zardusht sepitoma

PPTX 16 pages 1.1 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

slayd 1 23/02 guruhi talabasi ernazarova gulshanning “dinshunoslik” fanidan tayyorlagan taqdimot ishi mavzu: zardushtiylikda tabiatning ulug’lanishi bundan qariyb 2600 yil muqaddam hozirgi markaziy osis hududida ulug’ tarixiy shaxs -- ilohietchi, faylasuf, shoir va tabiatshunos olim, jahon xalqlariga vatandoshimiz -zardusht sepitoma dunega kelgan yedi (miloddan avval-gi 589—512 yillar). diniy rivoyatlarcha, zardusht navruz kunlarining birida kohinlar boshchiligida muqaddas ichimlik bulgan «xaoma» taysrlashga kirishgan. yerta tong pal-lasida u daryodan suv olish uchun qirg’oqqa tushgan. suv olib bulgach, bir yula tahoratini yangilaetgan zar-dushtning kuziga qirg’oqda turgan porloq xilqat -«voxumana» kurinadi va uning sehrli nuriga yergasha-di. nihoyat, u yezgu va ulug xudo axuramazda huzuriga boradi. axuramazda uzining butun borliqni yaratgan xudo yekani haqidagi xabarni bildirish uchun odamlar ora-sidan zardushtni tanlaganini aytadi. (bu vaqtda zar-dusht 40 yoshga tulgan yedi). shu kundan boshlab zardusht axuramazda dinining payg’ambariga aylanadi. yendi u uz qavmlari orasida axuramzada dinini targib yeta boshlaydi. buning uchun u «gatlar» (xatlar) deb atalgan, qushiq qilib …

2 / 16

iyatini, hastini ana shu muqaddas ishga bag’ish-ladi, shu muqaddas maqsad yulidagi kurashda halok buldi. «avesto- zardushtiylik dinining muqaddas kitobi axuramazdaning rasmiy tus olishiga qadar uning zardusht orqali vahiy qilingan ilohiy xabarlari turon va yeron zamini xalqlari orasida asrlar davo-mida turli diniy marosimlar, duolar, madhlar, sura va oyatlar sifatida yig’ila boshlagan. bular zardusht-ning ulimidan keyin muqaddas kitobga tuplangan va bu kitob «avssto» dsb atalgan (urnatilgan, qat’iy qilib belgilangan qonun-qoidalar)1. «avesto» haqida buyuk olim abu rayhon beruniy-ning «o’tmish xalqlardan qolgan edgorliklar» nomli asarida szib qoldirilgan. jumladan, bu asardagi quyidagi fikrlar diqqatga sazovordir: «podshoh doro ibn doro xazinasida 12 ming qoramol terisiga tillo bilan bitilgan bir nusxasi bor yedi. iskandar (a.makedonskiy) otashxonalarni vayron qilib, ularda xizmat yetuvchilarni uldirgan vaqtda uni kuy-dirib yubordi. shuning uchun abistoning beshdan uchi yuqolib kstdi». binobarin, «avesto» a.maksdons-kiyning osiyoga qilgan harbiy yurishlariga qadar mavjud yedi. «avesto» a.makedonskiy hukmronligi t>tagach, miloddan avvalgi 25oyilda arshohiylar dav-rida yana tiklana boshlangan va yangi …

3 / 16

sto» to’la saqlanmagan. uning 21 kitobidan diniy marosimlar uchun yeng za-rur deb hisoblangan, odatda, asosan, diniy jamoa-larda ed olinadigan qismlarigina saqlangan, xo los. biz yuqorida «avestoshshg tiklangan kitoblari haqida qayd yetib o’tgan yedik. bu tiklangan (4 ta kitob) kitoblarning birinchisi «vadovdot» (devlar-ga qarshi qonun) deb ataladi. u 22 bob bulib, asosan zardusht bilan axuramazdaning savol-javoblari va muloqotlaridan iborat. ikkinchi kitob «yosin» deb ataladi va uning mazmunini asosan zardushtning xat-lari (nomalari) eki gatlari tashkil yetadi. u 72 «ha», ya’ni bashoratdan iboratdir. birinchi bashoratda ta-biat va halolliklar hukmdori, hamma narsani bila-digan va hamma narsaga qodir axuramazdaning vahiylari haqligiga iymon keltirishga doir duolar mavjuddir zardushtiylik ta’limoti bu dinning ta’limotiga ko’ra, xudo axuramazda «oliy ibtido»dir. u hamma mavjudotni yaratuvchi va boshqaruvchi oliy ruh. uning na xotini, na farzand-lari bor. axuramazdaning 6 nafar yeng yaqin erdamchisi bulgan. bular — vohu manah (yezgu fikr) poda va chorvani boshqargan; asha vahishta (yuksak haqikat) olovni boshqargan; xshatra varya …

4 / 16

a qilib^boraveradi. olam qarama-qarshilik kurashi asosida qurilgan. bu hol jismoniy narsalarda yorug’lik va zulmat; ti-rik tabiatda haet va o’lim; ma’naviy olamda yezgulik va yovuzlik; ijtimoiy haetda yesa adolatli qonunlar bilan qonunsizliklar urtasidagi kurashlarda uz ifodasini topgan, din yezgulikni qaror toptirish ruhi bilan evuz-lik urtasidagi kurashga asoslanadi. axuramazda yezgu-likni vujudga keltiraveradi, yovuzlik ruhi bulgan ax-riman yesa unga qarshi kurashib odamlarni emon ishlar-ga boshlayveradi. yezgulik va evuzlik urtasidagi doimiy kurashda oraliq yul yo’q, shuning uchun har bir odam bu kurash-ning u eki bu tomonida ishtirok yetishga majbur. shuning uchun dindorliqda iymon-ye’tiqod barkamollik nishonasi sifatida muhim urin tutadi, u odamlarga yezgulikni yovuzlikdan farqyaash imkonini beradi. iymon-ye’tiqodli odam albagga yezgulik tarafida tu-radi. sut religii zardushtiylik iymoni 3 tayanchga — fikrlar sof-ligaga; suzning sobitligiga; amaldorlarning inso-niyligiga — asoslanadi. odamlar uz istaklarida xolis bulishlari; bir-birlari bilan murosa qilib yashashlari; qonunsiz ishlardan uzlarini tiyishlari lozim. bergan suzning ustidan chiqish, unga sodiq qolish, savdo-sotiqda shartnomalariga qat’iy rioya qilish, …

5 / 16

agan. iyim odamlarni, hay-von va qushlarni parvarishlagan, er yuzida qizil shu’lali olovni kupaytirgan va 900 yil umr kurgan. axuramazda iyimga oltin nayza bilan oltin qamchi sovg’a qilgan. er odamlar yashashi uchun torlik qilib qolganida, iyim nayzani erga suqib, xudodan uni ksngaytirishni suragan va bunga yerishgan. axuramazda iyimga muzlik davri kelayotganining xabariri bergan va bu ofatning oldini olishni aytgan. iyrm maxsus uy qurib, hamma hayvon va usimliklarning yeng yaxshi: zoti hamda navidan bir juftdan saqlab qolgan. foydalanilgan adabiyotlar: 1.karimov i.a. tarixiy xotirasiz kelajak yo`q. t., sharq, 1998. 2.sulaymonova f. sharq va g`arb.—toshkent. fan, 1997. 3.avesto. o`zbekcha tarjima (asqar mahkam tarj.) t.:2001. 4. "avesto"dan (tarj. m. isoqov) o`zbek tili va adabiyoti jurnali, 1999. №2- 5.abu rayhon beruniy. al-osorul-boqiya an-al qarunul-holiya.t.: 1969 6.h. homidov. "avesto" fayzlari. – t.: 2001 7.n.rahmonov. "avesto"ning paydo bo`lishi. "o`zbekiston ovozi" 2001, 26. 8. n. rahmonov. "avesto": zamin, vatan demakdir. - "o`zbekiston ovozi" 2001, 25 sentabr. 9. www.e-tarix.uz 10. …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zardusht sepitoma"

slayd 1 23/02 guruhi talabasi ernazarova gulshanning “dinshunoslik” fanidan tayyorlagan taqdimot ishi mavzu: zardushtiylikda tabiatning ulug’lanishi bundan qariyb 2600 yil muqaddam hozirgi markaziy osis hududida ulug’ tarixiy shaxs -- ilohietchi, faylasuf, shoir va tabiatshunos olim, jahon xalqlariga vatandoshimiz -zardusht sepitoma dunega kelgan yedi (miloddan avval-gi 589—512 yillar). diniy rivoyatlarcha, zardusht navruz kunlarining birida kohinlar boshchiligida muqaddas ichimlik bulgan «xaoma» taysrlashga kirishgan. yerta tong pal-lasida u daryodan suv olish uchun qirg’oqqa tushgan. suv olib bulgach, bir yula tahoratini yangilaetgan zar-dushtning kuziga qirg’oqda turgan porloq xilqat -«voxumana» kurinadi va uning sehrli nuriga yergasha-di. nihoyat, u yezgu va ulug xudo axuramazda huzuri...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "zardusht sepitoma", click the Telegram button on the left.

Tags: zardusht sepitoma PPTX 16 pages Free download Telegram