oltintepa yodgorligi

PPTX 21 pages 2.0 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

oltintepa yodgorligini o’rganilishi. oltintepa yodgorligini o’rganilishi. reja: 1.oltintepa yodgorligi tarixi. 2. yodgorlikni o’rganishga hissa qo’shgan olimlar. 3.oltintepa arxeologik topilmalari. 4. oltintepa aholisi . 5. oltintepa qadimgi yozuvlari. oltintepa yodgorligi tarixi. o’rta osiyoning janubidagi jez davri ilk shaharlaridan yana biri oltintepa hisoblanadi. yodgorlik meana qishlog’i yaqinida joylashgan. umumiy maydoni 60 ga, yodgorlik shimoli-sharqdan janubi-g’arb tomonga cho’zilib yotgan yirik tepalikdan iborat bo’lib, uning balandlik joyi 20 metrdan iborat. yodgorlik ko’pxonali uylardan iborat bo’lib, uylarning maydoni 50-70-100 m2 ni tashkil etadi. uylar to’rt burchakli xonalar va xo’jalik xonalaridan iborat. uylarning markazida yoki burchagida paxsadan o’choqlar yasalgan. oltintepadan xom g’ishtdan ishlangan zinali minora-ibodatxona topilgan. uning nomi zikkurat deb atalib, u ikki daryo oralig’i (mesopatamiya)da mavjud bo’lgan. oltietepa zikkurati yonida muqaddas olov saqlanadigan xonalar ham bo’lgan. oltintepada oltindan yasalgan buqa va bo’ri boshchalari shaklidagi xaykallar topilgan. xuddi shunday oltin va kumushdan qilingan buqa xaykallari ikkidaryo oralig’ida ham tarqalgan bo’lib, ular miloddan avvalgi 2-3 ming yillar …

2 / 21

di. unin tashqi atrofi 5 metr balandlikdagi monumental mudofaa devori bilan o’rab olingan. shuningdek, bu yodgorlikda ko’p xonali uylar qazib tekshirildi. olimlar fikricha, bunday uylarda katta patriarxal oila jamoalari yashagan. uylarning maydonlari keng, 50-70-100 m2 keladi. ular to’g’ri burchakli uy-joy va xo’jalik xonalaridan iboratdir. turar-joylarning markaziy yoki burchak qismida paxsadan o’choq qurilgan . m.e.masson boshchiligida maktab bolalari bilan uyushtirilgan ekskursiya muhim kashfiyotlardan biri – oltintepadan topilgan ibodatxona edi. bu inshoot paxsa va xom g’ishtdan ishlangan zinapoyali ibodatxona bo’lib, uning nomi zikkurat deb ataladi. aslida zikkuratlar ikkidaryo oralig’ida uruk davrida paydo bo’lgan. oltintepa inshooti katta to’rt zinapoyali inshootga o’xshaydi. uning poydevori 55 metr, balandligi 12 metrdan iborat. zikkuratning yonida bir necha xonalar ochilgan bo’lib, ular zikkurat xizmatkorlariga tegishli bo’lsa kerak. keng xonalarning birida muqaddas o’choq bo’lib, unda muqaddas olov yonib turgan. yana bir xonaning tagidan qabrlar topilgan. arxeologlar fikricha, qabrlarga zikkurat – ibodatxonasining xizmatkorlari dafn qilingan. namozgoh v bosqichida avvalgidek turli …

3 / 21

aroshligining madaniy ta’siridan dalolat beradi. oltintepada namozgoh v bosqichida ochilgan ibodatxona esa ilk shaharlarga xosdir. v.m.masson oltintepa v ning yuqori qatlamini o’rganib muhim xulosalarga keldi. shulardan oltintepa namozgoh v, ya’ni bronza davrining rivojlangan bosqichiga kelib, bu yerda ilk shahar madaniyatining shakllanganligi haqidagi xulosa edi. ilk shahar maydoni qator turar-joy mahallalariga bo’linib, ular mahallalararo tor ko’chalar bilan birlashtirilgan. bu ko’chalarning kengligi 1,5-2 metr. bundan tashqari shaharga kirish darvozalari va ulardan shahar markazidagi maydonga olib boruvchi magistral ko’chalar barpo qilinganligi ma’lum bo’ldi. magistral ko’chalarning kengligi esa 4-5 metr bo’lib, bularda g’ildirakli aravalar bemalol yurishi mumkin edi. shunday qilib, oltintepa qishlog’i eneolit (namozgoh i) va ilk bronza (namozgoh iv) davridan boshlab, mudofaa devori bilan o’rab olina boshlangan edi. shahar xususiyatlarini belgilovchi elementlarning oltintepada mavjudligi urbonik sivilizasiyaning yorqin namunasi hisoblanadi. qadimgi sopol idishlar. arxeologik qazilma oltindan yasalgan buqa va bo’ri kallasi. oltintepa aholisi v.m.masson oltintepa aholisini uch guruhga bo’ladi: birinchi guruh aholisi maydoni keng, …

4 / 21

uloti va ko’pincha uy hayvoni echki go’shti bilan ovqatlangan. bu erdagi kollektiv dafn mavzoleyi birinchi guruhnikidan kam farq qiladi. oltintepaning ikkinchi qatlami davrida yashagan aholi har holda o’ziga to’q shaharliklardan iborat bo’lib, balki suruv moliga va hosildor er bo’limiga ega bo’lganlar. ikkala guruh aholisiga taalluqli xilxonalardan topilgan buyumlar bir-biridan uncha farq qilmaydi. bu manzara hali bu vaqtda sinfiy jamiyat darajasiga xos mulkiy tabaqalanishning hamon ojizligidan dalolat beradi. uchinchi guruh aholi ko’p xonali uy massivlarida «hunarmandlar tepaligi»dan iborat bo’lib, umumiy oshxona va hovliga ega bo’lganlar. v.m.massonning kuzatishlariga qaraganda, uylarning rejalashtirilishi katta oilalardan iborat bo’lgan so’nggi eneolit davri an’analarini davomchisi jamoalaridan iborat edi. arxeologlarning yodgorlikni o’rganish jarayonlari oltintepa qadimiy yozuvlari mil. avv. iii minginchi yillikning oxiri va ii ming yillikning birinchi yarmida piktografik belgilar asosida hind sivilizasiyasining xarrapa yozuvi paydo bo’ldi. aynan shunday ayol ma’budalariga va idish sirtlariga chizilgan piktografik belgilar v.m.masson tomonidan oltintepada va a.a.asqarov tomonidan esa sopollitepada topilgan. bu arxeolog …

5 / 21

a qaytariladi. ba’zida esa bir xil belgilar haykalcha tanasi bo’ylab bir necha bor takrorlangan. shuningdek, har xil belgili haykalchalar ham uchratilgan. bu topilmalar v.m.masson tomonidan 6 ta guruhga bo’linib o’rganilgan bo’lib, bu belgilarning ba’zilari janubiy turkmanistonning eneolit davri sopol buyumlarida rangli gul sifatida qo’llanilganligi ham ma’lum. ammo ularning deyarli ko’pchiligi kelib chiqishi jihatidan protoshumer va protoelam yozuvlariga borib taqaladi. e’tiboringiz uchun raxmat! image1.jpg image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpg image14.png image15.jpg image16.jpg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oltintepa yodgorligi"

oltintepa yodgorligini o’rganilishi. oltintepa yodgorligini o’rganilishi. reja: 1.oltintepa yodgorligi tarixi. 2. yodgorlikni o’rganishga hissa qo’shgan olimlar. 3.oltintepa arxeologik topilmalari. 4. oltintepa aholisi . 5. oltintepa qadimgi yozuvlari. oltintepa yodgorligi tarixi. o’rta osiyoning janubidagi jez davri ilk shaharlaridan yana biri oltintepa hisoblanadi. yodgorlik meana qishlog’i yaqinida joylashgan. umumiy maydoni 60 ga, yodgorlik shimoli-sharqdan janubi-g’arb tomonga cho’zilib yotgan yirik tepalikdan iborat bo’lib, uning balandlik joyi 20 metrdan iborat. yodgorlik ko’pxonali uylardan iborat bo’lib, uylarning maydoni 50-70-100 m2 ni tashkil etadi. uylar to’rt burchakli xonalar va xo’jalik xonalaridan iborat. uylarning markazida yoki burchagida paxsadan o’choqlar yasalgan. olt...

This file contains 21 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "oltintepa yodgorligi", click the Telegram button on the left.

Tags: oltintepa yodgorligi PPTX 21 pages Free download Telegram