egiluvchanlik qobiliyatini tarbiyalash

DOCX 20 pages 26.6 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.6 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

egiluvchanlik qobiliyatini tarbiyalash egiluvchanlik qobiliyatini tarbiyalash reja: 1. egiluvchanlik haqida tushuncha, uning turlari 2. egiluvchanlikning rivojlanishini belgilovchi omillar 3. egiluvchanlikni rivojlantirish vositalari 4. egiluvchanlikni rivojlantirish usullari 5. egiluvchanlikni baholash mezonlari va usullari 6. egiluvchanlikni rivojlantirish usuliyatining o’ziga xos xususiyatlari 1. egiluvchanlik haqida tushuncha, uning turlari birinchi bor egiluvchanlikning ta’rifini 1949-yilda n.g.ozolin taklif etgan. egiluvchanlik – odamni harakatlarni katta amplituda bilan bajara olish qobiliyatidir. 1977-yilda l.m.matveyev quyidagicha ta’rifni taklif qildi: egiluvchanlik – tayanch-harakat apparatini morfofunksional xususiyatlari bo’lib, ular bu apparat qismlarining bir-biriga nisbatan harakatchanligi darajasini belgilaydi. “egiluvchanlik” atamasini butun tana yoki undagi bir necha bo’g’imlarning birgalikdagi harakatchanligiga nisbatan qo’llash maqsadga muvofiq. alohida bo’g’im haqida gapirganda esa “harakatchanlik” tushunchasini ishlatish to’g’ri bo’ladi (masalan, boldirkaft bo’g’imining harakatchanligi va h.k.). egiluvchanlikning ikki turi (namoyon bo’lish shakli) farqlanadi – faol va passiv egiluvchanlik. faol egiluvchanlik – odamning u yoki bu bo’g’im orqali o’tgan mushak guruhlari qisqarishi hisobiga harakatlarning katta amplitudasiga erisha olish qobiliyatidir (masalan, muvozanatda …

2 / 20

buning sababi esa bosh miya qobig‘iga kelayotgan impulslarning, qonda qand moddasining, kislorodning kamayishi va nihoyat organizmda moddalar almashinuvi qoldiqlarining to'planishi oqibatidadir. toliqish holatini bartaraf qilish usullari turlichadir. birinchisi uzoq vaqt sust dam olish. afsuski ko‘pchilik shu yo‘lni tanlaydi. ikkinchisi, maxsus medikamem. dorilar iste’mol qilish, ular bosh miya xujayralari faoliyatiga ta’sir qilib, uni zaiflantiradi. uchinchi yo‘l eng samarali va xavfsiz - jism oniy zo‘riqish, yugurish, suvda suzish, turli xildagi gimnastika mashqlarini bajarish. mashqlar to‘plamini tanlashda mehnat faoliyati turiga e’tibor berish kerak. ish faoliyatida ham harakatda bo‘ladigan organlar ishini hisobga olib, mashqlarda ularning harakatini yo kuchaytirish yoki susaytirish kerak. madaniy dam olishni yaxshi tashkil qilmaslik ham sog‘liqqa salbiy ta’sir ko‘rsatadi. muddatdan oldin keksayish, semirib ketish, asab kasalliklariga chalinish insonni sog‘ligiga e’tiborsizlik oqibatidir. talabalar jismoniy tarbiya va sport m ashg‘ulotlaridan foydalanib o‘z-o‘zini tarbiyalashga intilishi yoki uni bajarish uchun rejalar tuzishi, ularning sog‘liqqa ta’sirini nazorat qilib borishi kerak bo’g’im va mushak apparati holati haqida …

3 / 20

onlama jismoniy tarbiyalash ta‟lim-tarbiya muassasalari, oila, jamoat tashkilotlarining birgalikdagi kuch-g„ayratlari bilan amalga oshiriladi. jismoniy tarbiya sog„liqni yaxshilashga, jismoniy sifatlami rivojlantirishga, yoshlami mehnatga va vatanni himoya qilishga tayyorlashga qaratilgandir. bolalarni o‟rab turgan muhit o‟zgarib bormoqda. oddiy, sodda o‟yinlar o‟rniga kompyuter o‟yinlari kirib keldi. bolani aqliy, estetik rivojlantirish ustuvorlik kasb etmoqda. ularni ahamiyatini inkor etmagan holda aytish kerakki, harakatli o‟yinlar, sayrlar, tengdoshlari bilan muloqot qilishga bolaning vaqti tobora kamayib ketyapti. o‟yin bilan bola faoliyatining boshqa turlari, o‟yinlarning har xil turlari orasidagi muvozanatning buzilishi (harakatli va o‟tirib o‟ynaydigan, alohida va birgalikdagi) maktabgacha yoshdagi bolalar salomatligida ham, harakat qobiliyatlarining rivojlanish darajasida ham o‟z salbiy aksini topadi. maktabgacha yoshdagi bolalar qiziqishi, iqtidori, individual ruhiy va jismoniy xususiyatlari, madaniy ehtiyojlarini inobatga olgan holda hamda bolada ma‟naviy me‟yorlarni shakllanishi, hayotiy va ijtimoiy tajriba egallanishini ko‟zda tutgan har tomonlama rivojlantirishga qaratilgan yaxlit jarayon hisoblanadi. maktabgacha yoshdagi bolalarni jismoniy rivojlantirish muammolarini hal etishning yangi yo‟llarini izlash, birinchidan, ko‟rsatilgan ziddiyatlarni …

4 / 20

gdek, muvozanat saqlash qobiliyatini rivojlantirish zaruriyati qayd etiladi. a.v.keneman va d.b.xuxlaevaning o‟quv qo‟llanmasida kuch, chidamlilik, egiluvchanlik, chaqqonlik, tezkorlik kabi jismoniy sifatlarni, muvozanatni saqlash qobiliyatini alohida ajratgan holda rivojlantirish zarurati xususida so‟z boradi. ayni vaqtda maktabgacha ta‟lim muassasasidagi jismoniy tarbiya vazifalarida kichik yoshlardan boshlab jismoniy sifatlarni maqsadli yo‟naltirish zarurati to‟g‟risidagi mulohazalarning yo‟qligi e‟tiborni tortadi. faqat tayyorlov guruhi uchun dasturda chaqqonlik, tezkorlik, chidamlilik va kuchni takomillashtirishning maqsadga muvofiqligi haqidagi muayan eslatma paydo bo‟ladi. a.n.livitskiy, x.a.meliev va boshqalar fikriga ko‟ra, maktabgacha ta‟lim muassasalaridagi o‟qitish va tarbiyaga oid mavjud dasturlar tahlili bolalar bilan kun tartibida o‟tkaziladigan jismoniy tadbirlarning bosh vazifasi asosiy harakatlarning shakllanishi ekanligidan dalolat beradi. mazkur maqsadni ro‟yobga chiqarish uchun ularda, odatda, jismoniy mashqlar va harakatli o‟yinlardan iborat bo‟lgan keng qamrovli o‟quv materiali taqdim etilganpedagogik tajribani rejalashtirish va uning mazmuni maktabgacha yoshdagi bolalarning jismoniy tarbiyasi ustidagi tajribalarni rejalashtirish 3-ilovada takdim etilgan sxema asosida amalga oshirildi. besh hafta davomida maktabgacha yoshdagi bolalar shu maqsadda …

5 / 20

arning jismoniy tayyorgarligini baholash uchun qizlar va o‟g‟il bolalardan iborat to‟rtta yosh guruhlarining har biri uchun 14 ta test tanlab olindi. har bir yosh - jins guruhida testlar mazmuni alohida xususiyatlarga ega edi. masalan, 3 yoshli qizchalarning egiluvchanligini tavsiflash uchun quyidagi testlardan foydalanildi:qo‟llarni oldinga va orqaga egish; 4 yoshlilar uchunoldinga orqaga umbaloq oshish; 5 yoshlilar uchunoyoqlarni galma gal 90 gradusga ochib yozish; 6 yoshlilar uchunko‟prik hosil qilish. demak, barcha yosh guruhlari uchun faqat bitta test takrorlangan egiluvchanlikni rivojlantirish. u yoki bu testlarning qo‟llanilishi to‟g‟risida quyida batafsilroq ma‟lumot beriladi. 2. egiluvchanlikning rivojlanishini belgilovchi omillar egiluvchanlikning namoyon bo’lishi qator omillarga bog’liq. anatomik omil: suyaklar shakli, bo’g’im tog’ayining qalinligi, mushaklar, bog’lamlar va paylarning cho’ziluvchanligi egiluvchanlikning rivojlanish darajasini belgilab beradi (bo’g’imdagi harakatning yo’nalishi hamda kengligi: egish, rostlash, uzoqlashtirish, yaqinlashtirish, supinatsiya, pronatsiya, burish). mushaklar tarangligini (tonusini) markaziy asab tizimi orqali, shuningdek, antoganist mushaklarni zo’riqtirib boshqarish. buning ma’nosi shuki, egiluvchanlikning namoyon bo’lishi cho’ziladigan mushaklarni ixtiyoriy ravishda …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "egiluvchanlik qobiliyatini tarbiyalash"

egiluvchanlik qobiliyatini tarbiyalash egiluvchanlik qobiliyatini tarbiyalash reja: 1. egiluvchanlik haqida tushuncha, uning turlari 2. egiluvchanlikning rivojlanishini belgilovchi omillar 3. egiluvchanlikni rivojlantirish vositalari 4. egiluvchanlikni rivojlantirish usullari 5. egiluvchanlikni baholash mezonlari va usullari 6. egiluvchanlikni rivojlantirish usuliyatining o’ziga xos xususiyatlari 1. egiluvchanlik haqida tushuncha, uning turlari birinchi bor egiluvchanlikning ta’rifini 1949-yilda n.g.ozolin taklif etgan. egiluvchanlik – odamni harakatlarni katta amplituda bilan bajara olish qobiliyatidir. 1977-yilda l.m.matveyev quyidagicha ta’rifni taklif qildi: egiluvchanlik – tayanch-harakat apparatini morfofunksional xususiyatlari bo’lib, ular bu apparat qismlarining bir-biriga nisbatan...

This file contains 20 pages in DOCX format (26.6 KB). To download "egiluvchanlik qobiliyatini tarbiyalash", click the Telegram button on the left.

Tags: egiluvchanlik qobiliyatini tarb… DOCX 20 pages Free download Telegram