tabiat va biz

PPTX 15 sahifa 2,2 MB Bepul yuklash

15 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 2,2 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 15

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 15

tabiat va biz tabiat va biz reja: tabiat haqida tushuncha insonlarning tabiatga ta’siri ekologiya tabiat — odamning paydo boʻlgunicha ham, odam ishtiroki bilan ham mavjud borliq. tabiatda— bu dunyo, odam, koinot; mikromakromega dunyolar; jonsiz va jonli narsalar bor. tor maʼnoda — tabiat fanlari oʻrganadigan obyekt. tabiat odamga, jamiyatga bogʻliq boʻlmagan qonuniyatga boʻysunadi. odam tabiatning bir qismi. odam tabiat qonunlarini oʻzgartira olmaydi, faqat qonunlardan foydalanib, tabiat elementlarini, qismlarini oʻzlashtirishi mumkin. tabiat tushunchasi insoniyat jamiyati yashashi tabiiy sharoitlarining majmui sifatida ham qaraladi. inson yashashi uchun mehnat qiladi, mehnat (mas., dehqonchilik, qurilish, sanoat), miya faoliyati va boshqa esa tabiatning baʼzi jihatlarini oʻzgartiradi. odam tomonidan, yaʼni ijtimoiy mehnat jarayonida yaratiladigan moddiy boyliklar shartli ravishda „ikkinchi tabiat“ deyiladi. masalan, vodoroddan urangacha boʻlgan 92 ta kimyoviy element tabiiydir, undan keyingi kashf etilganlari sunʼiydir. barcha sunʼiy sintetik kimyoviy birikmalar, odam yaratayotgan atom va yadro energiyalari „ikkinchi tabiat“ga kiradi. tabiat atamasi keng maʼnoda fizik, material olamni bildiradi. kundalik …

2 / 15

ing ilmiy oʻrganish obʼyektiga aylanishida katta rol oʻynadi. tabiat obʼyekti fazo va vaqtda mavjud modda, materiyadir. ular cheksiz maʼlum narsalarning (elementar zarralar, antizarralar, qum, tosh, tuproq, suv, havo, jonsiz va jonli mavjudot, planetalar, yulduzlar, galaktikalar va boshqa samoviy jismlar, fizik maydonlar) majmuidan iboratdir. bir vaqtlar (fanning soʻnggi maʼlumotlari boʻyicha bundan 20 milliard yil avval) bu jismlar boshqa koʻrinishda boʻlgan. boʻlajak milliard yillarda u yana oʻzgarib boradi. tabiat odamning, jamiyatning vatani. odamning hayoti tabiatning, biosferaning uygʻun sharoitiga bogʻliq. bu sharoit salbiy tomonga oʻzgartirilsa, odamning normal yashashiga putur yetkaziladi, ekologik muammolar paydo boʻladi. ilmiy-texnika yutuqlaridan notoʻgʻri foydalanish — biosferaning buzilishiga olib keladi. binobarin tabiatni puxta bilib, undan samarali foydalanish, unga toʻgʻri va oqilona munosabatda boʻlish lozim insonning tabiatga bunday munosabatda boʻlishida fan asosiy omil boʻlib kelmoqda. yer va koinotda insonning faoliyati faollashmoqda. koinotning uzoquzoq joylari (mas., metagalaktikalari)da, t yuz berayotgan hodisalarni kengroq va chuqurroq bilish tabiat haqidagi tasavvurlarni kengaytiradi ekologiya (qadimgi yunoncha: …

3 / 15

dinamikasining umumiy qonuniyatlari hamda har xil turlar populyatsiyalari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar (raqobat, yirtqichlik)ni tadqiq qiladi. biotsenologiya (hamjamoalar ekologiyasi) biotsenozlarning tuzilishi qonuniyatlari, tarkibi va funksiyasini oʻrganadi. „ekologiya“ terminini 1866-yil nemis olimi ekologiya e. gekkel organizmlarning atrof muhit bilan munosabatlarini belgilash uchun taklif etgan. ekologiyaning fan sifatida yuzaga chiqishi xviii—xix asrlarda yashagan naturalistlar va geograflarning ishlari bilan bogʻliq. xix asrning oxiri va xx asr boshlarida tadqiqotchilar ayrim omillar, ayniqsa, iqlimning organizmlarning tarqalishi va dinamikasiga taʼsir etishiga eʼtibor berishdi. bu davrda amerika zoologi ch. elton 1930-yilda populyatsiyalar va jamoalarni oʻrganishning asosiy vazifalarini koʻrsatib berdi; italiyalik va amerikalik matematiklar v. volterra va a. lotka populyatsiyalarning oʻsishi, oʻzaro taʼsirining matematik modellarini taklif etishdi; rus mikrobiologi g. f. gauze bu modellarni tajribada sinab koʻradi. xuddi shu davrda gidrobiologlar tirik organizmlar orqali moddalar va energiya oʻzgarishini miqdoriy jihatdan oʻrganish boshlanadi. bir-biri va notirik atrof muhit bilan oʻzaro bogʻlangan organizmlar komplekslari toʻgʻrisidagi tasavvurlarning shakllanishi ingliz botanigi a. tenslining …

4 / 15

5 / 15

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 15 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tabiat va biz" haqida

tabiat va biz tabiat va biz reja: tabiat haqida tushuncha insonlarning tabiatga ta’siri ekologiya tabiat — odamning paydo boʻlgunicha ham, odam ishtiroki bilan ham mavjud borliq. tabiatda— bu dunyo, odam, koinot; mikromakromega dunyolar; jonsiz va jonli narsalar bor. tor maʼnoda — tabiat fanlari oʻrganadigan obyekt. tabiat odamga, jamiyatga bogʻliq boʻlmagan qonuniyatga boʻysunadi. odam tabiatning bir qismi. odam tabiat qonunlarini oʻzgartira olmaydi, faqat qonunlardan foydalanib, tabiat elementlarini, qismlarini oʻzlashtirishi mumkin. tabiat tushunchasi insoniyat jamiyati yashashi tabiiy sharoitlarining majmui sifatida ham qaraladi. inson yashashi uchun mehnat qiladi, mehnat (mas., dehqonchilik, qurilish, sanoat), miya faoliyati va boshqa esa tabiatning baʼzi jihatlarini oʻzgartiradi. oda...

Bu fayl PPTX formatida 15 sahifadan iborat (2,2 MB). "tabiat va biz"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tabiat va biz PPTX 15 sahifa Bepul yuklash Telegram