islom dini tarixi va mohiyati

PDF 16 pages 249.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 249.5 KB

File type PDF

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

5-mavzu. islom dini tarixi va mohiyati reja: 1. islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi. 2. islom dini vujudga kelishining tarixiy-ijtimoiy sabablari. 3. arabiston yarim orolida islomgacha bo‘lgan e’tiqodlar. “johiliyya davri” tushunchasi. 4. islom dini ta’limoti. 5. markziy osiyoga islomning kirib kelishi. islomlashuv jarayonlari. tayanch tushunchalar: johiliya, islom, vahiy, tavhid, qurʼon, hadis, fiqh, aqida, hajar al-asvad, xalifa. islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi. islom (arabcha: — „boʻysunish“, „itoat etish“) — jahonda keng tarqalgan uch dindan (xristianlik va buddaviylik bilan bir qatorda) biri. islom diniga eʼtiqod qiluvchilar arabcha „muslim“ („sadoqatli“; koʻpligi „muslimun“) deb ataladi. „muslim“, „muslimun“ soʻzining boshqa xalqlar orasida oʻzgacha talaffuz etish natijasida bu dinga eʼtiqod qiluvchilar turli nom bilan ataladi, lekin bularning ichida hozir musulmon iborasi keng tarqalgan. jahonda dunyo aholisining 24,9%i, yaʼni 1,1–1,8 milliard kishi islomga eʼtiqod qiladi. musulmonlarning 2/3 qismidan koʻprogʻi osiyoda yashaydi va bu qitʼa aholisining 20%idan ortiqrogʻini tashkil etadi. qariyb 30% musulmonlar afrikaga toʻgʻri keladi (qitʼa …

2 / 16

ulmonlarning anchasi markaziy osiyo mamlakatlari, xitoy, tailand, efiopiya, tanzaniya, kiprda, yevropaning ayrim mamlakatlari (bosniya va gersegovina, albaniya, buyuk britaniya, gfr, fransiya va boshqa), amerika qitʼasi mamlakatlari (aqsh, kanada, argentina, braziliya, gayana, surinam, trinidad va tobago)da, avstraliyada, fiji orollarida yashaydi. islom dini vujudga kelishining tarixiy-ijtimoiy sabablari. arabiston yarim orolida islomgacha bo‘lgan e’tiqodlar. “johiliyya davri” tushunchasi. “johiliya” so’zi arab tilida bilimsizlik, nodonlik ma’nolarini beradi. islomdan avval arablar https://uz.wikipedia.org/wiki/arab_tili https://uz.wikipedia.org/wiki/dunyo https://uz.wikipedia.org/wiki/din https://uz.wikipedia.org/wiki/xristianlik https://uz.wikipedia.org/wiki/buddizm https://uz.wikipedia.org/wiki/e%e2%80%99tiqod https://uz.wikipedia.org/wiki/xalq https://uz.wikipedia.org/wiki/ibora https://uz.wikipedia.org/wiki/aholi https://uz.wikipedia.org/wiki/osiyo https://uz.wikipedia.org/wiki/afrika https://uz.wikipedia.org/wiki/kipr https://uz.wikipedia.org/wiki/livan https://uz.wikipedia.org/wiki/isroil https://uz.wikipedia.org/wiki/senegal https://uz.wikipedia.org/wiki/gambiya https://uz.wikipedia.org/wiki/niger https://uz.wikipedia.org/wiki/somali https://uz.wikipedia.org/wiki/afg%ca%bboniston https://uz.wikipedia.org/wiki/pokiston https://uz.wikipedia.org/wiki/bangladesh https://uz.wikipedia.org/wiki/indoneziya https://uz.wikipedia.org/wiki/gvineya https://uz.wikipedia.org/wiki/mali https://uz.wikipedia.org/wiki/chad https://uz.wikipedia.org/wiki/sudan https://uz.wikipedia.org/wiki/malayziya https://uz.wikipedia.org/wiki/nigeriya https://uz.wikipedia.org/wiki/gvineya-bisau https://uz.wikipedia.org/wiki/kamerun https://uz.wikipedia.org/wiki/burkina_faso https://uz.wikipedia.org/wiki/syerra-leone https://uz.wikipedia.org/wiki/indoneziya https://uz.wikipedia.org/wiki/hindiston https://uz.wikipedia.org/wiki/pokiston https://uz.wikipedia.org/wiki/bangladesh https://uz.wikiped

3 / 16

ia.org/wiki/markaziy_osiyo https://uz.wikipedia.org/wiki/xitoy https://uz.wikipedia.org/wiki/tailand https://uz.wikipedia.org/wiki/efiopiya https://uz.wikipedia.org/wiki/tanzaniya https://uz.wikipedia.org/wiki/yevropa https://uz.wikipedia.org/wiki/bosniya_va_gersegovina https://uz.wikipedia.org/wiki/albaniya https://uz.wikipedia.org/wiki/buyuk_britaniya https://uz.wikipedia.org/wiki/fransiya https://uz.wikipedia.org/wiki/amerika_(qit%ca%bca) https://uz.wikipedia.org/wiki/qit%ca%bca https://uz.wikipedia.org/wiki/amerika_qo%ca%bbshma_shtatlari https://uz.wikipedia.org/wiki/kanada https://uz.wikipedia.org/wiki/argentina https://uz.wikipedia.org/wiki/braziliya https://uz.wikipedia.org/wiki/gayana https://uz.wikipedia.org/wiki/surinam https://uz.wikipedia.org/wiki/avstraliya https://uz.wikipedia.org/wiki/fiji orasida “al-vasaniya” – ko’pxudolik hukm surib, ular yakkaxudolik e’tiqodidan bexabar bo’lganligi sababli bu davr “johiliya” deb atalgan. bundan tashqari xalq orasida norasida qizlarni tiriklayin ko’mish, mayxo’rlik va boshqa axloqiy buzuqliklar keng yoyilgan edi. ba’zi tadqiqotchilar johiliya davri yuz ellik-ikki yuz yil davom etgan degan fikrni bildiradilar. biroq ushbu davrning muddati manbalarda aniq belgilanmagan. arabistonda har xil xudolarning timsollari – sanamlar qachon paydo bo’lgani haqida muayyan tarixiy ma’lumotlar yo’q. ba’zi tarixchilarning xabar berishicha, arabistonga birinchi bo’lib sanam keltirib va unga ibodat qilishni boshlab bergan amr ibn luhay ismli shaxs bo’lgan. u shomga tijorat maqsadida tez-tez safar qilib turardi. shomda esa butparastlik, turli sanamlarga sig’inish odatlari ancha avval shakllangan edi. arabistonning turli yerlarida muayyan sanamlarning qarorgohi mavjud bo’lib, ular ziyoratgohlar sifatida ma’lum edi. makka arabistonning diniy markaziga aylangach, u yerdagi ka’ba sanamlar …

4 / 16

l-kalbiyning arab ko’pxudoligiga bag’ishlangan “kitob al-asnom” (“butlar kitobi”) asarida tilga olingan datlabki besh sanam (ayol xudo timsoli) vadd, suvo’, yog’us, yo’uq, nasr bo’lib, qur’onda ham zikr qilingan (“nuh” surasi, 22-23-oyatlar). qur’onda zikr qilingan eng qadimgi sanamlar jumlasiga lot, manot va uzzo ham kiradi. johiliya arablarining tasavvurida bu uchala sanam ham ayol xudolar bo’lgan. islomdan oldin arabistonning ko’p joylarida yahudiy jamoalari mavjud bo’lgani haqida ma’lumotlar bor. yahudiylar bilan birga arabiston yarim oroliga yahudiy dini ham kirib keldi. arabiston yahudiylari haqida, asosan, qur’on, hadis, tafsir, siyra va tarix kitoblari xabar beradi. bu mavzuga aniqlik kiritadigan hozirga qadar topilgan hujjatlarning eng qadimiysi yangi bobil podshohi nabonidga (mil. av. 555-539 y.) tegishli xronikadir. unda aytilishicha, miloddan avvalgi 552-542 yillar shimoliy arabistondagi teyma shahrini o’ziga poytaxt qilib olgan nabonid bu yerdagi shaharlarni o’zlashtirish maqsadida bobildan talaygina aholini ko’chirgan. ular orasida ko’pchilikni yahudiylar tashkil qilgan. ma’lumki, bundan oldinroq (mil. av. 586 y.) navuxodonosor ii quddusni zabt …

5 / 16

rug’ining boylari qo’l ostida yunonistonlik joriyalar ko’p bo’lgan. johiliya jamiyatida o’zlarining katta bobolari ibrohim alayhis-salom dinini saqlab qolgan bir jamoa kishilar “haniflar” deb atalgan. ular sanamlarga sig’inmas, balki yagona xudoga ibodat qilganlar. haniflar ochiqdan-ochiq butparastlarni tanqid qilardilar. bu tanqidlar, tabiiyki, zodagonlarga yoqmas edi. shuning uchun ham ular bir yerda muqim turmay, o’lka bo’ylab ko’chib yurishga va qalandarona hayot kechirishga majbur bo’ldilar. ushbu toifa kishilardan zayd ibn amr, varaqa ibn navfal, ubaydulloh ibn jahsh, usmon ibn huvayris, quss ibn sayidolarni keltirish mumkin. “islom” – (arab. bo’ysunish, itoat etish) – allohga til bilan imon keltirib, dil bilan tasdiqlash, uning ko’rsatmalariga bo’ysunishni anglatadi. muhammad payg’ambar hayoti. muhammad ibn abdulloh ibn abd al-muttalib arabiston tarixida “fil voqeasi” nomi bilan mashhur jangdan 50 kun keyin tavallud topgani haqida ilk islom manbalarida xabar beriladi. payg’ambarning tavallud sanasi milodiy 571 yilga to’g’ri keladi. otalari abdulloh o’z o’g’li muhammad tug’ilmasidan oldin savdo ishi bilan shomdan qaytayotib yasribda (hozirgi …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dini tarixi va mohiyati"

5-mavzu. islom dini tarixi va mohiyati reja: 1. islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi. 2. islom dini vujudga kelishining tarixiy-ijtimoiy sabablari. 3. arabiston yarim orolida islomgacha bo‘lgan e’tiqodlar. “johiliyya davri” tushunchasi. 4. islom dini ta’limoti. 5. markziy osiyoga islomning kirib kelishi. islomlashuv jarayonlari. tayanch tushunchalar: johiliya, islom, vahiy, tavhid, qurʼon, hadis, fiqh, aqida, hajar al-asvad, xalifa. islom dinining jahon dini sifatidagi maqomi. islom (arabcha: — „boʻysunish“, „itoat etish“) — jahonda keng tarqalgan uch dindan (xristianlik va buddaviylik bilan bir qatorda) biri. islom diniga eʼtiqod qiluvchilar arabcha „muslim“ („sadoqatli“; koʻpligi „muslimun“) deb ataladi. „muslim“, „muslimun“ soʻzining boshqa xalqlar orasida oʻzgacha talaffuz etish...

This file contains 16 pages in PDF format (249.5 KB). To download "islom dini tarixi va mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dini tarixi va mohiyati PDF 16 pages Free download Telegram