ikki uyli o'simliklar

PPT 28 pages 4.2 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.2 MB

File type PPT

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

gulli o'simliklarda jinsiy polimorfizm. bir uyli o'simliklar mavzu: ikki uyli o'simliklar o'zbekiston respublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tabiiy fanlar fakulteti botanika kafedrasi tayyorladi: biologiya fanlari nomzodi, dotsent a. begmatov termiz-2023 reja 1. xususiy ikki uyli o'simliklar. 2. ginodietsiyali o'simliklar 3. androdietsiyali o'simliklar. 4. uch uyli (trietsiyali) o'simliklar. eslatib o'tish lozimki, o'simliklarning bunday jinsli tiplariga: bir guruh o'simliklarda faqat urug'chi gullar, boshqalarida – faqat changchi gullar hosil qiladigan dietsiyali hamda har xil tup o'simliklarda turli xil ayrim jinsli gullar hosil qiladigan (ginodietsiya va androdietsiya), shuningdek, poligam ikki uyli o'simliklar kiritiladi. bir turga mansub o'simliklarning turli individlarida turli jinsdagi gullar uchrashi mumkin. o'simliklardagi bunday jinsiy polimorfizm hodisasi, asosan, turli daraxt va butalarda yaxshi o'rganilgan. ma'lumotlarga qaraganda, ikki uyli daraxt va butalarda odatda, har xil iqlim sharoitlarda changchi gullari bo'lgan individlari urug'chili individlariga qaraganda ko'proq bo'ladi. ulardan birinchisi changni etkazib berish funktsiyasini bajarsa, ikkinchisi esa ko'plab meva va urug'larni hosil qilish …

2 / 28

ri har xil o'simliklarda joylashadi. ular quyidagi formalarga bo'linadi: a) xususiy ikki uyli o'simliklar. bunda bir guruh o'simliklar faqat urug'chi gullar, boshqalari – faqat changchi gullarni (tog'terak (osina), terak, tol va boshqalar) hosil qiladi. iii tip. ikki uyli o'simliklar b) androdietsiyali (androdioecy) o'simliklar. bunda faqatgina ikki jinsli gullari bo'ladigan o'simliklar qatorida faqatgina changchi gullari bo'lgan o'simliklar ham uchraydi (ayrim ayiqtovondoshlar). bir yillik ikki uyli o'simliklar populyatsiyalarida urug'chi formalar, ko'p yil umr ko'radigan daraxt va butalarda esa – changchi formalari ko'proq uchraydi. o'simliklarning urug'lar bilan ko'payishi, ularda vegetativ ko'payishning mavjud bo'lishi yoki bo'lmasligi ham jinsiy formalar orasidagi nisbatning o'zgarishiga sabab bo'ladi. populyatsiyadagi jinsiy formalar o'rtasidagi mutanosiblik turning hayotiy tsikli davomida ham o'zgarishi mumkin. masalan, otquloqning (rumex acetosella) turida hayotining boshlang'ich stadiyalarida urug'chi gullarni ko'proq hosil qiladi. ikki uyli o'simliklarning jinsiy tarkibiga tuproqning namligi, yorug'lik va tuproqning sho'rlanish darajalari ham ta'sir ko'rsatadi. dalalarda zich ekilgan bir yillik o'simliklarda birinchi navbatda aksariyat changchi …

3 / 28

chirib o'tkazilgan o'simliklarda faqat bitta jinsiy formalar shakllanishi mumkin. bunday sharoitlarda o'simliklar faqat vegetativ yo'l bilan ko'paya boshlaydi. 1. ayrim jinsli o'simliklarda gullash muddatlari ham bir xil emas, odatda birinchi bo'lib changchi o'simliklar gullay boshlaydi va gullash davrini ham birinchi tugatadi. urug'chi gullar kamdan – kam hollarda birinchi bo'lib gullashadi, lekin har qanday holda ham urug'chi gullarning etilish fazalari changchi gullar fazasi bilan bir vaqtda o'tishga etib oladi va changlanishning omadli o'tishini ta'minlaydi. 2. urug'chi gullarning gullash davomiyligi odatda, changchi gullarga nisbatan uzoqroq davom etadi. bundan tashqari, ayrim urg'ochi o'simliklarning gullarining bir qismida urug'chilar gullar ochilmasdan turib (hali g'unchaligidayoq) gulqo'rg'onidan tashqariga chiqib turadi. bunday holat ham urg'ochi gullarning gullash davrini uzaytiradi. urg'ochi o'simliklar to'pgullari ham erkak o'simlik to'pgullariga nisbatan uzoqroq muddat gullashadi. 3. changchi gullar urug'chi gullarga nisbatan yirikroq bo'lishadi, kamdan kam hollardagina ularning o'lchamlari teng bo'ladi. 4. to'pgullardagi va o'simlikdagi changchi gullarning miqdori urug'chi gullarning to'pgullaridagi va o'simligidagi soniga …

4 / 28

ga taalluqlidir. ginodietsiya anemofil o'simliklardan ko'ra entomofil o'simliklarda ko'proq uchraydi. bu o'simliklar populyatsiyalarida individlarning bir qismi, ya'ni urg'ochi gullar faqat chetdan changlanadi. chunki ularning gullarida changchilar to'liq sterillangan bo'lganligi sababli o'zidan changlanish imkoniyati bo'lmaydi. tashqi muhitning noqulay sharoitlari tufayli chetdan changlanmay qolgan taqdirda, bu o'simliklar urug' hosil qilmaydi. germafrodit gullari esa nafaqat chetdan, balki avto- yoki geytonogamiya usullari bilan o'zidan ham changlanishi mumkin. ch. darvin (1877) ginodietsiyali o'simliklarda germafrodit gullar yirikroq, urug'chi gullar esa kichikroq hajmda bo'ladi deb hisoblagan. haqiqatdan ham aksariyat o'simlik oilalarida, masalan, yalpizdoshlar va chinniguldoshlar oilalari vakillarida shunday holatni ko'rish mumkin v) ginodietsiyali (gynodioecy) o'simliklar. o'simliklarning bir guruhi faqat ikki jinsli gullar hosil qilsa, boshqa guruhi – faqatgina urug'chi gullar hosil qiladi (ko'pgina yalpizdoshlar, to'ng'iztaroqdoshlar, chinniguldoshlar va boshqalar). mavrak -salvia stepposa (1-3) va chinnigul - dianthus versicolor (4-6) o'simliklaridagi ginodietsiya. 1-mavrakning ikki jinsli gullari; 2–urug'chi gullari; 3–shu gulning ko'ndalang kesimi; 4-chinnigulning ikki jinsli gullari; 5–urug'chi guli; 6-shu …

5 / 28

hgan bo'lib, ularda ba'zan ikki jinsli gullar yoki boshqa jinsli gullar ham uchraydi (otquloq). v) ginodietsiyali (gynodioecy) o'simliklar. o'simliklarning bir guruhi faqat ikki jinsli gullar hosil qilsa, boshqa guruhi – faqatgina urug'chi gullar hosil qiladi (ko'pgina yalpizdoshlar, to'ng'iztaroqdoshlar, chinniguldoshlar va boshqalar). nezabúdka (myosótis) — kampirchopondoshlar (boraginaceae) oilasi. v) ginodietsiyali (gynodioecy) o'simliklar. o'simliklarning bir guruhi faqat ikki jinsli gullar hosil qilsa, boshqa guruhi – faqatgina urug'chi gullar hosil qiladi (ko'pgina yalpizdoshlar, to'ng'iztaroqdoshlar, chinniguldoshlar va boshqalar). mavrak -salvia stepposa (1-3) va chinnigul - dianthus versicolor (4-6) o'simliklaridagi ginodietsiya. 1-mavrakning ikki jinsli gullari; 2–urug'chi gullari; 3–shu gulning ko'ndalang kesimi; 4-chinnigulning ikki jinsli gullari; 5–urug'chi guli; 6-shu gulning ko'ndalang kesimi. mavrak -salvia stepposa (1-3) va chinnigul - dianthus versicolor (4-6) o'simliklaridagi ginodietsiya. 1-mavrakning ikki jinsli gullari; 2–urug'chi gullari; 3–shu gulning ko'ndalang kesimi; 4-chinnigulning ikki jinsli gullari; 5–urug'chi guli; 6-shu gulning ko'ndalang kesimi (ponomarev, demyanova, 1980). o'rganishlar natijasida androdietsiya fritillaria meleagroides o'simligida aniqlangan 3. androdietsiyali …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ikki uyli o'simliklar"

gulli o'simliklarda jinsiy polimorfizm. bir uyli o'simliklar mavzu: ikki uyli o'simliklar o'zbekiston respublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tabiiy fanlar fakulteti botanika kafedrasi tayyorladi: biologiya fanlari nomzodi, dotsent a. begmatov termiz-2023 reja 1. xususiy ikki uyli o'simliklar. 2. ginodietsiyali o'simliklar 3. androdietsiyali o'simliklar. 4. uch uyli (trietsiyali) o'simliklar. eslatib o'tish lozimki, o'simliklarning bunday jinsli tiplariga: bir guruh o'simliklarda faqat urug'chi gullar, boshqalarida – faqat changchi gullar hosil qiladigan dietsiyali hamda har xil tup o'simliklarda turli xil ayrim jinsli gullar hosil qiladigan (ginodietsiya va androdietsiya), shuningdek, poligam ikki uyli o'simliklar kiritiladi. bir turga mansub o'simliklarning turli indivi...

This file contains 28 pages in PPT format (4.2 MB). To download "ikki uyli o'simliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: ikki uyli o'simliklar PPT 28 pages Free download Telegram