tibbiyotda statistikaning ahamiyati va maqsadi

PPTX 11 pages 2.6 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

tibbiyotda statistikaning ahamiyati va maqsadi tibbiyotda statistikaning ahamiyati va maqsadi abdumurotova sevinch kirish tibbiyot fanining barcha yo‘nalishlari, xoh klinik amaliyot bo‘lsin, xoh jamoat salomatligi, mustahkam ilmiy asoslar va ishonchli dalillarga tayangan holda rivojlanadi. ushbu ilmiy asoslarning poydevorini esa statistika tashkil etadi. ayniqsa, jamoat salomatligi sohasida statistik ma’lumotlar kasalliklarning tarqalishini tahlil qilish, ularning sabablari va oqibatlarini baholash, sog‘liqni saqlash siyosatini ishlab chiqish va uning samaradorligini nazorat qilishda beqiyos ahamiyat kasb etadi. statistika nafaqat raqamlar to‘plami, balki tibbiy dalillarni tushunish, xulosalar chiqarish va qaror qabul qilish uchun metodologik asosdir. tibbiyotda statistikani mohiyati statistika — bu voqea va hodisalarni miqdoriy baholash, ularni guruhlash, taqqoslash, tahlil qilish va umumiy xulosalar chiqarish ilmi. tibbiyotda statistika kasalliklarning tarqalishini, sog‘liq holatini va davolash natijalarini ilmiy asosda o‘rganishning eng muhim vositasidir. masalan, statistik ma’lumotlar yordamida: qaysi hududlarda qaysi kasalliklar ko‘proq uchrashi aniqlanadi. kasalliklarning yosh, jins, kasb yoki ijtimoiy guruhlar bo‘yicha taqsimoti o‘rganiladi. turli davolash usullarining samaradorligi solishtiriladi. profilaktika …

2 / 11

atistik usullar orqali kasallanish, o‘lim, nogironlik kabi ko‘rsatkichlar hisoblab chiqiladi. bu ma’lumotlar qaysi hududda qaysi kasallik ko‘proq uchrashi, xavf guruhlari kimlar ekanini aniqlash imkonini beradi. natijada kasalliklarning oldini olish bo‘yicha maqsadli chora-tadbirlar ishlab chiqiladi. sog‘liqni saqlash tizimining samaradorligini baholash tibbiyot faqat davolash emas, balki butun tizimning qanday ishlashini ham baholashni talab qiladi. statistik tahlil yordamida: kasalxonalar faoliyati, davolash va jarrohlik usullarining samarasi, dori vositalarining ta’siri ob’ektiv baholanadi. misol uchun, biror yangi dori vositasi joriy etilganda, uning natijasi statistik solishtirish orqali aniqlanadi. davlat sog‘liq siyosatini shakllantirish har qanday davlatning sog‘liqni saqlash strategiyasi aniq statistik ma’lumotlarga asoslanadi. masalan, tug‘ilish va o‘lim ko‘rsatkichlari, onalik va bolalik salomatligi, yurak-qon tomir kasalliklari yoki saraton kasalliklari statistikasi milliy dasturlar ishlab chiqishda asosiy manba hisoblanadi. statistik ma’lumotlarsiz sog‘liqni saqlash sohasida ilmiy asoslangan qaror qabul qilish imkonsizdir. ilmiy tadqiqotlarga asos yaratish klinika va epidemiologiya sohalaridagi har bir tadqiqot statistik metodologiyaga tayangan holda olib boriladi. bunda: randomizatsiya, nazorat guruhlari, …

3 / 11

i muhofaza qilish va umr davomiyligini uzaytirishga qaratilgan qator dasturlarni amalga oshirdi. mamlakatimizda o‘rtacha umr davomiyligi 1991-yildagi 67 yoshdan 2023-yilda 74 yoshga yetdi, bolalar o‘limi ko‘rsatkichi esa 3 baravar kamaydi. bu raqamlar oddiy statistik ma’lumot bo‘lib tuyulsa-da, aslida ular ortida yirik ilmiy tadqiqotlar, sog‘liqni saqlash siyosatining samarali yo‘nalishlari va profilaktika choralarining natijalari mujassam. bugungi kunda o‘zbekistonda yurak-qon tomir kasalliklari, diabet, saraton, shuningdek, onalik va bolalik bilan bog‘liq muammolar asosiy tibbiy va ijtimoiy vazifa bo‘lib qolmoqda. ularning tarqalishi, xavf omillari va oqibatlarini aniqlashda statistik tahlil yetakchi rol o‘ynaydi. masalan, o‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi va jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, yurak-qon tomir kasalliklari mamlakatdagi umumiy o‘limlarning qariyb 60 foizini tashkil etadi. bunday ko‘rsatkichlar sog‘liqni saqlash siyosatini qayta ko‘rib chiqish, aholining sog‘lom turmush tarzini shakllantirish va profilaktika dasturlarini kengaytirishga asos bo‘lib xizmat qilmoqda. kasallanish ko‘rsatkichi (morbidity rate) bu ko‘rsatkich ma’lum davr mobaynida aholida qayd etilgan yangi kasallik holatlari sonini bildiradi. u …

4 / 11

va jamiyatning demografik rivojlanishida muhim rol o‘ynaydi. statistik tug‘ilish ko‘rsatkichlari davlatning demografik siyosatini belgilash, onalik va bolalikni muhofaza qilish dasturlarini ishlab chiqishda asos bo‘lib xizmat qiladi. 4. umr davomiyligi (life expectancy) bu ko‘rsatkich ma’lum mamlakat yoki hududda tug‘ilgan chaqaloqning o‘rtacha necha yil yashashi kutilayotganini ifodalaydi. umr davomiyligi ko‘pincha sog‘liqni saqlash tizimining umumiy samaradorligini, shuningdek, ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlarni ham ko‘rsatadi. 5. nogironlik darajasi (disability rate) mehnat qobiliyatini qisman yoki to‘liq yo‘qotgan aholining umumiy aholiga nisbati bilan aniqlanadi. bu ko‘rsatkich nafaqat tibbiy, balki ijtimoiy va iqtisodiy siyosat uchun ham katta ahamiyatga ega, chunki nogironlar soni pensiya, ijtimoiy yordam va reabilitatsiya xizmatlarini rejalashtirishga bevosita ta’sir qiladi. statistik usullarning tibbiyotdagi qo‘llanilishi tibbiyotda statistik usullar kasalliklarning tarqalishini o‘rganish, davolash samaradorligini baholash va sog‘liq siyosatini shakllantirishda keng qo‘llaniladi. statistik metodlar nafaqat raqamlarni hisoblash, balki ularni tahlil qilish va ilmiy asoslangan xulosalar chiqarish imkonini beradi. asosiy qo‘llaniladigan usullar quyidagilardan iborat: 1. deskriptiv statistika (tasviriy tahlil) bu usul yordamida …

5 / 11

ahlili ushbu usul yordamida ikki yoki undan ortiq omillar o‘rtasidagi bog‘liqlik aniqlanadi. masalan: • chekish va o‘pka saratoni rivojlanishi, • yuqori qon bosimi va insult xavfi o‘rtasidagi bog‘liqlik. regressiya tahlili esa bu bog‘liqlikning kuchini miqdoriy jihatdan baholash imkonini beradi. 4. survival analysis (tirik qolish tahlili) ko‘pincha onkologiya va surunkali kasalliklarda qo‘llaniladi. masalan, saraton bemorlarining turli davolash usullaridan keyingi o‘rtacha yashash davomiyligi yoki 5 yillik yashash ko‘rsatkichi survival analysis orqali aniqlanadi. bu usul yangi davolash metodlarining samaradorligini baholashda juda muhimdir. 5. klinik sinovlar metodologiyasi har qanday yangi dori vositasi yoki davolash usuli joriy etilishidan oldin klinik sinovlardan o‘tadi. statistik metodlar bu jarayonning poydevori hisoblanadi. • randomizatsiya – bemorlarni tasodifiy guruhlarga taqsimlash. • nazorat guruhlari – yangi usulni an’anaviy usul bilan taqqoslash. • p-qiymat va ishonch oralig‘i – natijalar statistik jihatdan ishonchli yoki yo‘qligini aniqlash. bu metodologiya ilmiy dalillarga asoslangan tibbiyotning asosiy vositasidir. dmed (digital medicine and epidemiological technologies) — bu so‘nggi …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiyotda statistikaning ahamiyati va maqsadi"

tibbiyotda statistikaning ahamiyati va maqsadi tibbiyotda statistikaning ahamiyati va maqsadi abdumurotova sevinch kirish tibbiyot fanining barcha yo‘nalishlari, xoh klinik amaliyot bo‘lsin, xoh jamoat salomatligi, mustahkam ilmiy asoslar va ishonchli dalillarga tayangan holda rivojlanadi. ushbu ilmiy asoslarning poydevorini esa statistika tashkil etadi. ayniqsa, jamoat salomatligi sohasida statistik ma’lumotlar kasalliklarning tarqalishini tahlil qilish, ularning sabablari va oqibatlarini baholash, sog‘liqni saqlash siyosatini ishlab chiqish va uning samaradorligini nazorat qilishda beqiyos ahamiyat kasb etadi. statistika nafaqat raqamlar to‘plami, balki tibbiy dalillarni tushunish, xulosalar chiqarish va qaror qabul qilish uchun metodologik asosdir. tibbiyotda statistikani mohiyati stati...

This file contains 11 pages in PPTX format (2.6 MB). To download "tibbiyotda statistikaning ahamiyati va maqsadi", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiyotda statistikaning ahami… PPTX 11 pages Free download Telegram