genmuhandisligiyordamidanoyoboqsillarnisintezlash

PPTX 15 pages 100.8 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 100.8 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

gen muhandisligi yordamida noyob oqsillarni sintezlash. gen muhandisligi yordamida noyob oqsillarni sintezlash. kirish – gen muhandisligi va oqsil biosintezi gen muhandisligi – bu organizmlarning genetik materialini sun’iy yo‘l bilan o‘zgartirish orqali ular uchun foydali xususiyatlar yaratish bilan shug‘ullanadigan biotexnologiyaning tarmog‘idir. ushbu texnologiya yordamida organizmlarga yangi genlar kiritiladi, mavjud genlar o‘zgartiriladi yoki butunlay olib tashlanadi. gen muhandisligining eng muhim yo‘nalishlaridan biri – noyob (rekombinant) oqsillarni sintez qilish bo‘lib, u tibbiyot, farmatsevtika, oziq-ovqat sanoati va biotexnologiyaning boshqa sohalarida keng qo‘llaniladi. ushbu jarayonda bakteriyalar, xamirturushlar, hayvon yoki o‘simlik hujayralari oqsil ishlab chiqaruvchi "fabrika" sifatida ishlatiladi. noyob oqsillar nima? ularning ahamiyati noyob (yoki rekombinant) oqsillar — tabiiy yo‘l bilan kam miqdorda sintezlanadigan yoki umuman mavjud bo‘lmagan, lekin muhim biologik funksiyaga ega bo‘lgan oqsillardir. ular ko‘pincha odam organizmi uchun zarur bo‘lgan, ammo yetarlicha ishlab chiqarilmaydigan yoki boshqa organizmlardan olinadigan oqsillarga muqobil sifatida yaratiladi. misollar: insulin – diabetni davolashda ishlatiladi. interferonlar – virusli infeksiyalar va saraton …

2 / 15

di. 3. ekspressiya va oqsil sintezi qabul qiluvchi organizm genni o‘qiydi va oqsilni sintezlaydi. 4. oqsilni ajratib olish va tozalash ishlab chiqarilgan oqsil xujayradan ajratiladi va sof holatda tozalanadi. 5. biologik faollikni tekshirish yakuniy oqsil bioaktivligi, toksikligi va funksional xossalari laboratoriyada sinovdan o‘tkaziladi. afzalliklari va qo‘llanilish sohalari afzalliklari: oqsil ishlab chiqarishning yuqori samaradorligi kam xarajat bilan ko‘p miqdorda tayyorlash biologik xavfsizlikning yuqori darajasi allergik yoki virusli kontaminatsiya xavfini kamaytirish oqsil strukturasi va funksiyasini o‘zgartirish imkoniyati qo‘llanilish sohalari: tibbiyot: insulin, o‘sish gormonlari, antitanalar farmatsevtika: vaksinalar, diagnostika vositalari oziq-ovqat sanoati: pishloq fermentlari (renin) veterinariya: hayvonlar uchun davolovchi preparatlar sanoat: biofermentlar, biopolimerlar misol sifatida – rekombinant insulin diabetik bemorlar uchun insulin sintezi gen muhandisligining eng muvaffaqiyatli amaliyotlaridan biridir. 1978-yilda genentech kompaniyasi tomonidan odam insulini geni bakteriyaga (e.coli) kiritilgan va 1982-yilda birinchi biosintetik insulin — humulin fda tomonidan tasdiqlangan. jarayon: odam insulin geni rekombinant dnk yordamida plazmidaga joylashtirildi. plazmida e.coli bakteriyasiga kiritildi. bakteriyalar odam …

3 / 15

ralari (cho, hek293) yuqori darajadagi post-translatsion o‘zgarishlar (glikozillanish, fosforlanish). terapevtik oqsillar uchun eng mos, ammo qimmat va sekin o‘sadi. 4. o‘simliklar va hasharot hujayralari yuqori xavfsizlik darajasi, murakkab oqsillarni sintez qilish mumkin. gmo xavotirlari mavjud. post-translatsion modifikatsiyalar ko‘plab biologik faol oqsillar to‘liq funksional bo‘lishi uchun post-translatsion modifikatsiya talab etadi. bu oqsil sintezidan keyin yuzaga keladigan kimyoviy o‘zgarishlardir: asosiy modifikatsiyalar: glikozillanish – oqsilga shakar molekulalari birikishi (immunoglobulinlar uchun muhim) fosforlanish – signal uzatish tizimlarida kerak proteolitik kesish – oqsilning faollashtirilishini ta’minlaydi. genetik muhandislikda foydalaniladigan vektorlar. genni hujayraga kiritish uchun vektorlar ishlatiladi. vektor – genetik informatsiyani hujayraga yetkazuvchi dnk molekulasi. eng ko‘p ishlatiladigan vektorlar: plazmidalar (bakterial hujayralar uchun): kichik, doirasimon dnk virus asosli vektorlar: retroviruslar, adenoviruslar (hayvon hujayralariga gen kiritish uchun) bacmidlar – hasharot hujayralarida ishlatiladi vektorlarda: promoter (genni faollashtiruvchi element) antibiotikga chidamlilik geni (selektsiya uchun) replikatsiya boshlanish nuqtasi (ko‘payish uchun) bo‘lishi kerak. tibbiyotdagi muhim rekombinant oqsillar. bugungi kunda ko‘plab dori vositalar …

4 / 15

isini ajratib olish murakkab. bu muammolarni bartaraf etish uchun: optimal promoterlar tanlash signal peptidlar orqali oqsil sekresiyasini ta’minlash hujayra sharoitlarini moslashtirish (ph, harorat) kabi usullar qo‘llaniladi. kelajakdagi istiqbollar gen muhandisligi asosida oqsil sintezi tobora takomillashmoqda. ilm-fan rivoji tufayli quyidagi yutuqlar kutilmoqda: sun’iy intellekt yordamida oqsil dizayni crispr texnologiyasi bilan oqsil sintezini optimallashtirish ribozyme va sintetik ribosoma tizimlar – in vitro oqsil sintezi shaxsiylashtirilgan dori vositalari – bemorga xos rekombinant oqsillar ishlab chiqish yaqin kelajakda rekombinant oqsillar asosida vaksinalar, saraton terapiyalari va gen terapiyasi yo‘lga qo‘yilishi kutilmoqda. xulosa gen muhandisligi yordamida noyob oqsillarni sintez qilish zamonaviy biotexnologiyaning eng muhim yutuqlaridan biridir. bu jarayon: biologik tibbiyotda inqilob yasadi, minglab bemorlar hayotini saqlab qoldi, farmatsevtika, oziq-ovqat va sanoat sohalarida yangi imkoniyatlar yaratdi. ushbu texnologiyaning rivojlanishi bilan insoniyat ilgari davolab bo‘lmaydigan kasalliklarni ham nazorat ostiga olishi mumkin bo‘ladi. e’tiboringiz uchun raxmat! /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 15

genmuhandisligiyordamidanoyoboqsillarnisintezlash - Page 5

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "genmuhandisligiyordamidanoyoboqsillarnisintezlash"

gen muhandisligi yordamida noyob oqsillarni sintezlash. gen muhandisligi yordamida noyob oqsillarni sintezlash. kirish – gen muhandisligi va oqsil biosintezi gen muhandisligi – bu organizmlarning genetik materialini sun’iy yo‘l bilan o‘zgartirish orqali ular uchun foydali xususiyatlar yaratish bilan shug‘ullanadigan biotexnologiyaning tarmog‘idir. ushbu texnologiya yordamida organizmlarga yangi genlar kiritiladi, mavjud genlar o‘zgartiriladi yoki butunlay olib tashlanadi. gen muhandisligining eng muhim yo‘nalishlaridan biri – noyob (rekombinant) oqsillarni sintez qilish bo‘lib, u tibbiyot, farmatsevtika, oziq-ovqat sanoati va biotexnologiyaning boshqa sohalarida keng qo‘llaniladi. ushbu jarayonda bakteriyalar, xamirturushlar, hayvon yoki o‘simlik hujayralari oqsil ishlab chiqaruvchi "fabri...

This file contains 15 pages in PPTX format (100.8 KB). To download "genmuhandisligiyordamidanoyoboqsillarnisintezlash", click the Telegram button on the left.

Tags: genmuhandisligiyordamidanoyoboq… PPTX 15 pages Free download Telegram