investitsiyalarning turli mezonlari

PDF 10 pages 346.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 346.3 KB

File type PDF

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: investitsiyalarning turli mezonlari reja: 1. investitsiya tushunchasi, uning mazmuni va iqtisodiy mohiyati 2. investitsion faoliyat va uni tashkil etish asoslari 3. investitsiya munosabatlarining davlat tomonidan tartibga solinishi 1. investitsiya tushunchasi, uning mazmuni va iqtisodiy mohiyati o‘zbekiston respublikasida investitsiya xususida qonuniy hujjatlar 1991- yildan boshlab qabul qilingan bo‘lib, ular o‘tgan vaqt ichida ancha takomillashtirildi. o‘zbekiston respublikasining «investitsiya to‘g‘risida»gi qonunida ko‘rsatilishicha, «investitsiya bu – iqtisodiy samara (foyda, daromad) olish yoki ijobiy ijtimoiy natijaga erishish uchun sarflanadigan pul mablag‘lari, banklarga qo‘yilgan omonatlar, paylar, qimmatli qog‘ozlar (aksiya, obligatsiyalar), texnologiyalar, mashinalar asbob-uskunalar, litsenziyalar va samara beradigan boshqa har qanday boyliklardir»1. bu iqtisodiy ta’rif investitsiyaning bozor iqtisodiyoti sharoitiga mos kelishini to‘laligicha tasdiqlaydi. jumladan, unda, birinchidan, investitsiyaning o‘ziga va investitsiya faoliyatining obyektlariga keng ta’rif berilgan. ikkinchidan, investitsiyaning bevosita iqtisodiy va ijtimoiy samara olishga muqarrar bog‘liqligi ta’kidlab o‘tilgan. demak, investitsiyaga bozor munosabatlaridan kelib chiqib berilgan ta’rifning o‘zidayoq investitsiya jarayonning hajmi, asosiy bosqichlari, ya’ni jamg‘armalar (resurslar), qo‘yilma mablag‘lar …

2 / 10

bildiradi. ko‘pgina hollarda «investitsiya» tushunchasi iqtisodiy va boshqa faoliyat obyektlariga kiritiladigan moddiy va nomoddiy ne’matlar hamda ularga doir huquqlar tarzida ta’riflanadi. investitsiya deyilganda barcha turdagi milliy va intelektual boyliklar tushunilib, ular tadbirkorlik faoliyati obyektlariga yo‘naltirilib, daromad keltirishi yoki biror-bir ijobiy samaraga 1 o‘zbekiston respublikasining «chet el investitsiyalari to‘g‘risida»gi qonuni, 30.04.1998-y. erishishi zarur. investitsiya kiritishdan asosiy maqsad daromad olish va ijobiy ijtimoiy samaraga erishishdir. investitsiya kiritishda, avvalo: – investitsiya faoliyati subyektlarining mustaqilligi va tashabbus- korligining ta’minlanishi; – kiritilayotgan moddiy ne’matlarga investitsiya maqomini berish (fuqarolar o‘z ehtiyojlarini qondirish uchun sotib olgan buyumlari investitsiya bo‘la olmaydi); – qonun bilan belgilangan investitsiya faoliyatini amalga oshirish imkoniyati yaratilishi zarur. investitsiya tushunchasiga yangi kapitalni barpo etish uchun sarflangan xarajat sifatida ham ta’rif berish o‘rinli. investitsiyalar yangi korxonalar qurilishiga, mashina va asbob-uskunalar sotib olishga, ya’ni yangi kapitalni barpo etishga ketgan xarajatlardir. investitsiya tushunchasining mazmunini to‘liq ochib berish uchun unga berilgan ta’riflarni keltirish joiz. investitsiyalar – bu hali …

3 / 10

rajatning miqdori ikki omilga bog‘liq: birinchisi – sof foydaning kutilayotgan me’yori, qaysiki uni tadbirkorlar investitsiyaga ketgan xarajatlaridan olishni mo‘ljallaydi; ikkinchisi – foiz stavkasi. agarda, kutilayotgan foyda me’yori foiz stavkasidan yuqori bo‘lsa, investitsiyalash foydali va aksincha, foiz stavkasi kutilayotgan foyda me’yoridan yuqori bo‘lsa, investitsiyalash foydali bo‘lmay qoladi. investitsiya xarajatlari foyda keltirishini aniqlashda nominal foiz stavkasi emas, balki real foiz stavkasi hisobga olinadi. real foiz stavkasi narxlar darajasining o‘zgarishini aks ettirib, nominal stavkadan inflyatsiya darajasining ayirmasi ko‘rinishida aniqlanadi. masalan, nominal foiz stavkasi 16 % ga teng bo‘lsa, inflatsiya darajasi yiliga 12 %ni tashkil etsa, unda real foiz stavkasi 4 % (16–12 %)ni tashkil etadi. agar bu miqdor kutilayotgan sof foyda me’yoridan past bo‘lsa, investitsiya xarajatlari o‘sib boradi. investitsiya talabining egri chizig‘i istalgan investitsiya hajmi (i) va real foiz stavkasi miqdori (r) o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘rnatadi. real foiz stavkasi, ya’ni pul kapitalini qarzga olish narxi qanchalik yuqori bo‘lsa, investitsiyalashni xohlovchilar shuncha kam bo‘ladi va, …

4 / 10

lajakda milliy ishlab chiqarish hajmining pasayishini bildiradi. foiz stavkasi i r investitsiya funksiyasining grafigi investitsiya hajmi investitsiyalashda aylanma kapitalga ustuvorlik berilishini faqat kapitalning tarkibiy tuzilishi bilan tushuntirish yetarli emas. gap shundaki, dastlabki kapital jamg‘arish davrida pulni tez to‘plash uchun uning kapital aylanishi tez sohalarga joylashtirilishi yuz beradi, chunki bunda yuqori foyda me’yori yuzaga keladi. foyda me’yori yuqori joyda esa, uni kapitallashtirish imkoni katta bo‘ladi. bu omil ham xususiy sektorda pulni aylanma kapitaliga aylantirish uchun rag‘bat yaratadi. bozor talablariga binoan tejamli xo‘ja lik yurita bilmaslik tannarxning ortishiga olib keladi, bu narx o‘zgarmagan sharoitda ham zararga olib keladi. bu albatta, investitsiyalarni o‘z mablag‘i hisobidan ta’minlash imkonini cheklab qo‘yadi. 2. investitsion faoliyat va uni tashkil etish asoslari investitsiyalar iqtisodiy va boshqa faoliyat obyektlariga kiritiladigan moddiy va nomoddiy ne’matlar hamda ularga doir huquqlar hisoblansa, investitsiya faoliyati subyektlarining investitsiyalarni amalga oshirish bilan bog‘liq harakatlari majmuyi investitsiya faoliyati deb yuritiladi. investitsiya faoliyati tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirishning …

5 / 10

zifasi investorning buyurtmalarini bajaruvchi sifatida investitsiya faoliyatini ta’minlash hisoblanadi. xorijiy davlatlar, xalqaro tashkilotlar va chet ellik yuridik shaxslar hamda fuqarolar, shuningdek, fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar va o‘zbekiston respublikasining chet elda doimiy yashovchi fuqarolari investorlar buyurtmachi (mablag‘ kirituvchi), kreditor, sotib oluvchi bo‘lishlari, shuningdek, investitsiya faoliyati ishtirokchisi vazifasini bajaruvchi ham bo‘lishlari mumkin. investitsiya faoliyatini amalga oshiruvchilar (investorlar) quyidagi belgilari bo‘yicha tasniflanadi. 1. joriy faoliyatning yo‘nalishlari bo‘yicha institutsional va individual investorlar. institutsional investorlar rolida sanoat, savdo, transport, aloqa va boshqa sohalardagi aksiyadorlik jamiyatlari namoyon bo‘lsalar, individual investorlar rolida fuqarolar namoyon bo‘ladilar. 2. investitsiyalash maqsadlari bo‘yicha strategik va bevosita investorlar. ular o‘z oldilariga kompaniyalarni boshqarish huquqini olishni maqsad qilib qo‘yadilar. buni ular boshqa kompaniyalar aksiyalarining nazorat paketini sotib olish yoki ularning ustav kapitalining katta qismini egallash orqali amalga oshiradilar. 3. rezidentlikka tegishliligi bo‘yicha investorlar milliy va xorijiy investorlarga ajratiladi. 3. investitsiya munosabatlarining davlat tomonidan tartibga solinishi investitsiya munosabatlarining davlat tomonidan tartibga solinishi huquqiy sharoitlar yaratish, …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "investitsiyalarning turli mezonlari"

mavzu: investitsiyalarning turli mezonlari reja: 1. investitsiya tushunchasi, uning mazmuni va iqtisodiy mohiyati 2. investitsion faoliyat va uni tashkil etish asoslari 3. investitsiya munosabatlarining davlat tomonidan tartibga solinishi 1. investitsiya tushunchasi, uning mazmuni va iqtisodiy mohiyati o‘zbekiston respublikasida investitsiya xususida qonuniy hujjatlar 1991- yildan boshlab qabul qilingan bo‘lib, ular o‘tgan vaqt ichida ancha takomillashtirildi. o‘zbekiston respublikasining «investitsiya to‘g‘risida»gi qonunida ko‘rsatilishicha, «investitsiya bu – iqtisodiy samara (foyda, daromad) olish yoki ijobiy ijtimoiy natijaga erishish uchun sarflanadigan pul mablag‘lari, banklarga qo‘yilgan omonatlar, paylar, qimmatli qog‘ozlar (aksiya, obligatsiyalar), texnologiyalar, mashinalar asbo...

This file contains 10 pages in PDF format (346.3 KB). To download "investitsiyalarning turli mezonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: investitsiyalarning turli mezon… PDF 10 pages Free download Telegram