iste’mol va jamg’arish

DOCX 14 pages 90.9 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 90.9 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: jamg’rish va iste’mol. reja: 1. iste’mol va jamg’arish, ularning grafiklari 2. iste’mol va jamg’arish funksiyalari 3. iste’mol va jamg’arishga o’rtacha hamda chegaralangan moyillik 4. investitsiyalarning mohiyati, grafigi va funktsiyasi. uy xo’jaliklarining iste’mol xarajatlari (bundan buyon iste’mol deb yuritiladi), yalpi talab, yoki yaimning yakuniy iste’molga ko’ra tarkibida eng katta ulushga ega bo’lgan komponentdir. shu tufayli ham iste’mol xarajatlariga ta’sir etuvchi omillarni, uning o’zgarish qonuniyatlarini o’rganish muhim ahamiyatga ega. uy xo’jaliklari tasarrufidagi daromadning iste’mol qilinmasdan qolgan qismi ularning jamg’armalarini tashkil etadi. klassik maktab vakillari jamg’arish hajmi foz stavkasining funktsiyasi de qarashsa j.m. keyns uy xo’jaliklarining iste’mol xarajatlari va jamg’arishlari hajmini belgilovchi asosiy omil ularning ishlab chiqarishda ishtirok etishdan olingan daromadlari deb hisoblaydi. yanada aniqlik kiritsakiste’sol va jamg’arish o’ajmini belgilovchi asosiy omil uy xo’jaliklarining ishlab topgan daromadlari, olgan transfert to’lovlari va to’lagan soliqlari bilan belgilanadigan tasarrufidagi daromadi (di – dispocable income, yoki yd ) ko’rsatkichidir. makroiqtisodiy nazariyada iste’mol va jamg’armalar, milliy daromad …

2 / 14

6 7 370 390 410 430 450 470 490 375 390 405 420 435 450 465 -5 0 5 20 15 20 25 tasarrufidagi daromad hajmi 370 shartli birlikka (sh.k.) teng bo’lganda uy xo’jaliklari iste’moli 375 sh.b.ka teng, ya’ni tasarrufidagi daromaddan 5 sh.b.ka ko’p bo’ladi. ya’ni uy xo’jaliklari 5 sh.b.ka teng miqdorda qarz hisobiga yoki o’tgan yillarda to’plangan jamg’armalar hisobiga iste’mol xarajatlari qiladilar. uy xo’jaliklari tasarrufidagi daromadlar 390 sh.b.ka teng bo’lganda, uning miqdori iste’mol miqdori bilan tenglashadi. bu miqdor bo’sag’aviy daromad deb yuritiladi. 6-jadval ma’lumotlari asosida iste’mol grafigini chizamiz. iste’mol grafigi ikki to’g’ri chiziq ko’rinishida berilgan. bissektrisa ko’rinishidagi yd=c to’g’ri chizig’ining har bir nuqtasida iste’mol va tasarrufidagi daromad hajmlari teng bo’ladi. haqiqiy iste’mol (s) grafigi haqiqiy iste’mol va daromad teng bo’lgan nuqtada (α) bissektrisa bilan kesishadi. bo’sag’aviy nuqtadan quyida haqiqiy iste’mol daromaddan oshiq. bu vaziyat insonlarning qarz hisobiga hayot kechirishini bildiradi. α – nuqtada yuqorida haqiqiy iste’mol daromaddan kam hamda …

3 / 14

bilan uning miqdori ham oshib boradi. 2. iste’mol va jamg’arish funksiyalari bobning birinchi savolida keltirilgan gepotetik ma’lumotlar va grafiklarga tayanib iste’mol funktsiyasini yozamiz: c = a + b x yd , bu erda: a – avtonom xarajatlar; yd – tasarrufidagi daromad (yd =y-t), bu erda: t – soliqlar; b – iste’mol hajmining tasarrufidagi daromadga bog’liqligini ifodalovchi koeffitsient, boshqacha aytganda iste’molga chegaralangan moyillik. δs b = --------- x 100 δ yd demak, iste’mol hajmi avtonom iste’molga, tasarrufidagi daromad hajmiga va iste’mol hajmining tasarrufidagi daromad o’zgarishiga ta’sirchanligiga bog’liq. jamg’arish grafigini ham iste’mol grafigiga o’xshab algebraik ifodalash mumkin, ya’ni jamg’arish funktsiyasi quyidagi ko’rinishga ega: s = -a + (1 -b) x yd iste’mol va jamg’arish hajmiga tasarrufidagi daromad dinamikasidan tashqari quyidagi omillar, to’g’rirog’i bu omillardagi o’zgarishlar ham ta’sir ko’rsatadi: 1. uy xo’jaliklari daromadlari. 2. uy xo’jaliklarida to’plangan mulk hajmi. 3. narxlar darajasi. 4. iqtisodiy kutish. 5. iste’molchilar qarzlari hajmi. 6. soliqqa tortish hajmi. …

4 / 14

ni anglab olishimiz lozim. iste’molga o’rtacha moyillik deganda tasarrufidagi daromaddagi iste’mol xarajatlarining ulushi tushuniladi, ya’ni: s apc = ------------- x 100 yd bunda: apc – (average propensity to consume) iste’molga o’rtacha moyillik. tasarrufidagi daromaddagi jamg’arish ulushini jamg’arishga o’rtacha moyillik deb ataladi, ya’ni: s aps = --------------- x 100 yd bunda: aps ((average propensity to saving) – jamg’armaga o’rtacha moyillik. misol uchun, tasarrufidagi daromad darajasi 410 va 530 shartli birlikka va iste’mol darajalari 405 va 495 shartli birlikka teng bo’lgan holatlar uchun iste’molga o’rtacha moyillikni hisoblaymiz, ya’ni: ars =(405 / 410) x 100 = 98, 78% yoki 0,98; ars = (495 / 530) x 100 = 93,39% yoki 0,93 ga teng. demak, bu misollardan ko’rinib turibdiki, tasarrufidagi daromadlar miqdori ko’payib borishi bilan uning tarkibidagi iste’mol ulushi kamayib va aksincha jamg’arma ulushi ko’payib boradi. bu holatni keynsning “asosiy psixologik qonun”i bilan izohlash mumkin. “mavjudligiga nafaqat aprior tasavvurlarga ko’ra, bizning inson tabiatini bilishimizdan …

5 / 14

erda: mpc (marginal propensity to consume) – iste’molga chekli moyillik. yuqorida keltirilgan 4-jadval ma’lumotlariga ko’ra ixtiyordagi daromad 410 sh.b.dan 430 sh.b.kacha oshgan holatda mrsni hisoblaymiz. δ s =420 - 405 =15; δ yd =430 - 410 = 20; mrs = (15/20) 100=75%; bu shuni bildiradiki, daromad 100 % ga (yoki bir birlikka) o’zgarganda iste’mol 75 % (yoki 0,75)ga o’zgaradi. jamg’arishdagi o’zgarishning ixtiyordagi daromad o’zgarishdagi ulushi jamg’arishga chegaralangan moyillik deyiladi. δ s mrs = ------------x100 δ yd bu erda: mps (marginal propensity to saving) – jamg’arishga chekli moyillik. yuqorida keltirilgan misolda: δ yd = 430 - 410 = 20 δ s = 10 - 5 = 5 mr s = (5/20) 100 = 25%; shunday qilib, iste’molga chekli moyillik 0,75 ni tashkil etgan bo’lsa, jamg’armaga chekli moyillik 0,25 ni tashkil etadi. daromadning o’sgan qismi yoki iste’molga, yoki jamg’armaga sarflanadi. shu sababga ko’ra iste’mol va jamg’arishga o’rtacha moyillik ko’rsatkichlari yig’indisi 100%ga yoki …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iste’mol va jamg’arish"

mavzu: jamg’rish va iste’mol. reja: 1. iste’mol va jamg’arish, ularning grafiklari 2. iste’mol va jamg’arish funksiyalari 3. iste’mol va jamg’arishga o’rtacha hamda chegaralangan moyillik 4. investitsiyalarning mohiyati, grafigi va funktsiyasi. uy xo’jaliklarining iste’mol xarajatlari (bundan buyon iste’mol deb yuritiladi), yalpi talab, yoki yaimning yakuniy iste’molga ko’ra tarkibida eng katta ulushga ega bo’lgan komponentdir. shu tufayli ham iste’mol xarajatlariga ta’sir etuvchi omillarni, uning o’zgarish qonuniyatlarini o’rganish muhim ahamiyatga ega. uy xo’jaliklari tasarrufidagi daromadning iste’mol qilinmasdan qolgan qismi ularning jamg’armalarini tashkil etadi. klassik maktab vakillari jamg’arish hajmi foz stavkasining funktsiyasi de qarashsa j.m. keyns uy xo’jaliklarining iste’mol ...

This file contains 14 pages in DOCX format (90.9 KB). To download "iste’mol va jamg’arish", click the Telegram button on the left.

Tags: iste’mol va jamg’arish DOCX 14 pages Free download Telegram