d.i.mendeleyevning elementlar davriy qonuni va kimyoviy elementlar davriy sistemasi

PPTX 689.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1440237815_61396.pptx /docprops/thumbnail.jpeg d.i.mendeleyevning elementlar davriy qonuni va kimyoviy elementlar davriy sistemasi d.i.mendeleyevning elementlar davriy qonuni va kimyoviy elementlar davriy sistemasi www.arxiv.uz www.arxiv.uz xviii asr oxirida 25 ta element ma'lum bo'lib, xix asrning birinchi choragida yana 19 element kashf kilindi. elementlar kashf kilinishi bilan ularning atom og'irliklari, fizikaviy va kimyoviy xossalari urganib borildi. bu tekshirishlar natijasida ba'zi elementlarning avvaldan ma'lum bo'lgan tabiiy gruppalari (masalan, ishkoriy metallar, ishkoriy yer metallar, galogenlar) ga o'xshash elementlar gruppalari aniqlana bordi. elementlar va ularning birikmalari xaqidagi ma'lumotlar kimyogarlar oldiga barcha elementlarni gruppalarga ajratish vazifasini kuydi. 1789 yilda a.lavuazye kimyoviy elementlarning birinchi klassifikasiyasini yaratdi. u barcha oddiy moddalarni 4 gruppaga (metallmaslar, metallar, kislota radikallari va "yerlar", ya'ni "oksidlar") ajratdi. 1812 yilda berselius barcha elementlarni metallar va metallmaslarga ajratdi. bu klassifikasiya dagal va noaniq edi, lekin shunga karamasdan xaligacha uz kuchini yukotmay kelmokda. 1829 yilda debereyner uchta-uchta elementdan iborat o'xshash elementlarning gruppalarini tuzdi va ularni "triadalar" deb atadi. …

avalar qonunini kashf etdi. u elementlarni ularning atom og'irliklari ortib borish tartibida bir qatorga joylashtirganda, xar qaysi sakkizinchi element uz xossalari bilan birinchi elementga o'xshash bo'lishini kurdi. bu tartib muzika notasidagi gammalar kabi takrorlandi. nemis olimi lotar meyer 1864 yilda uz sistemasini ishlab chikdi. u 27 ta elementni valentliklariga qarab olti gruppaga bo'ldi. u uz asarini "atom og'irliklarning son bilan ifodalanadigan kiymatlarida biror qonuniyat borligiga shubxa bo'lishi mumkin emas" degan ibora bilan tugatdi. meyer o'zining ikkinchi makolasida (uning makolasi mendeleyev makolasidan keyin nashr kilingan edi) elementlarning solishtirma xajmlari davriy ravishda uzgarishini (ya'ni bir necha elementdan keyin kaytarilishini) kashf etdi. www.arxiv.uz bu kashfiyot katta axamiyatga ega bo'ldi,lekin davriy qonunni ta'riflash uchun yetarli emas edi. d.i.mendeleyevdan oldin olib borilgan ishlarning xech birida kimyoviy elementlar orasida o'zaro uzviy bog'lanish borligi topilmadi. xech kim elementlar orasidagi o'xshashlik va ayirmalar asosida kimyoning muxim qonunlaridan biri turganligini d.i.mendeleyevgacha kashf etolmadi. chukur ilmiy bashorat va ilmiy izlanishlar …

y tipik metall; undan www.arxiv.uz keyin keladigan berilliyda metallik xossalar ancha kuchsiz ifodalangan. berilliydan keyingi element - bor metallmaslik xossalarini namoyon qiladi. ugleroddan ftorga utganda metallmaslik xossalari kuchayadi, ftor eng tipik metallmas sifatida topilgan elementdir, ftordan keyingi element - natriy (usha zamonda neon xali ma'lum emas edi) – uz xossalari bilan litiyga o'xshaydi. uning oksidi na2o uz shakli bilan litiy oksid li2o ga o'xshashdir. d.i.mendeleyev uzi kashf etgan davriy qonunni kuyidagicha ta'rifladi: elementlarning xossalari, shuningdek ularning birikmalarining shakl va xossalari elementlarning atom og'irliklariga davriy ravishda bog'liq bo'ladi. d.i.mendeleyev davriy qonunni kashf etishda elementlarning atom og'irlik kiymatlariga, fizik va kimyoviy xossalariga e'tibor berdi. u barcha elementlar buysunadigan davriy qonunni kashf qildi va ba'zi elementlar (chunonchi, berilliy, lantan, indiy, titan, vanadiy, erbiy, seriy, uran, toriy) ning usha vaqtda kabul kilingan atom og'irliklarini 1.5-2 marta uzgartirish, ba'zi elementlarning (kobalt, tellur, argonning) joylashish tartibini uzgartirish keraligini va nixoyat 11 ta elementning (fransiy, radiy, aktiniy, …

gan edi. davriy sistemaning ikkinchi varianti 1871 yilda e'lon kilindi. bu variantda o'zaro o'xshash elementlar vertikal qatorlarga joylashgan. d.i.mendeleyev bitta vertikal qatorga joylashgan o'xshash elementlarni gruppa deb, xar qaysi ishkoriy metalldan galogengacha bo'lgan elementlar qatorini davr deb atadi. d.i.mendeleyev dastlab taklif kilgan davriy sistemaga keyinchalik birmuncha uzgarishlar kiritilib, davriy sistemaning xozirgi variantlari tuzildi. www.arxiv.uz u yettita davr va sakkizta gruppadan iborat. xozir davriy sistemada 105 ta element bor. i, ii va iii davrlarning xar biri faqat birgina qatordan tuzilgan bo'lib, ularni kichik davrlar, iv, v, vi, va vii davrlar katta davrlar deyiladi. iv, v va vi davrlarning xar qaysisi ikki qatordan tuzilgan, vii davr tugallanmagan davrdir. birinchi davrdan boshqa xamma davrlar ishkoriy metall bilan boshlanib inert gaz bilan tugaydi. kichik davrlarda ishkoriy metall bilan galogen orasiga 5 ta element, katta davrlarda 15 ta element (vi da 29 ta element) joylashgan. davriy sistemada 57- element lantan va undan keyin 14 ta …

ega. xar qaysi katta davrda elementlarning xossalari ishkoriy metalldan inert gazga utgan sayin ma'lum qonuniyat bilan uzgarib boradi, bundan tashqari elementlarning xossalari xar bir juft qator ichida va xar bir tok qator ichida xam ma'lum ravishda uzgaradi. shunga asoslanib, katta davrlarda kushalok davriylik namoyon bo'ladi deb aytiladi.bu gruppaning asosiy gruppacha elementlari (vodorod, ftor, brom, yod, astat) aktiv metallmaslar bo'lib, yonaki gruppacha elementlari (marganes, texnesiy, reniy)- xakikiy metallardir. viii gruppaning asosiy gruppachasi inert gazlar, yonaki gruppachasi 9 ta metall (temir, kobalt, nikel, ruteniy, radiy, palladiy, osmiy, iridiy, platina)dir. xar qaysi gruppa nomeri usha gruppaga kiruvchi elementlarning kislorodga nisbatan maksimal valentligini kursatadi. lekin mis gruppachasida va viii, vii gruppa elementlarida bu koidadan chetga chiqish xollari ruy beradi; chunonchi mis bir va ikki valentli bo'ladi, oltinning valentligi 3 ga yetadi; viii gruppaning kushimcha gruppacha elementlaridan faqat osmiy va iridiy 8 valentlik bo'ladi; vii gruppa elementi ftor faqat bir valentli bula oladi; boshqa galogenlarning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "d.i.mendeleyevning elementlar davriy qonuni va kimyoviy elementlar davriy sistemasi"

1440237815_61396.pptx /docprops/thumbnail.jpeg d.i.mendeleyevning elementlar davriy qonuni va kimyoviy elementlar davriy sistemasi d.i.mendeleyevning elementlar davriy qonuni va kimyoviy elementlar davriy sistemasi www.arxiv.uz www.arxiv.uz xviii asr oxirida 25 ta element ma'lum bo'lib, xix asrning birinchi choragida yana 19 element kashf kilindi. elementlar kashf kilinishi bilan ularning atom og'irliklari, fizikaviy va kimyoviy xossalari urganib borildi. bu tekshirishlar natijasida ba'zi elementlarning avvaldan ma'lum bo'lgan tabiiy gruppalari (masalan, ishkoriy metallar, ishkoriy yer metallar, galogenlar) ga o'xshash elementlar gruppalari aniqlana bordi. elementlar va ularning birikmalari xaqidagi ma'lumotlar kimyogarlar oldiga barcha elementlarni gruppalarga ajratish vazifasini kuydi. 1...

PPTX format, 689.0 KB. To download "d.i.mendeleyevning elementlar davriy qonuni va kimyoviy elementlar davriy sistemasi", click the Telegram button on the left.

Tags: d.i.mendeleyevning elementlar d… PPTX Free download Telegram