geometrik figuralar ularning tarifi xossalari va alomatlari

DOCX 25 pages 45.0 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 45.0 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

geometrik figuralar ularning tarifi xossalari va alomatlari reja: kirish asosiy qism i.bob. geometrik figuralar ularning tarifi xossalari va alomatlari 1.1. bolalarning (xususiy kuzatish materiallaridan foydalanib) buyumlarning shakli va geometrik figurani idrok qilish xususiyatlari. 1.2. buyumlarning shakli va geometrik figuralar haqidagi bilimlarning maktabgacha yoshdagi bolalarning sensor va aqliy rivojlanishidagi ahamiyati. ii.bob. har xil yosh guruhlarida bolalarni buyumlarning shakllari va geometrik figuralar bilan tanishtirish 2.1. geometrik yasashda kerakli asboblar haqida 2.2. parallelogrammning qarama-qarshi yotgan tomonlari va burchaklari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish katta guruhga kelguncha bolalarda etarlicha katta sensor tajriba to’plangan va shakllarni tekshirish ko’nikmasi takomillashgan bo’ladi. tarbiyachi bolalarning geometrik figuralarning shakllari haqidagi bilimlarini mustahkamlash uchun o’rta guruh materialini takrorlagandan keyin, ularga atrofdagi buyumlardan doira. uchburchak, kvadrat shaklini topishni o’rgatadi. masalan, u tarelkaning tegi, stol ustining sirti, fortochka, qog’oz varag’i va boshqalar qanday geometrik figurapni, eslatadi, deb so’raydi. tarbiyachi “loto” tipidagi o’yin tashkil qilishi mumkin. bolalarga rasmlar (har biriga 3-4 tadan) beriladi, ular …

2 / 25

iklari chapdan o’ngga qarab kamayib boradigan tartibda joylashtirishni taklif qiladi. bu figuralar nimasi bilan o’xshashligini so’raydi. bolalar e’tiborini har qaysi kvadratda qancha tomon va qancha burchak borligiga qaratadi. shundan keyin tarbiyachi uchburchakning nechta burchagi borligini eslashni taklif qiladi. bolalarni bunday xulosaga keltiradi: 3 ta burchagi bo’lgan figurani uchburchak deyiladi, agar figurada 4 ta burchak bo’lsa, uni to’rtbuchak deb atash mumkin. o’zlarida nechta uchburchak va nechta to’rtburchak borligini so’raydi. navbatdagi mashg’ulotda bolalar ikki xil to’rtburchak –kvadrat va to’g’ri to’rtburchak oladilar; ikkala figurani taqqoslaydilar, ular nimalari bilan o’xshash, nimalari bilan farq qilishini aniqlashadi. so’ngra tarbiyachi bolalarning bilimlarini mustahkamlash uun ularga qog’ozga har xil to’rtburchaklar chizishni; qog’ozga hamma tomoni teng to’rtburchak chizishni va ular nima deb atalishini aytishni; ikkitadan tomoni teng to’rtburchak chizishni; cho’plardan har xil to’rtburchaklar tuzishni; to’rtburchak shaklidagi buyuchlarni topish va aytishni;№ 2 ta teng uchburchakdan, 4 ta teng kvadratdan to’rtburchak tuzishni taklif qiladi. bolalar geometrik figuralarning shakllarini bilganliklari uchun ular …

3 / 25

geometrik etaloni bilan taqqoslash o’rgatiladi. mashg’ulotning birinchi qismida tarbiyachi bolalarning geometrik figuralar bilan bajaradigan tekshirish ishlari sistemasini tashkil qiladi. tarbiyachi ketma- ket savollar qo’yadi, bolalarning e’tiborini shakllarning xususiyatlari va xossalariga, o’xshashlik va farq qilish belgilariga qaratadi, ishlash usullarini aytib, bolalarning javoblarini aniqlashtiradi. masalan, bolalarni oval bilan tanishtirishda tarbiyachi ovaldan barmoqni yuritib chiqishni taklif qiladi, bolalardan u qanday figurani eslatishini so’raydi. bunda tarbiyachi doirada va ovalda burchaklar yo’q ekanini, ular dumaloq uzluksiz chiziqdan hosil bo’lganini ta’kidlaydi, bolalardan figurani stolda dumalatishni, atrofidan barmoqni yuritib chiqishni taklif qiladi. oval doiradan imasi bilan farq qilishini ko’rsatish uchun tarbiyachi ovalni doira ustiga qo’yishni, so’ngra doirani ovalning ustiga qo’yishni, doira o’rtasini topishni va unga nuqta qo’yishni hamda doira har xil tomonga – yuqoriga, chapga, o’ngga bir xil kengayishi yoki kengaymasligini qarashni maslahat beradi. oval bilan ham xuddi shunday ish bajariladi. boloalar odatda doira bor xil, oval esa uzoqroq, cho’ziqroq kengayishini ta’kidlab, to’g’ri xulosa chiqarishadi. kvadrat bilan …

4 / 25

chiqish o’arurligi aniqlanadi). · kvadrat va to’g’ri to’rtburchakda burchaklar soni tengmi? · kvadrat va to’g’ri to’rtburchakning burchak va tomonlarining soni haqida nima deyish mumkin? · kvadrat tomonlarining kattaligi haqida nima deyish mumkin? qanday tekshirish mumkin. hajmli geometrik shakllar bilan tanishtirishda bolalar har xil tekshirish harakatlari sistemalaridan foydalanishadi: kontur bo’ylab barmoqlarini yuritib chiqadilar, ularning sirtlarini qo’llari bilan silab chiqadilar, asosni tavsiflaydilar, yoqlarni sanaydilar, ularning kattaliklarini taqqoslaydilar, bunda bevosita taqqoslash usulidan foydalanadilar. masalan, tarbiyachi bolalar bilan birga shar, silindrni tekshiradi. u bolalardan sharni, silindrni dumalatishni so’raydi, so’ngra ularni to’xtatib, tushuntiradi: sharga ozgina tegishing bilan, u dumalaydi, shar juda turg’un emas, silindr esa dumalashi ham, turishi ham mumkin. tarbiyachi qog’oz varag’iga silindrni qo’yib, qalam aylantirib chiqishni taklif qiladi. chizilgan doiracha bilan silindr asosi orasidagi bog’lanish o’rnatiladi. bolalar silindirning asosi bo’ylab barmoqlarini yuritib chiqadilar. ular “uning tagi doira” deyishadi. har xil mashqlar bolalarning geometrik shakllar haqidagi bilimlarini mustahkamlash va aniqlash imkonini beradi. masalan, bolalarga …

5 / 25

uhlarga ajratadilar, ularni kattaliklarining kamayib borishi yoki o’chib borishi tartibida joylashtiradilar. bolalarga shakli yoki rangi byo’chia o’xshash figuralarni tanlashda ularga nechta guruh hosil bo’lishini o’ylab ko’rishni taklif qilish, so’ngra seminar ishlarni bajarish foydalidir. muhimi, bolalar u yoki bu topshiriqni bajarib, nima qilganliklari va natijada nima hosil bo’lganini, ya’ni u yoki bu guruhga qancha va qanday figuralar kirganini gapirib berishlari shart. bolalarga u yoki bu figurani tavsifi bo’yicha topishni yoki “paypaslab bil” kabi o’yinlarda figurani mustaqil tavsiflashni taklif qilish mumkin. mashg’ulotlarda va kundalik turmushda didaktik o’yinlar o’tkaziladi. masalan, “har qaysi figurani o’z o’rniga qo’y” o’yini geometrik figuralarning bir qator alomatlarga ko’ra o’zgarishini, jumladan, proporsiyalar bo’yicha, kattaliklari bo’yicha o’zgarishini ko’rsatish imkonini beradi. bolalarga buyumlarning shaklini shaklning geometrik etaloni bilan taqqoslash asosida aniqlashni o’rgatishga katta ahamiyat beriladi. o’yin va mashqlar uchun o’yinchoq qushcha, matryoshka va boshqa narsalar tanlanadi. buyum shaklini baholab, bolalar uning biror geometrik obrazga o’xshashliklarinigina emas, balki undan farqlarini topishlari ham …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geometrik figuralar ularning tarifi xossalari va alomatlari"

geometrik figuralar ularning tarifi xossalari va alomatlari reja: kirish asosiy qism i.bob. geometrik figuralar ularning tarifi xossalari va alomatlari 1.1. bolalarning (xususiy kuzatish materiallaridan foydalanib) buyumlarning shakli va geometrik figurani idrok qilish xususiyatlari. 1.2. buyumlarning shakli va geometrik figuralar haqidagi bilimlarning maktabgacha yoshdagi bolalarning sensor va aqliy rivojlanishidagi ahamiyati. ii.bob. har xil yosh guruhlarida bolalarni buyumlarning shakllari va geometrik figuralar bilan tanishtirish 2.1. geometrik yasashda kerakli asboblar haqida 2.2. parallelogrammning qarama-qarshi yotgan tomonlari va burchaklari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish katta guruhga kelguncha bolalarda etarlicha katta sensor tajriba to’plangan va shakllarni tekshirish k...

This file contains 25 pages in DOCX format (45.0 KB). To download "geometrik figuralar ularning tarifi xossalari va alomatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: geometrik figuralar ularning ta… DOCX 25 pages Free download Telegram