qon va limfa tizimi fiziologiyasi

DOC 23 pages 135.0 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 135.0 KB

File type DOC

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

qon va limfa tizimi fiziologiyasi qon va limfa tizimi fiziologiyasi reja: 1. qon va limfa tizimi fiziologiyasi, qonning fizik-kimyoviy xususiyatlari. 2. qon plazmasi, uning tarkibi va xususiyatlari. 3. qonning faol reaksiyasi va qonning buferliligi. 4. qonning morfologik tarkibi. eritrotsitlar qizil qon hujayralari. 5. eritrositlarning chidamliligi(rezistentligi) va cho’kish tezligi. adabiyotlar ro’yxati. 1. qon va limfa tizimi fiziologiyasi. qon organizmning eng muhim to’qimalaridan biridir. qon, limfa va to’qimalar aro suyuqligi organizmning ichki muhitini tashkil qiladi. organizmning barcha to’qima va hujayralari fizik-kimyoviy xossalari va tarkibi nisbatan doimiy bo’ladigan ana shu suyuqliklarning muhitidagina normal yashay oladi. issiq qonli (gomoyoterm) hayvonlar qoni uzoq davom etgan evolyutsiya mahsulidir. oddiy bir hujayrali hayvonlarda qon yo’q. ular hayoti uchun zarur moddalarni hujayra po’sti orqali oladi, chiqindi keraksiz moddalarni ham ana shu yo’l orqali chiqarib tashlaydi. zoologik silsilaning pastki bosqichlarida turadigan hayvonlarning tomirlari ichida suvsimon suyuqlik-gidrolimfa oqadi. uning tarkibida oqsillar va boshqa azotli moddalar kam bo’ladi. bir muncha yuqoriroq …

2 / 23

larda hosil bo’lgan chiqindi, keraksiz ziyonli moddalarni (metabolitlarni) tegishli chiqaruv ayiruv organlariga tashib keladi. 2. termoregulyatsiya funksiyasi – ya’ni issiqlik almashinuvida va uning boshqarilishida ishtirok etadi. ma’lumki organizmning turli organ va to’qimalarida moddalar almashinuvining darajasi bir xil emas. modomiki shunday ekan, turli organlarda issiqlik hosil bo’lushi ham bir xil bo’lmaydi. qon organizm bo’ylab doimo harakatda bo’lib, tegishli organlardagi ortiqcha issiqlikni olib boshqalariga beradi. ortiqchasini esa issiqlik uzatadigan organlarga – teri, upka, buyraklar va boshqalarga yetkazadi. shunday qilib, qon organizm haroratining mo’tadilligini, doimiyligini ta’minlashda asosiy rol o’ynaydi. qon, hujayra va to’qimalar uchun fizik-kimyoviy muhitdir. buning ma’nosi shundaki qonning fizik-kimyoviy ko'rsatkichlari doimiy bo’lib juda kam darajada o'zgaradi. barcha hujayra va to’qimalar faqat qonda va limfada mavjud bo’lgan muhitdagina yashay oladilar. qon muhitning me’yoridan tashqari o'zgarishi hujayra va to’qimalardagi jarayonlarning buzilishiga olib keladi. demak gomeostazni, ya’ni hujayra va to’qimalardagi suv va elektrolitlar miqdorini o’zgarmas holda saqlab turishida qon katta ahamiyatga ega. 3. qonning …

3 / 23

chki endokrin bezlaridan va to’qimalardan chiquvchi gormonlar va fiziologik faol moddalar (mediatorlar) qon orqali turli funksiyalarni boshqarishda ishtirok etadi. bu funksiyalar qon tomirlarida harakat qilib turganida ijro etiladi. qonning fizik-kimyoviy xususiyatlari. qon qizil rangli, shurtak ta’mli, yopishqoq suyuqlikdir. toza idishga qon olib uni ivishdan saqlanuvchi modda qo’shilgach qonni bir necha vaqt tinch holatda qoldirsak, u ikki qismga sarg’ich yoki rangsiz tiniq suyuqlik – plazmadan tashkil topgan ustki qismida va shaklli elementlar, ya’ni qizil qon tanachalari(eritrotsitlar), oq qon tanachalari (leykotsitlar) hamda qon plastinkalari (trombotsitlar)dan iborat pastki qismga ajraladi. o’rtacha olganda qonning 60% ga yaqin qismini plazma, 40% ga yaqin qismini esa shaklli elementlar tashkil qiladi. ammo keltirilgan bu raqamlar nisbiy bo’lib, plazma bilan shaklli elementlar miqdorini o’zaro nisbati organizmning holatiga, hayvonlarning turiga qarab bir muncha o’zgarib turadi. masalan baliqlar qonining 10% dan 30% gacha qismini, issiq qonli hayvonlar qonining 30%dan 50% gacha qismini shaklli elementlar tashkil qiladi. qon plazmasi bilan shaklli …

4 / 23

qonning solishtirma og’irligi o’rtacha 1,050-1,060 kg/sm3 ga teng. bu ko'rsatkich ham hayvonlarning turiga va organizmning holatiga qarab o'zgarib turadi. jumladan, qonning solishtirma og’irligi otlarda1,046-1,059 kg/sm3ga, qoramollarda 1,046-1,058 kg/sm3ga, qo’ylarda 1,041-1,061 kg/sm3ga, cho’chqalarda 1,039-1,059 kg/sm3ga, echkilarda 1,035-1,049 kg/sm3ga teng bo’ladi. eritrotsitlar ko'payganda solishtirma og’irlik oshadi va aksincha. qonning 80% ga yaqin qismini suv, 20%ga yaqin qismini esa quruq moddalar atshkil qiladi. qonning bir qator fizik-kimyoviy xususiyatlari plazmaning xossa va xususiyatlari bilan belgilanadi. 2.qon plazmasi, uning tarkibi va xususiyatlari. qonning ahamiyati. qon va limfa (to’qima va tomirlardagi) organizmning ichki muhiti deb yuritiladi. to’qimalar oralig’idagi suyuqlik (limfa) hujayralarni to’g’ridan-to’g’ri o’rab turganligi sababli, organizmning haqiqiy ichki muhitini tashkil etadi. qon esa organizmning oraliq muhitini tashkil etadi, u tomirlarda bo’lib hujayralar bilan to’g’ridan-to’g’ri aloqada bo’lmaydi: uning ahamiyati qon-tomirlar tizimining tashuvchilik funksiyasi bilan aniklanadi. qon o’ziga xos suyuq to’qima bo’lib: boshka to’qimalarga o’xshash va hujayra elementlarini qizil qon, oq qon tanachalarni va qon plastinkalarini saqlash bilan …

5 / 23

oladi va karbonat angidrid gazini beradi. boshqa almashinuv mahsulotlari asosan buyraklar va qisman ovqat hazmi organlari shilliq pardalari va teri orqali chiqariladi. to’yimli moddalar qancha (asosan ichaklardan) hamda qaysi organlarda depo holida (yog’ to’qimalari va jigardan) saqlansa o’shalardan oladi. turli organlarda kechayotgan almashinuv jarayonlari bir-biri bilan uzviy bog’langan. bitta organ faoliyatining mahsuloti qancha qonga tushsa u qon orqali boshqa organga tushadi, qaysiki ular almashinuv jarayonlarida kerakli ishtirokchi bo’lish uchun zarur bo’lsa, ayrimlari bu jarayonni tezlashtirishi, ayrimlari parchalanishi yoki qayta sintezlanishi mumkin. organlarning bunday gumoral yo’l bilan o’zaro aloqasi qon orqali bajariladi va bunda ichki sekresiya bezlaridan ishlab chiqiladigan garmonlar muhim ahamiyatga ega. qonning yana bir funksiyasi - organizmni hujayra tanalarining parchalanishi natijasida hosil bo’ladigan mahsulotlar, hamda yog’ moddalarning zararli ta’siridan va ayniqsa kasallik chaqiruvchi mikroblar va ular ajratadigan zaharlardan himoya qilishdir. odam organizmida o’rtacha 5-6 l qon bo’ladi, bu tana og’irligining 1/12 qismini tashkil etadi. sentrifugalash yo’li bilan hamda yangi …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qon va limfa tizimi fiziologiyasi"

qon va limfa tizimi fiziologiyasi qon va limfa tizimi fiziologiyasi reja: 1. qon va limfa tizimi fiziologiyasi, qonning fizik-kimyoviy xususiyatlari. 2. qon plazmasi, uning tarkibi va xususiyatlari. 3. qonning faol reaksiyasi va qonning buferliligi. 4. qonning morfologik tarkibi. eritrotsitlar qizil qon hujayralari. 5. eritrositlarning chidamliligi(rezistentligi) va cho’kish tezligi. adabiyotlar ro’yxati. 1. qon va limfa tizimi fiziologiyasi. qon organizmning eng muhim to’qimalaridan biridir. qon, limfa va to’qimalar aro suyuqligi organizmning ichki muhitini tashkil qiladi. organizmning barcha to’qima va hujayralari fizik-kimyoviy xossalari va tarkibi nisbatan doimiy bo’ladigan ana shu suyuqliklarning muhitidagina normal yashay oladi. issiq qonli (gomoyoterm) hayvonlar qoni uzoq davom etga...

This file contains 23 pages in DOC format (135.0 KB). To download "qon va limfa tizimi fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qon va limfa tizimi fiziologiya… DOC 23 pages Free download Telegram