klassik siyosiy iqtisod maktabning vujudga kelishi va rivojlanishi

DOCX 13 pages 17.1 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.1 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi referat mavzu: klassik siyosiy iqtisod maktabning vujudga kelishi va rivojlanishi tayyorladi: hamidova odinaxon kirish 1. klassik siyosiy iqtisod maktabining paydo bo'lishi 2. klassik maktabning asosiy g'oyalari va vakillari 3. klassik maktabning rivojlanishi va ta'siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kirish klassik siyosiy iqtisodning asosiy g'oyalarini, masalan, o'z-o'zidan tartibga solish va bozor erkinligini ta'kidlab, uning ijtimoiy-iqtisodiy kontekstga bog'liqligini tushuntirishi kerak. kirish, 18-asr oxiri va 19-asr boshlarida, merkantilizmga qarshi reaktsiya va sanoat inqilobining yuksalishi davrida maktab qanday paydo bo'lganini aniq ko'rsatishi kerak. kirish adam smit, devid rikardo va jon styuart mill kabi asosiy arboblarning qisqacha tavsifini berishi, ularning har birining klassik nazariyaga qo'shgan asosiy hissasini ta'kidlashi kerak. merkantilizmga qarshi merkantilizmga qarshi klassiklar xalqaro savdoda "mutlaq afzallik" (adam smit) va "qiyosiy afzallik" (david rikardo) nazariyalarini ilgari surib, davlat aralashuvini tanqid qilishdi. merkantilizmning "oltin zaxiralari" ga urgʻu berishiga qarshi, klassiklar boylikni ishlab chiqarish hajmi va iqtisodiy oʻsish …

2 / 13

xo'jaligi ortiqcha qiymat yaratadi deb hisoblashgan, bu esa bahslarga sabab bo'lgan. adam smit va 'xalqlar boyligi' 'xalqlar boyligi' kitobi 1776-yilda nashr etilgan bo'lib, unda erkin bozor iqtisodiyoti tamoyillari, jumladan, mehnat taqsimoti va mutlaq ustunlik tushunchalari batafsil bayon etilgan. 'xalqlar boyligi' klassik iqtisodiy maktabning asosiy asari hisoblanib, unda davlatning iqtisodiy faoliyatga aralashmasligi ('laissez-faire') va erkin savdo g'oyalari ilgari surilgan. adam smitning 'xalqlar boyligi' kitobi, yaim (yalpi ichki mahsulot) kabi o'lchovlar orqali milliy boylikni qanday oshirish mumkinligi haqida tushunchalar beradi. mehnat taqsimoti va ixtisoslashuvi mehnat taqsimoti ish unumdorligini oshiradi, chunki ishchilar 1776 yilda adam smit ta'kidlaganidek, aniq bir vazifaga ixtisoslashadi va mahorat orttiradi. ixtisoslashuv samaradorlikka olib keladi, masalan, 10 ishchi igna yasashning 18 xil bosqichiga ixtisoslashsa, kuniga 48000 dona igna tayyorlashi mumkin. mehnat taqsimoti xarajatlarni kamaytiradi, chunki u 20-asr boshlarida ford tomonidan kiritilgan yig'ish liniyasi kabi ommaviy ishlab chiqarish usullarini qo'llab-quvvatlaydi. qiymat nazariyasi klassik qiymat nazariyasi mehnat qiymat nazariyasiga asoslanadi, tovarning qiymati …

3 / 13

r bir mahsulotni boshqalardan ko'ra samaraliroq ishlab chiqarmasa ham, savdo qilish imkoniyatini beradi. rikardo nazariyasi mehnat unumdorligi farqlariga asoslanadi va ikki davlat va ikki tovar misolida savdo foydasini tushuntiradi, bu esa universal foyda keltiradi. rent nazariyasi rent nazariyasi yer unumdorligi farqi natijasida yuzaga keladigan renta, ya'ni ortiqcha foydani tushuntiradi, bu farq xarajatlarning 10-20% gacha o'zgarishiga olib kelishi mumkin. klassik iqtisodiyotda renta, davlat aralashuvi bo'lmagan taqdirda, mahsulot narxlariga ta'sir qilmaydi, chunki u 30-40% foyda keltiradigan resurslardan kelib chiqadi. david rikardo rentani yer unumdorligining differensial qiymati sifatida ta'rifladi, bu qiymat hosildor yerlarda 5-15% gacha yuqori bo'lishi mumkin, bu rentani aniqlaydi. jean-baptiste sey va bozorlar qonuni seyning bozorlar qonuni taklif o'ziga teng qiymatda talab yaratadi, degan asosiy g'oyani ilgari suradi, ya'ni ishlab chiqarish har doim o'z xarajatlarini qoplaydi. ushbu qonun haddan tashqari ishlab chiqarishning uzoq muddatli imkoniyatini rad etadi, chunki ortiqcha mahsulot qisqa muddatli muvozanat buzilishlarini keltirib chiqarishi mumkin. seyning qonuniga ko'ra, pul …

4 / 13

a ishonchni anglatadi. bu 18-19-asrlarda rivojlanishga turtki bo'ldi. mehnat qiymat nazariyasi klassik iqtisodiyotning asosiy tamoyilidir. u tovarlar qiymatini ishlab chiqarishda sarflangan mehnat miqdori bilan belgilaydi, bu esa resurs taqsimotiga ta'sir etadi. rasional xulq-atvor tushunchasi klassik maktab uchun markaziy ahamiyatga ega. unda shaxsiy manfaatlar bilan harakat qiluvchi, foydani maksimal darajaga ko'tarishga intiluvchi individual subyektlar ko'rib chiqiladi. klassik maktabga tanqidlar klassiklar, ishchi kuchining qiymatini faqatgina minimal tirikchilik darajasi bilan belgilashdi, bu esa ekspluatatsiya va ijtimoiy tengsizlikni tanqid qilishga sabab bo'ldi. rikardo va smitning nisbiy afzallik nazariyasi barcha savdo foyda keltiradi desa ham, mutlaq afzallikka ega bo'lmagan davlatlarga ta'sirini yetarli baholamadi. klassik maktab davlatning iqtisodiy intervensiyasini cheklashga urg'u berdi, ammo bozor nuqsonlari va tashqi omillarni hal etishda uning rolini e'tiborsiz qoldirdi. klassik maktabning merosi klassik maktabning merosi - bu erkin bozorlar tamoyilining asosi, 1776-yilda adam smitning "xalqlar boyligi" asarida iqtisodiy liberalizmning erta asoslarini yaratgan. mehnat qiymati nazariyasi klassik maktabning merosidir, bunda tovar qiymati …

5 / 13

kardo 18-19-asrlarda laissez-faire tamoyilini ilgari surib, iqtisodiy erkinlik va davlatning minimal rolini targ'ib qilishgan. xulosa klassik siyosiy iqtisodiyot maktabi erkin bozorlar va iqtisodiy o'sishga yo'naltirilgan siyosatlarni targ'ib qilib, iqtisodiy fikrlashga katta ta'sir ko'rsatdi. foydalanilgan adabiyotlar 1. adam smit, "xalqlar boyligi tabiati va sabablari haqida tadqiqot" (1776) 2. devid rikardo, "siyosiy iqtisod va soliqqa tortish tamoyillari" (1817) 3. tomas robert malthus, "aholi tamoyili haqida insho" (1798) 4. karl marks, "siyosiy iqtisodiyot tanqidiga doir" (1859) 5. e.g 2

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "klassik siyosiy iqtisod maktabning vujudga kelishi va rivojlanishi"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi referat mavzu: klassik siyosiy iqtisod maktabning vujudga kelishi va rivojlanishi tayyorladi: hamidova odinaxon kirish 1. klassik siyosiy iqtisod maktabining paydo bo'lishi 2. klassik maktabning asosiy g'oyalari va vakillari 3. klassik maktabning rivojlanishi va ta'siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kirish klassik siyosiy iqtisodning asosiy g'oyalarini, masalan, o'z-o'zidan tartibga solish va bozor erkinligini ta'kidlab, uning ijtimoiy-iqtisodiy kontekstga bog'liqligini tushuntirishi kerak. kirish, 18-asr oxiri va 19-asr boshlarida, merkantilizmga qarshi reaktsiya va sanoat inqilobining yuksalishi davrida maktab qanday paydo bo'lganini aniq ko'rsatishi kerak. kirish adam smit, devid rikardo va jon styuart mill ...

This file contains 13 pages in DOCX format (17.1 KB). To download "klassik siyosiy iqtisod maktabning vujudga kelishi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: klassik siyosiy iqtisod maktabn… DOCX 13 pages Free download Telegram