kompyuter viruslari va ulardan himoyalanish

PPT 15 pages 201.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 201.5 KB

File type PPT

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

mavzu: fayllarni arxivlash mavzu: kompyuter viruslari va ulardan himoyalanish zarar keltiruvchi dastur bu shunday kompyuter dasturiki uning ishlashi natijasida kompyuterda saqlanayotgan ma’lumotlar buzilishi, o’g’irlanishi yoki boshqa zararli xolatlar yuzaga kelishi mumkin. bunday dasturlarga kompyuter viruslari, troyanlar, tarmoq chervlari va boshqalar kiradi. bularni xar birini aloxida ko’rib chiqamiz. kompyuter virusi nima? kompyuter virusi - bu o’lchami katta bo’lmagan, maxsus yozilgan dastur bo’lib, u o’zining nusxalarini yaratish (albatta aslidek bo’lishi shart emas) va ularni boshqa dasturlarga, kompyuterning tizim soxalariga, kompyuter tarmoqlariga joylashi mumkin. ichida virus bo’lgan dastur «zararlangan» deyiladi. bunday dasturni ishga tushirilganda boshqaruvni avval virus amalga oshiradi. virus boshqa dasturlarni topadi va zararlaydi, shuningdek qandaydir buzg’unchi harakatlarni bajaradi (masalan, diskdagi fayllarni va shu fayllar joylashgan jadvalni ishdan chiqaradi (buzadi) operativ xotirani bo’lar-bo’lmas «axlat» bilan to’ldiradi va h.k.). * virus o’zini yashirish maqsadida dasturni zararlantirish harakatlari har doim ham bajarilavermaydi. ular faqat muayyan sharoitda amalga oshadi. virus kerakli harakatlarni bajarib bo’lgandan so’ng, …

2 / 15

nmaydigan tizimlar yo’qdir. shaxsiy kompyuterlarga viruslar kirib ketishining asosiy yo’li bo’lib zararlangan disketalar xizmat qiladi. viruslar borgan sayin beshafqat va hech narsadan qo’rqmaydigan bo’lib borayapti, hatto eng yetuk viruslarga qarshi dasturlar ham ular bilan kurashishga bahzan ojizlik qilayaptilar. shunday viruslar mavjudki, ular energiyaga bog’liq bo’lmagan xotiraga yashirinib olib, tizimni tozalashda juda katta qiyinchiliklar tug’diradilar. hatto haqiqiy firma belgisiga ega bo’lgan, arxivlangan dastur ham virusdan holi ekanligiga hech kim kafillik bera olmaydi. viruslarni cd-rom disklarning shtampovka jarayonida ham o’rnashganlik hollari mavjuddir. viruslar ko’payishi shartli ravishda 5ta fazaga bo’linishi mumkin: kompyuterga kirib olish; virusning faollashishi; zararlash uchun ob’ektlarni qidirish; virus nusxalarini tayyorlash; virus nusxalarini joylash. xar bir fazani aloxida ta’riflaymiz. kompyuterga kirib olish. viruslar kompyuterga zararlangan fayllar yoki disklarning yuklanish sektori orqali kirib olishi mumkin. kirib olish vaqtida, chervlardan farqi shundaki, ular xech qanday noxushliklarni amalga oshirmaydi. virusning faollashishi. buning uchun zararlangan obhekt ishga tushishi kerak. bu fazada viruslar zarar yetkazishi mumkin …

3 / 15

i zararlanishi kerak bo’lgan obhektga joylash; obhektni virus nusxasiga almashtirish. almashtirilayotgan obhekt, qoidaga ko’ra nomi o’zgartiriladi. birinchi usul viruslarga xos, ikkinchisi esa ko’pincha troyan va chervlar tomonidan qo’llaniladi. kompyuter virusi qanday namoyon bo’ladi kompyuter zararlanganda, bir qancha g’aroyib hodi-salar yuz beradi: bahzi bir dasturlar ishlamaydi yoki yomon ishlay boshlaydi; ekranga boshqa xabarlar yoki belgilar chiqa boshlaydi; kompyuter ishlashi sekinlashadi; bahzi bir fayllar buziladi yoki ularning hajmi ortiqcha har xil yozuvlarni qo’shish hisobiga o’zgaradi, kattalashadi; tezkor xotiraning bo’sh joyi qisqaradi; tizimli disketadan dasturlarni yuklash qiyinlashadi yoki umuman yuklanmaydi va h.k. shuni ta’kidlash kerakki, dasturlar va hujjatlar matnlari, berilganlar bazasining axborot fayllari, jadvallar va boshqa shunga o’xshash fayllar zararlanmaydi. ular faqat buzilishi mumkin. yuklanish(boot) viruslari bahzida disketadan hech narsa ko’chirmasdan ham, undan qandaydir dasturni yuklamay turib virus bilan zararlanish mumkin. masalan, stone yoki mars kabi viruslar mavjudki, ular kompyuterni yoqishingiz bilan yoki qayta yuklanganingizda, ichida disketa qolib ketgan bo’lsa, zarar yetkazishi aniq. …

4 / 15

um buyruq qobiqlari muhitida bajariladi. avval bat – fayllari dos buyruqlari qobig’ida, xozirda vbs va js – skriptlari wsh (windows scri’ting host) buyruqlar qobig’ida. diskdagi faylli tizimini o’zgartiradigan viruslar odatda bunday viruslar dir deb ataladi. bu viruslar diskning biror-bir sohasida fayllarning oxiri sifatida yashirinadilar. ular ko’rsatgichlar boshini yozuv oxiriga olib o’tib qo’yadi va ndd (norton disk doctor) bilan tekshirganda diskning buzilganligi mahlum bo’ladi. ko’rinmas va o’zi differentsiallanuvchi viruslar stealth – viruslar doimo xotirada joylashgan xolda zararlangan faylga murojaatni tutib olib, undan o’sha zaxoti virus kodini o’chirib tashlab so’rovga javob tariqasida faylning dastlabki virussiz ko’rinishini uzatadi. shunday usulda bu viruslar o’zini kompyuterda borligini yashirishadi virus asosan ikkit qismdan iborat bo’lib, ularni biri virus ikkinchisi shifrlovchi deb ataladi. virusning xar bir nusxasi shifrlovchi, qandaydir kalit va shu kalit bilan shifrlangan virusdan tashkil topadi. o’zi differentsiallanuvchi viruslar esa, o’zini formasini takomillashtiradi. ko’p viruclar boshqalar uning ishlash mexanizmini sezib qolmasliklari uchun o’zining katta qismini …

5 / 15

: disketa o’qishda albatta virus borligiga tekshirish; axborot nusxalarini ko’chirish, shuningdek disklar va axborotni saqlash uchun ishlatiladigan umumiy qoidalardan foydalanish, disklarni jismoniy zararlanishdan, dasturlarni esa buzilishdan saqlash; axborotdan noqonuniy foydalanishning oldini olish uchun dasturlardan foydalanishni cheklash, xususan, dastur va mahlumotlarning viruslar tahsirida o’zgarishidan, noto’g’ri ishlayotgan dasturlar va foydalanuvchilarning noto’g’ri harakatlaridan himoya qilish; viruslar bilan zararlanish ehtimolini kamaytiruvchi chora-tadbirlar; viruslar bilan kurashuvchi maxsus dasturlardan foydalanish. viruslar bilan kurashuvchi ba’zi dasturlar (antiviruslar) antiviruslarni quyidagicha guruhlash mumkin: detektor va doktor-viruslar bilan zararlangan fayllar va zararlantiruvchi virus turini aniqlaydigan dasturlar (aids, doktor web, virus scan, nu vs, kasperskiy, norton). bu turdagi antiviruslar fayllarda viruslarning bayt kombinatsiyalari mavjudligini tekshirib, mos bo’lgan axborotni ekranga chiqarib beradi. bahzi detektor dasturlar viruslarning yangi turlariga moslasha oladi, buning uchun shu viruslarga mos bo’lgan baytlar kombinatsiyasini belgilab berish kerak. doktorning vazifasi zararlangan fayllar va disk sohalarini tekshirib, ularni dastlabki holatiga qaytarishdir. tiklanmagan fayllar, odatda, ishlatib bo’lmaydigan holga tushadi yoki yo’q …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter viruslari va ulardan himoyalanish"

mavzu: fayllarni arxivlash mavzu: kompyuter viruslari va ulardan himoyalanish zarar keltiruvchi dastur bu shunday kompyuter dasturiki uning ishlashi natijasida kompyuterda saqlanayotgan ma’lumotlar buzilishi, o’g’irlanishi yoki boshqa zararli xolatlar yuzaga kelishi mumkin. bunday dasturlarga kompyuter viruslari, troyanlar, tarmoq chervlari va boshqalar kiradi. bularni xar birini aloxida ko’rib chiqamiz. kompyuter virusi nima? kompyuter virusi - bu o’lchami katta bo’lmagan, maxsus yozilgan dastur bo’lib, u o’zining nusxalarini yaratish (albatta aslidek bo’lishi shart emas) va ularni boshqa dasturlarga, kompyuterning tizim soxalariga, kompyuter tarmoqlariga joylashi mumkin. ichida virus bo’lgan dastur «zararlangan» deyiladi. bunday dasturni ishga tushirilganda boshqaruvni avval virus amalga...

This file contains 15 pages in PPT format (201.5 KB). To download "kompyuter viruslari va ulardan himoyalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter viruslari va ulardan … PPT 15 pages Free download Telegram