'molchilar uchlamchi iste’molchilar, oziq-ovqat zanjiri bo‘yicha to‘rtinchi trofik darajaga tegishli bo‘lib, ularning biomassasi odatda past bo‘ladi …

4 / 20

arini o'rnatishga imkon beradi, bu esa bioxilma-xillikni baholashga yordam beradi. biomassa piramidasi biomassaning miqdori turli omillarga, jumladan, energiyaning o'tkazilish samaradorligi (odatda 10% atrofida), organizmlarning reproduktiv tezligi va o'lim darajasi kabi omillarga bog'liq. ba'zi suv ekosistemalarida biomassa piramidasi teskari boʻlishi mumkin, bu yerda fitoplankton biomassasi zooplankton biomassasidan ancha kam boʻladi, chunki fitoplanktonning tez koʻpayish sur'ati ularning kam biomassasini qoplaydi. ekologik muvozanat biomagnifikatsiya jarayoni ekologik muvozanatni buzadi, chunki zaharli moddalarning konsentratsiyasi oziq-ovqat zanjiri bo'yicha 1000 baravar ko'payishi mumkin. ekologik muvozanatning saqlanishi 10 ga yaqin turdagi o'simlik va 5 turdagi hayvonlarning o'zaro ta'siri orqali amalga oshiriladi, bu esa barqaror biomaning 90% ini tashkil qiladi. sonlar piramidasi sonlar piramidasi populyatsiyalar sonining o'zgarishini, masalan, 1000 ta o't o'simliklarining 100 ta qo'ng'iz, 10 ta qurbaqa va 1 ta ilonni boqishini ko'rsatib, oziq-ovqat zanjiri ichidagi nisbatlarni aks ettiradi. ba'zi ekotizimlarda sonlar piramidasi teskari bo'lishi mumkin, masalan, bitta katta daraxt (produtsent) minglab hashoratlar (birlamchi iste'molchilar)ni boqishi mumkin. bu …

5 / 20

trofik tuzilish va ekologik piramidalar - Page 5

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "trofik tuzilish va ekologik piramidalar"

powerpoint presentation trofik tuzilish va ekologik piramidalar umirzaqov umidjon umirzoq ogli 1. ekologik muvozanat va uning buzilishi 2. oziq-ovqat zanjiri tuzilishi 3. ekologik piramidalar reja: energiya o'tkazuvchanligi samaradorligi energiya o'tkazuvchanligi samaradorligi, produtsentlardan konsumentlarga va redutsentlarga o'tishda kamayib boradi, bu esa yuqori trofik darajalarda kamroq biomassa mavjudligini belgilaydi. har bir trofik darajadagi biomassaning miqdori, energiya o'tkazuvchanligi samaradorligini aks ettirib, ekologik piramidada ko'rsatiladi; masalan, 1000 kg o'simlik 100 kg o't o'ldiruvchi biomassasini hosil qiladi. birlamchi iste'molchilar birlamchi iste'molchilarning biomassasi, o'simliklarga nisbatan 10-100 baravar kam bo'lishi mumkin, bu energiya o'tkazilishining samar...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "trofik tuzilish va ekologik piramidalar", click the Telegram button on the left.

Tags: trofik tuzilish va ekologik pir… PPTX 20 pages Free download Telegram