yerqurg'on yodgorligi haqida

DOCX 28 sahifa 5,7 MB Bepul yuklash

28 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 5,7 MB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 28

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 28

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi osiyo texnologiyalar universiteti ______________________________________ ______kurs _____ guruh talabasi _____________________________________ ning amaliyot hisoboti mavzu:______________________________________ bajardi: _______________ qabul qildi: _______________ qarshi – 20___ yerqo’rg’on yodgorligi o‘zbekiston respublikasi mustaqilligining qo‘lga kiritilishi tariximizni tubdan isloh qilish, mavjud birlamchi manbalarga tayangan holda holisona va haqqoniy, adolat hamda tarixiylik nuqtai nazaridan o‘rganish va o‘qitish imkonini berdi. yurtimiz fuqarolari o‘zbekistonning har qanday mafkuradan holi bo‘lgan hamda tahlillarga asoslangan haqqoniy tarixini o‘rganishi va undan saboq olishi davr taqozosiga aylandi. o‘zbekistonning davlat mustaqilligi xalqimizning uzoq yillar davomida olib borgan og‘ir va mashaqqatli kurashining qonuniy natijasidir. vatanimiz tarixi mustaqillik xalqimizga nihoyatda qimmatga tushganidan, bu yo‘lda katta qurbonlar berilganligidan guvohlik beradi. endilikda xalqimizning o‘z taqdiri o‘z qo‘lida, o‘z mamlakatining mustaqilligini mustahkamlash yo‘lida astoydil mehnat qilmoqda. o‘zbekiston fuqarolari, xususan, yoshlar qalbiga milliy g‘oyamizni singdirish, ularda mafkuraviy immunitetni shakllantirishda «o‘zbekiston tarixi» fanining o‘rni, imkoniyatlari katta. o‘zbekiston xalqining boy va qadimiy davlatchilik tajribasi bor. hozirgi o‘zbekiston …

2 / 28

iq holda sodir bo‘lgan voqealar rivojining ichki mantig’ini, sabablari va oqibatlarini, asrlar davomida to‘plangan amaliy tajriba va saboqlarni o‘rgatadi. o‘zbekiston hududi qadimdan sivilizatsiyalar chorrahasi bo‘lib, ko‘plab tarixiy va madaniy yodgorliklarga boydir. ushbu yodgorliklar orasida yerqo‘rgon yodgorligi alohida o‘rin egallaydi. u o‘zining qadimiyligi, tarixiy ahamiyati va arxeologik topilmalar bilan nafaqat o‘zbekiston, balki butun markaziy osiyo tarixida ham muhim manba hisoblanadi. unga olib borilgan arxeologik ekspeditsiyalar natijasida topilgan moddiy madaniyat yodgorliklari, qadimgi xalq hayoti, turmush tarzi, ijtimoiy tuzilmasi va iqtisodiy faoliyati haqida qimmatli ma’lumotlar beradi. tadqiqotning dolzarbligi shundaki, yerqo‘rgon yodgorligi orqali qadimgi shaharsozlik, madaniyat, iqtisodiyot va ijtimoiy hayotga oid muhim ma’lumotlarni olish mumkin. bugungi kunda tarixiy obidalarni saqlash, ularni ilmiy jihatdan o‘rganish, turizmga jalb qilish dolzarb masalalardan biridir. mazkur amaliyot ishning asosiy maqsadi – yerqo‘rgon yodgorligining tarixiy, arxeologik, me’moriy, madaniy va zamonaviy turistik salohiyatini kompleks ravishda o‘rganish, uni saqlash va asrash bo‘yicha takliflar ishlab chiqishdan iboratdir. tadqiqot davomida mavjud manbalar, ilgari olib …

3 / 28

olib ketgan qismlarini tiklash ishlari amalga oshirish orqali bu hududlar o‘zing ko‘hna tarixiga ega ekanligi aniqlandi. yerqo‘rgon yodgorligi haqida ilk ma’lumotlar qadimgi yozma manbalarda uchraydi. bu manbalarda qadimgi shaharlar va ularning ijtimoiy-siyosiy hayoti haqida batafsil to‘xtalib o‘tilgan. yerqoʻrgʻon — qadimiy shahar xarobasi (mil. av. 9—8-asrlar — mil. 6-asr). qarshi shahridan 10 km shimolda joylashgan. tarixiy manbalarda baxl, bolo, valaam, nashebolo deb tilga olingan. yerqo’rg’onda dastlab turkiston arxeologiya havaskorlari toʻgaragi aʼzolari (l. i. zimin, i. kastanye), keyinchalik arxeologlar a. i. terenojkin (1946), s. k. kabanov (1946—72 tanaffus bilan), ya. gʻulomov (1959—64), m. ye. masson (1963—64) tekshirishlar olib borgan. 1973-yildan oʻzbekiston fa arxeologiya institutining qashqadaryo ekspeditsiya qazish ishlari olib boradi. yerqo’rg’on xarobasi qalʼa va shahristondan iborat boʻlib, umumiy maydoni 150 ga, burjlar bilan mustahkamlangan 2 qator mudofaa devori bilan oʻralgan. ichki devori (balandligi 8 m gacha) beshburchak tarxli boʻlib, taxminan 40 ga maydonni oʻragan xandaq boʻlgan. unda qalʼa, saroy majmuasi, ibodatxona, kulollar …

4 / 28

nalaridir. eng yirik tepalik hukmdor saroyi ekani aniqlangan. shuningdek, qazuv ishlari davomida shahar butxonasi, maqbara, zardushtiylik dahmasi, hunarmandlar mahallalari topilgan. yerqo‘rg‘ondagi shahar taxminan vi asrning ikkinchi yarmida turk xoqonligi va sosoniylarning birlashgan kuchlari tomonidan eftalitlar davlatini yakson qilish paytida vayron qilingan. miloddan avvalgi birinchi ming yillikning o‘rtalarida shahar kengayib boradi. u 35 gektarlik maydonni egallaydi. taxminan miloddan avvalgi vi asrda qurilgan yangi mudofaa devorining balandligi 8 metr, poydevori 3 metr kenglikda bo‘lgan. u shaharni sak chavandozlaridan himoya qilgan. vaqt o‘tishi bilan u bir necha marta ta’mirlangan va kengaytirilgan, iv asrning o‘rtalariga kelib, uning qalinligi 20 metrga yetgan. miloddan avvalgi iii-ii asrlarda yerqo‘rg‘on o‘rnidagi shahar rivojlanib borgan, buni arxeologik topilmalar tasdiqlaydi. jumladan, sopol buyumlarning shakli o‘zgara boshlagan. bular nafis jomlar, ovqat solinadigan idishlar, laganlardir, ayni paytda bu davrda vohada koroplastika san’ati vujudga kela boshlaydi. bu davrdagi noyob terrakota rasmlar va bezaklar ellincha usulda yasalgan. qazilmalar mobaynida topilgan momaqaldiroq xudosi zevs tasviri …

5 / 28

ashqadaryo daryosi vodiydan vohaga kirib kelishida bir qancha irmoqlarga bo’linar va quruq deltani hosil qilar edi, deltadan oqib o‘tuvchi irmoq chap qirg‘og‘ining quyi qismida miloddan avvalgi viii-vii asrlarda tarqoq holdagi dehqonlarning istiqomat joylari, ya’ni qishloqlari paydo bo‘la boshladi. uning markaziy qismi himoya devori bilan o‘ralgan. shu yo‘l bilan qashqadaryo vohasining eng dastlabki poytaxt markazlari vujudga kelgan. bu qadimiy shaharning uy va binolari bog‘ va ekinzorlar bilan o‘ralgan edi. shimoliy delta irmog‘ida oqib keluvchi sug‘orish kanallari sug‘orish maqsadida janubiy-sharqiy tomonga qashqadaryoning asosiy oqimiga qaratilar edi. eramizdan oldingi 1 ming yillikning o‘rtalarida shahar tobora kengayib borgan. yerqo‘rg‘ondagi shahar ibodatxonasi xarobalaridagi qazishmalar ostida yana ikkita inshootlarning qoldiqlari shaharga stratigrafik shurfni qo‘llaganda aniqlandi. yuqori qatlam ellin davriga tegishli bo‘lib, pastki qatlam esa miloddan avvalgi 1 ming yillikning o`rtalariga tegishlidir. olimlar iii-iv asrda qurilgan ibodatxona shaharning qadimiyroq ibodatxona xarobalari ustida qad ko`targan bo‘lsa kerak, degan taxminga bordilar. bunga shu narsa dalolat beradiki, eng pastki inshootning …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 28 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"yerqurg'on yodgorligi haqida" haqida

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi osiyo texnologiyalar universiteti ______________________________________ ______kurs _____ guruh talabasi _____________________________________ ning amaliyot hisoboti mavzu:______________________________________ bajardi: _______________ qabul qildi: _______________ qarshi – 20___ yerqo’rg’on yodgorligi o‘zbekiston respublikasi mustaqilligining qo‘lga kiritilishi tariximizni tubdan isloh qilish, mavjud birlamchi manbalarga tayangan holda holisona va haqqoniy, adolat hamda tarixiylik nuqtai nazaridan o‘rganish va o‘qitish imkonini berdi. yurtimiz fuqarolari o‘zbekistonning har qanday mafkuradan holi bo‘lgan hamda tahlillarga asoslangan haqqoniy tarixini o‘rganishi va undan saboq olishi davr taqozosiga aylandi. o‘zbekistonni...

Bu fayl DOCX formatida 28 sahifadan iborat (5,7 MB). "yerqurg'on yodgorligi haqida"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: yerqurg'on yodgorligi haqida DOCX 28 sahifa Bepul yuklash Telegram