oshqozon ichak traktida sòorilishining biofizikaviy mexanizmlari

DOCX 4 pages 18.2 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 18.2 KB

File type DOCX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

oshqozon ichak traktida sòorilishining biofizikaviy mexanizmlari yuldashbayeva oydinoy 📝annotatsiya ovqat hazm qilish yo'llaridagi so'rilish biofizikaviy mexanizmlari: diffuziya, fasilitatsiyalangan tashish, aktiv tashish va pinotsitoz kabi jarayonlarni o'z ichiga oladi. suv, elektrolitlar va ozuqa moddalarining ichak devori orqali qonga o'tishini ta'minlaydi. 🔑kalit so'zlar. yutilish, ovqat hazm qilish tizimi, biofizik mexanizmlar, membrana transporti, diffuziya, osmos, faol transport, absorbsiya, passiv transport mexanizmlari yog'da eruvchi vitaminlar (a, d, e, k) va ba'zi dorilar lipid biqatlam membranalaridan diffuziya yo'li bilan, ya'ni passiv transport orqali o'tadi, bu jarayon ularning lipidlar bilan o'zaro ta'sirining darajasiga bog'liq. o'tkazuvchanlik mexanizmi orqali suv va kichik yog'da eruvchi molekulalar, masalan, 100 da dan kichik bo'lganlar, hujayra membranasidan passiv tarzda, konsentratsiya gradiyenti bo'yicha o'tadilar. passiv transportning eng muhim mexanizmlaridan biri bu osmozdir, bunda suv molekulalari suv potentsialining farqi tufayli, ya'ni 0,9% tuzli eritma kontsentratsiyasi bo'yicha membranalardan o'tadi. aktiv transport mexanizmlari aktiv transportda, masalan glyukoza singari ba'zi moddalarning so'rilishida na+/k+-atfazasi muhim rol o'ynaydi, hujayra …

2 / 4

ichak trakti ph darajasiga bog'liq bo'lib, optimal sharoitda 10-30% oral qabul qilingan temir so'riladi. magniy so'rilishi oziq-ovqat tarkibidagi boshqa minerallar bilan o'zaro ta'sirga ega bo'lib, masalan, fitoratlar magniyning so'rilishini pasaytirishi mumkin. elektrolitlarning so'rilishi xlorid ionlari (cl⁻) so'rilishi, ko'pincha natriy ionlari so'rilishi bilan bog'liq bo'lib, passiv transport yoki elektrokimyoviy gradiyent orqali sodir bo'ladi, uning tezligi natriy ionlarining so'rilishiga bog'liq. natriy ioni (na⁺) so'rilishi, asosan, ingichka ichakda, aktiv transport mexanizmi orqali, atp energiyasidan foydalanib amalga oshiriladi, kuniga 20-30 grammgacha yetishi mumkin. kaliy (k⁺) ioni so'rilishi ham ingichka ichakda sodir bo'ladi, lekin uning so'rilishi va sekresiyasi o'rtasidagi muvozanat murakkab jarayon bo'lib, qon plazmasidagi k⁺ darajasiga bog'liq. so'rilish jarayoniga ta'sir etuvchi omillar me'da-ichak traktining ph darajasi, masalan, 1-3 oralig'idagi kislotali muhitda ba'zi moddalarning so'rilishi susayishi mumkin, boshqalari esa aksincha faollashadi. ichak peristaltikasi tezligi va o'tish vaqti ham so'rilish jarayoniga ta'sir etadi; sekinlashgan peristaltika so'rilish uchun ko'proq vaqt beradi, ammo 12 soatdan ortiq sekinlashuv teskari …

3 / 4

uziya yoki osonlashtirilgan diffuziya orqali so'riladi, ularning so'rilishi uchun maxsus tashuvchilar oqsillari ishtirok etadi va bu jarayon 80-95% samaradorlikka ega. suvning so'rilishi suvning passiv so'rilishi, ozmotik gradyentga bog'liq bo'lib, natriy ionlari (na⁺) so'rilishi suvning passiv harakatini 1:200 nisbatida ta'minlaydi. suvning so'rilishi asosan ingichka ichakda, jejunum va ileumda, transsellulyar va parasellyular yo'llar orqali amalga oshiriladi, kuniga 7-9 litr suv qayta so'riladi. ichak lümenidagi osmotik bosimning oshishi, masalan, laksatiflar ta'sirida, suvning so'rilishi kamayib, diareya yuz beradi, bu esa suv-elektrolit muvozanatini buzadi. oshqozon-ichak traktining anatomik tuzilishi va uning so'rilishga ta'siri ingichka ichakning uzunligi 6 metrga yetganligi va undagi villuslar va mikrovilluslar tufayli so'rilish yuzasi 250 kvadrat metrdan oshadi, bu yuqori samaradorlikni ta'minlaydi. oshqozon-ichak trakti 30 dan ortiq fermentlar va 100 trillion dan ortiq mikroorganizmlarni o'z ichiga olib, so'rilish jarayonini faollashtiruvchi optimal muhitni ta'minlaydi. oshqozon-ichak trakti devorlarining bir necha qavatli tuzilishi (epiteliy, lamina propria, muskularis mukosasi va boshqalar) turli moddalarning selektiv so'rilishini ta'minlaydi. ovqat …

4 / 4

tijasida 150 nm gacha bo'lgan zarrachalar, masalan, oqsillar yoki lipoproteinlar hujayra ichiga o'tadi, bu esa hujayra ichidagi moddalar almashinuvini ta'minlaydi. ekzotsitoz orqali hujayra ichidagi 200 nm dan katta bo'lgan sekretsiya mahsulotlari, masalan, gormonlar yoki fermentlar, membrana pufakchalari orqali hujayradan tashqariga chiqariladi, bu jarayon energiya talab qiladi. endotsitoz va ekzotsitozning birgalikdagi faoliyati hujayra membranasining dinamik o'zgarishini ta'minlaydi va 5-10% gacha bo'lgan hujayra membranasi bir soat ichida yangilanadi. 📌xulosa ovqat hazm qilish tizimidagi so'rilish biofizikaviy mexanizmlari turli moddalarning membrana orqali o'tishini, fakultativ va aktiv transportni, shuningdek, parchalanish va diffuziya jarayonlarini o'z ichiga oladi. bu jarayonlar oshqozon-ichak traktining anatomik xususiyatlari va fiziologik holati bilan belgilanadi. 📚foydalanilgan adabiyotlar 1. iyer, r., levich, e. (2019). biophysical mechanisms of drug absorption in the gastrointestinal tract. pharmaceutical research, 36(1), 1-12. 2. balser, k., lehr, c. m. (2017). absorption of drugs in the gastrointestinal tract

5 / 4

oshqozon ichak traktida sòorilishining biofizikaviy mexanizmlari - Page 5

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oshqozon ichak traktida sòorilishining biofizikaviy mexanizmlari"

oshqozon ichak traktida sòorilishining biofizikaviy mexanizmlari yuldashbayeva oydinoy 📝annotatsiya ovqat hazm qilish yo'llaridagi so'rilish biofizikaviy mexanizmlari: diffuziya, fasilitatsiyalangan tashish, aktiv tashish va pinotsitoz kabi jarayonlarni o'z ichiga oladi. suv, elektrolitlar va ozuqa moddalarining ichak devori orqali qonga o'tishini ta'minlaydi. 🔑kalit so'zlar. yutilish, ovqat hazm qilish tizimi, biofizik mexanizmlar, membrana transporti, diffuziya, osmos, faol transport, absorbsiya, passiv transport mexanizmlari yog'da eruvchi vitaminlar (a, d, e, k) va ba'zi dorilar lipid biqatlam membranalaridan diffuziya yo'li bilan, ya'ni passiv transport orqali o'tadi, bu jarayon ularning lipidlar bilan o'zaro ta'sirining darajasiga bog'liq. o'tkazuvchanlik mexanizmi orqali suv va kich...

This file contains 4 pages in DOCX format (18.2 KB). To download "oshqozon ichak traktida sòorilishining biofizikaviy mexanizmlari", click the Telegram button on the left.

Tags: oshqozon ichak traktida sòorili… DOCX 4 pages Free download Telegram